Métaphysique Ζ, chapitre 1
1028a10–1028b5 · texte grec
La traduction et la paraphrase analytique de Marc Balmès viendront ici (livret Métaphysique Ζ et Η (ULSH et École Saint-Jean, 1993)).
Texte original :
1028a10τὸ ὂν λέγεται πολλαχῶς, καθάπερ διειλόμεθα πρότερον ἐν τοῖς περὶ τοῦ ποσαχῶς· σημαίνει γὰρ τὸ μὲν τί ἐστι καὶ τόδε τι, τὸ δὲ ποιὸν ἢ ποσὸν ἢ τῶν ἄλλων ἕκαστον τῶν οὕτω κατηγορουμένων. τοσαυταχῶς δὲ λεγομένου τοῦ ὄντος φανερὸν ὅτι τούτων πρῶτον ὂν τὸ τί ἐστιν, ὅπερ σημαίνειtò òn légetai pollachôs, katháper dieilómetha próteron en toîs perì toû posachôs· semaínei gàr tò mèn tí esti kaì tóde ti, tò dè poiòn è posòn è tôn állon hékaston tôn hoúto kategorouménon. tosautachôs dè legoménou toû óntos phaneròn hóti toúton prôton òn tò tí estin, hóper semaínei
1028a15τὴν οὐσίαν (ὅταν μὲν γὰρ εἴπωμεν ποῖόν τι τόδε, ἢ ἀγαθὸν λέγομεν ἢ κακόν, ἀλλʼ οὐ τρίπηχυ ἢ ἄνθρωπον· ὅταν δὲ τί ἐστιν, οὐ λευκὸν οὐδὲ θερμὸν οὐδὲ τρίπηχυ, ἀλλὰ ἄνθρωπον ἢ θεόν), τὰ δʼ ἄλλα λέγεται ὄντα τῷ τοῦ οὕτως ὄντος τὰ μὲν ποσότητες εἶναι, τὰ δὲ ποιότητες, τὰ δὲ πάθη, τὰ δὲtèn ousían h(ótan mèn gàr eípomen poîón ti tóde, è agathòn légomen è kakón, all’ ou trípechu è ánthropon· hótan dè tí estin, ou leukòn oudè thermòn oudè trípechu, allà ánthropon è theón), tà d’ álla légetai ónta tôi toû hoútos óntos tà mèn posótetes eînai, tà dè poiótetes, tà dè páthe, tà dè
1028a20ἄλλο τι. διὸ κἂν ἀπορήσειέ τις πότερον τὸ βαδίζειν καὶ τὸ ὑγιαίνειν καὶ τὸ καθῆσθαι ἕκαστον αὐτῶν ὂν σημαίνει, ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ὁτουοῦν τῶν τοιούτων· οὐδὲν γὰρ αὐτῶν ἐστὶν οὔτε καθʼ αὑτὸ πεφυκὸς οὔτε χωρίζεσθαι δυνατὸν τῆς οὐσίας, ἀλλὰ μᾶλλον, εἴπερ, τὸ βαδίζονállo ti. diò kàn aporéseié tis póteron tò badízein kaì tò hugiaínein kaì tò kathêsthai hékaston autôn òn semaínei, homoíos dè kaì epì tôn állon hotouoûn tôn toioúton· oudèn gàr autôn estìn oúte kath’ hautò pephukòs oúte chorízesthai dunatòn tês ousías, allà mâllon, eíper, tò badízon
1028a25τῶν ὄντων καὶ τὸ καθήμενον καὶ τὸ ὑγιαῖνον. ταῦτα δὲ μᾶλλον φαίνεται ὄντα, διότι ἔστι τι τὸ ὑποκείμενον αὐτοῖς ὡρισμένον (τοῦτο δʼ ἐστὶν ἡ οὐσία καὶ τὸ καθʼ ἕκαστον), ὅπερ ἐμφαίνεται ἐν τῇ κατηγορίᾳ τῇ τοιαύτῃ· τὸ ἀγαθὸν γὰρ ἢ τὸ καθήμενον οὐκ ἄνευ τούτου λέγεται. δῆλον οὖν ὅτι διὰtôn ónton kaì tò kathémenon kaì tò hugiaînon. taûta dè mâllon phaínetai ónta, dióti ésti ti tò hupokeímenon autoîs horisménon (toûto d’ estìn he ousía kaì tò kath’ hékaston), hóper emphaínetai en têi kategoríai têi toiaútei· tò agathòn gàr è tò kathémenon ouk áneu toútou légetai. dêlon oûn hóti dià
