Lire Aristote

Métaphysique › Métaphysique Ε

Métaphysique Ε, chapitre 4

1027b15–1028a5 · texte grec

La traduction et la paraphrase analytique de Marc Balmès viendront ici (livret Catégories 1-4 ; Métaphysique A 1-2, α 1, E 1 et 4 (ULSH et École Saint-Jean, 1995)).

Texte original :

1027b15περὶ μὲν οὖν τοῦ κατὰ συμβεβηκὸς ὄντος ἀφείσθω (διώρισται γὰρ ἱκανῶς)· τὸ δὲ ὡς ἀληθὲς ὄν, καὶ μὴ ὂν ὡς ψεῦδος, ἐπειδὴ παρὰ σύνθεσίν ἐστι καὶ διαίρεσιν, τὸ δὲ σύνολονperì mèn oûn toû katà sumbebekòs óntos apheístho (dióristai gàr hikanôs)· tò dè hos alethès ón, kaì mè òn hos pseûdos, epeidè parà súnthesín esti kaì diaíresin, tò dè súnolon

1027b20περὶ μερισμὸν ἀντιφάσεως (τὸ μὲν γὰρ ἀληθὲς τὴν κατάφασιν ἐπὶ τῷ συγκειμένῳ ἔχει τὴν δʼ ἀπόφασιν ἐπὶ τῷ διῃρημένῳ, τὸ δὲ ψεῦδος τούτου τοῦ μερισμοῦ τὴν ἀντίφασιν· πῶς δὲ τὸ ἅμα ἢ τὸ χωρὶς νοεῖν συμβαίνει, ἄλλος λόγος, λέγω δὲ τὸ ἅμα καὶ τὸ χωρὶς ὥστε μὴ τὸ ἐφεξῆςperì merismòn antipháseos (tò mèn gàr alethès tèn katáphasin epì tôi sunkeiménoi échei tèn d’ apóphasin epì tôi dieireménoi, tò dè pseûdos toútou toû merismoû tèn antíphasin· pôs dè tò háma è tò chorìs noeîn sumbaínei, állos lógos, légo dè tò háma kaì tò chorìs hóste mè tò ephexês

1027b25ἀλλʼ ἕν τι γίγνεσθαἰ· οὐ γάρ ἐστι τὸ ψεῦδος καὶ τὸ ἀληθὲς ἐν τοῖς πράγμασιν, οἷον τὸ μὲν ἀγαθὸν ἀληθὲς τὸ δὲ κακὸν εὐθὺς ψεῦδος, ἀλλʼ ἐν διανοίᾳ, περὶ δὲ τὰ ἁπλᾶ καὶ τὰ τί ἐστιν οὐδʼ ἐν διανοίᾳ·—ὅσα μὲν οὖν δεῖ θεωρῆσαι περὶ τὸ οὕτως ὂν καὶ μὴ ὄν, ὕστερον ἐπισκεπτέον· ἐπεὶ δὲ ἡ συμπλοκήall’ hén ti gígnesthai· ou gár esti tò pseûdos kaì tò alethès en toîs prágmasin, hoîon tò mèn agathòn alethès tò dè kakòn euthùs pseûdos, all’ en dianoíai, perì dè tà haplâ kaì tà tí estin oud’ en dianoíai·—ósa mèn oûn deî theorêsai perì tò hoútos òn kaì mè ón, hústeron episkeptéon· epeì dè he sumploké

1027b30ἐστιν καὶ ἡ διαίρεσις ἐν διανοίᾳ ἀλλʼ οὐκ ἐν τοῖς πράγμασι, τὸ δʼ οὕτως ὂν ἕτερον ὂν τῶν κυρίως (ἢ γὰρ τὸ τί ἐστιν ἢ ὅτι ποιὸν ἢ ὅτι ποσὸν ἤ τι ἄλλο συνάπτει ἢ ἀφαιρεῖ ἡ διάνοιἀ, τὸ μὲν ὡς συμβεβηκὸς καὶ τὸ ὡς ἀληθὲς ὂν ἀφετέον—τὸ γὰρ αἴτιον τοῦ μὲν ἀόριστον τοῦ δὲ τῆς διανοίας τι πάθος,estin kaì he diaíresis en dianoíai all’ ouk en toîs prágmasi, tò d’ hoútos òn héteron òn tôn kuríos (è gàr tò tí estin è hóti poiòn è hóti posòn é ti állo sunáptei è aphaireî he diánoia, tò mèn hos sumbebekòs kaì tò hos alethès òn aphetéon—tò gàr aítion toû mèn aóriston toû dè tês dianoías ti páthos,

1028a1καὶ ἀμφότερα περὶ τὸ λοιπὸν γένος τοῦ ὄντος, καὶ οὐκ ἔξω δηλοῦσιν οὖσάν τινα φύσιν τοῦ ὄντος—διὸ ταῦτα μὲν ἀφείσθω, σκεπτέον δὲ τοῦ ὄντος αὐτοῦ τὰ αἴτια καὶ τὰς ἀρχὰς ᾗ ὄν. φανερὸν δʼ ἐν οἷς διωρισάμεθα περὶkaì amphótera perì tò loipòn génos toû óntos, kaì ouk éxo deloûsin oûsán tina phúsin toû óntos—diò taûta mèn apheístho, skeptéon dè toû óntos autoû tà aítia kaì tàs archàs hêi ón. phaneròn d’ en hoîs diorisámetha perì

1028a5τοῦ ποσαχῶς λέγεται ἕκαστον, ὅτι πολλαχῶς λέγεται τὸ ὄν.toû posachôs légetai hékaston, hóti pollachôs légetai tò ón.

‹ Métaphysique Ε, chapitre 1Métaphysique Ζ, chapitre 1 ›

Texte grec : Aristote, Métaphysique, éd. W. D. Ross, Oxford, 1924 — Perseus Digital Library, licence CC BY-SA 4.0. Translittération automatique selon les conventions de Marc Balmès.