Catégories, chapitre 2
§ 1–3 · texte grec
La traduction et la paraphrase analytique de Marc Balmès viendront ici (livret Catégories 1-4 ; Métaphysique A 1-2, α 1, E 1 et 4 (ULSH et École Saint-Jean, 1995)).
Texte original :
2.1Τῶν λεγομένων τὰ μὲν κατὰ συμπλοκὴν λέγεται, τὰ δ᾿ ἄνευ συμπλοκῆς. Τὰ μὲν οὖν κατὰ συμπλοκὴν οἷον ἄνθρωπος τρέχει, ἄνθρωπος νικᾷ· τὰ δ᾿ ἄνευ συμπλοκῆς οἷον ἄνθρωπος, βοῦς, τρέχει, νικᾷ.Tôn legoménon tà mèn katà sumplokèn légetai, tà d᾿ áneu sumplokês. Tà mèn oûn katà sumplokèn hoîon ánthropos tréchei, ánthropos nikâi· tà d᾿ áneu sumplokês hoîon ánthropos, boûs, tréchei, nikâi.
2.2Τῶν ὄντων τὰ μὲν καθ᾿ ὑποκειμένου τινὸς λέγεται, ἐν ὑποκειμένῳ δὲ οὐδενί ἐστιν, οἷον ἄνθρωπος καθ᾿ ὑποκειμένου μὲν λέγεται τοῦ τινὸς ἀνθρώπου, ἐν ὑποκειμένῳ δὲ οὐδενί ἐστι· τὰ δὲ ἐν ὑποκειμένῳ μέν ἐστι, καθ᾿ ὑποκειμένου δὲ οὐδενὸς λέγεται (ἐν ὑποκειμένῳ δὲ λέγω, ὃ ἔν τινι μὴ ὡς μέρος ὑπάρχον ἀδύνατον χωρὶς εἶναι τοῦ ἐν ᾧ ἐστίν), οἷον ἡ τὶς γραμματικὴ ἐν ὑποκειμένῳ μέν ἐστι τῇ ψυχῇ, καθ᾿ ὑποκειμένου δ᾿ οὐδενὸς λέγεται, καὶ τὸ τὶ λευκὸν ἐν ὑποκειμένῳ μὲν τῷ σώματί ἐστιν (ἅπαν γὰρ χρῶμα ἐν σώματι), καθ᾿ ὑποκειμένου δὲ οὐδενὸς λέγεται· τὰ δὲ καθ᾿ ὑποκειμένου τε λέγεται καὶ ἐν ὑποκειμένῳ ἐστίν, οἷον ἡ ἐπιστήμη ἐν ὑποκειμένῳ μέν ἐστι τῇ ψυχῇ, καθ᾿ ὑποκειμένου δὲ λέγεται τῆς γραμματικῆς· τὰ δὲ οὔτ᾿ ἐν ὑποκειμένῳ ἐστὶν οὔτε καθ᾿ ὑποκειμένου τινὸς λέγεται, οἷον ὁ τὶς ἄνθρωπος καὶ ὁ τὶς ἵππος· οὐδὲν γὰρ τῶν τοιούτων οὔτε ἐν ὑποκειμένῳ ἐστὶν οὔτε καθ᾿ ὑποκειμένου λέγεται.Tôn ónton tà mèn kath᾿ hupokeiménou tinòs légetai, en hupokeiménoi dè oudení estin, hoîon ánthropos kath᾿ hupokeiménou mèn légetai toû tinòs anthrópou, en hupokeiménoi dè oudení esti· tà dè en hupokeiménoi mén esti, kath᾿ hupokeiménou dè oudenòs légetai (en hupokeiménoi dè légo, hò én tini mè hos méros hupárchon adúnaton chorìs eînai toû en hôi estín), hoîon he tìs grammatikè en hupokeiménoi mén esti têi psuchêi, kath᾿ hupokeiménou d᾿ oudenòs légetai, kaì tò tì leukòn en hupokeiménoi mèn tôi sómatí estin h(ápan gàr chrôma en sómati), kath᾿ hupokeiménou dè oudenòs légetai· tà dè kath᾿ hupokeiménou te légetai kaì en hupokeiménoi estín, hoîon he epistéme en hupokeiménoi mén esti têi psuchêi, kath᾿ hupokeiménou dè légetai tês grammatikês· tà dè oút᾿ en hupokeiménoi estìn oúte kath᾿ hupokeiménou tinòs légetai, hoîon ho tìs ánthropos kaì ho tìs híppos· oudèn gàr tôn toioúton oúte en hupokeiménoi estìn oúte kath᾿ hupokeiménou légetai.
2.3Ἁπλῶς δὲ τὰ ἄτομα καὶ ἓν ἀριθμῷ κατ᾿ οὐδενὸς ὑποκειμένου λέγεται, ἐν ὑποκειμένῳ δὲ ἔνια οὐδὲν κωλύει εἶναι· ἡ γάρ τις γραμματικὴ τῶν ἐν ὑποκειμένῳ μέν ἐστι, καθ᾿ ὑποκειμένου δὲ οὐδενὸς λέγεται.Haplôs dè tà átoma kaì hèn arithmôi kat᾿ oudenòs hupokeiménou légetai, en hupokeiménoi dè énia oudèn kolúei eînai· he gár tis grammatikè tôn en hupokeiménoi mén esti, kath᾿ hupokeiménou dè oudenòs légetai.
‹ Catégories, chapitre 1Catégories, chapitre 3 ›
Texte grec : Aristote, Categoriae, éd. I. Bekker, Oxford, 1837 — First1KGreek (Open Greek and Latin), licence CC BY-SA 4.0. Translittération automatique selon les conventions de Marc Balmès.