1028a30ταύτην κἀκείνων ἕκαστον ἔστιν, ὥστε τὸ πρώτως ὂν καὶ οὐ τὶ ὂν ἀλλʼ ὂν ἁπλῶς ἡ οὐσία ἂν εἴη. πολλαχῶς μὲν οὖν λέγεται τὸ πρῶτον· ὅμως δὲ πάντως ἡ οὐσία πρῶτον, καὶ λόγῳ καὶ γνώσει καὶ χρόνῳ. τῶν μὲν γὰρ ἄλλων κατηγορημάτων οὐθὲν χωριστόν, αὕτη δὲ μόνη· καὶ τῷ λόγῳ δὲ τοῦτοtaúten kakeínon hékaston éstin, hóste tò prótos òn kaì ou tì òn all’ òn haplôs he ousía àn eíe. pollachôs mèn oûn légetai tò prôton· hómos dè pántos he ousía prôton, kaì lógoi kaì gnósei kaì chrónoi. tôn mèn gàr állon kategoremáton outhèn choristón, haúte dè móne· kaì tôi lógoi dè toûto
1028a35πρῶτον (ἀνάγκη γὰρ ἐν τῷ ἑκάστου λόγῳ τὸν τῆς οὐσίας ἐνυπάρχειν)· καὶ εἰδέναι δὲ τότʼ οἰόμεθα ἕκαστον μάλιστα, ὅταν τί ἐστιν ὁ ἄνθρωπος γνῶμεν ἢ τὸ πῦρ,prôton (anánke gàr en tôi hekástou lógoi tòn tês ousías enupárchein)· kaì eidénai dè tót’ oiómetha hékaston málista, hótan tí estin ho ánthropos gnômen è tò pûr,
1028b1μᾶλλον ἢ τὸ ποιὸν ἢ τὸ ποσὸν ἢ τὸ πού, ἐπεὶ καὶ αὐτῶν τούτων τότε ἕκαστον ἴσμεν, ὅταν τί ἐστι τὸ ποσὸν ἢ τὸ ποιὸν γνῶμεν. καὶ δὴ καὶ τὸ πάλαι τε καὶ νῦν καὶ ἀεὶ ζητούμενον καὶ ἀεὶ ἀπορούμενον, τί τὸ ὄν, τοῦτό ἐστι τίς ἡ οὐσία (τοῦτο γὰρ οἱ μὲν ἓν εἶναίmâllon è tò poiòn è tò posòn è tò poú, epeì kaì autôn toúton tóte hékaston ísmen, hótan tí esti tò posòn è tò poiòn gnômen. kaì dè kaì tò pálai te kaì nûn kaì aeì zetoúmenon kaì aeì aporoúmenon, tí tò ón, toûtó esti tís he ousía (toûto gàr hoi mèn hèn eînaí
1028b5φασιν οἱ δὲ πλείω ἢ ἕν, καὶ οἱ μὲν πεπερασμένα οἱ δὲ ἄπειρα), διὸ καὶ ἡμῖν καὶ μάλιστα καὶ πρῶτον καὶ μόνον ὡς εἰπεῖν περὶ τοῦ οὕτως ὄντος θεωρητέον τί ἐστιν.phasin hoi dè pleío è hén, kaì hoi mèn peperasména hoi dè ápeira), diò kaì hemîn kaì málista kaì prôton kaì mónon hos eipeîn perì toû hoútos óntos theoretéon tí estin.
‹ Métaphysique Ε, chapitre 4Métaphysique Ζ, chapitre 2 ›
Texte grec : Aristote, Métaphysique, éd. W. D. Ross, Oxford, 1924 — Perseus Digital Library, licence CC BY-SA 4.0. Translittération automatique selon les conventions de Marc Balmès.