Lire Aristote

Métaphysique › Métaphysique Η

Métaphysique Η, chapitre 1

1042a3–1042b5 · texte grec

La traduction et la paraphrase analytique de Marc Balmès viendront ici (livret Métaphysique Ζ et Η (ULSH et École Saint-Jean, 1993)).

Texte original :

1042a3ἐκ δὴ τῶν εἰρημένων συλλογίσασθαι δεῖ καὶ συναγαγόντας τὸ κεφάλαιον τέλος ἐπιθεῖναι. εἴρηται δὴ ὅτιek dè tôn eireménon sullogísasthai deî kaì sunagagóntas tò kephálaion télos epitheînai. eíretai dè hóti

1042a5τῶν οὐσιῶν ζητεῖται τὰ αἴτια καὶ αἱ ἀρχαὶ καὶ τὰ στοιχεῖα. οὐσίαι δὲ αἱ μὲν ὁμολογούμεναί εἰσιν ὑπὸ πάντων,tôn ousiôn zeteîtai tà aítia kaì hai archaì kaì tà stoicheîa. ousíai dè hai mèn homologoúmenaí eisin hupò pánton,

1042a7περὶ δὲ ἐνίων ἰδίᾳ τινὲς ἀπεφήναντο· ὁμολογούμεναι μὲν αἱ φυσικαί, οἷον πῦρ γῆ ὕδωρ ἀὴρ καὶ τἆλλα τὰ ἁπλᾶ σώματα, ἔπειτα τὰ φυτὰ καὶ τὰ μόρια αὐτῶν, καὶ τὰperì dè eníon idíai tinès apephénanto· homologoúmenai mèn hai phusikaí, hoîon pûr gê húdor aèr kaì tâlla tà haplâ sómata, épeita tà phutà kaì tà mória autôn, kaì tà

1042a10ζῷα καὶ τὰ μόρια τῶν ζῴων, καὶ τέλος ὁ οὐρανὸς καὶ τὰ μόρια τοῦ οὐρανοῦ· ἰδίᾳ δέ τινες οὐσίας λέγουσιν εἶναι τά τʼ εἴδη καὶ τὰ μαθηματικά. ἄλλας δὲ δὴ συμβαίνει ἐκ τῶν λόγων οὐσίας εἶναι, τὸ τί ἦν εἶναι καὶ τὸ ὑποκείμενον· ἔτι ἄλλως τὸ γένος μᾶλλον τῶν εἰδῶν καὶ τὸ καθόλου τῶνzôia kaì tà mória tôn zóion, kaì télos ho ouranòs kaì tà mória toû ouranoû· idíai dé tines ousías légousin eînai tá t’ eíde kaì tà mathematiká. állas dè dè sumbaínei ek tôn lógon ousías eînai, tò tí ên eînai kaì tò hupokeímenon· éti állos tò génos mâllon tôn eidôn kaì tò kathólou tôn

1042a15καθʼ ἕκαστα· τῷ δὲ καθόλου καὶ τῷ γένει καὶ αἱ ἰδέαι συνάπτουσιν (κατὰ τὸν αὐτὸν γὰρ λόγον οὐσίαι δοκοῦσιν εἶναι). ἐπεὶ δὲ τὸ τί ἦν εἶναι οὐσία, τούτου δὲ λόγος ὁ ὁρισμός, διὰ τοῦτο περὶ ὁρισμοῦ καὶ περὶ τοῦ καθʼ αὑτὸ διώρισται· ἐπεὶ δὲ ὁ ὁρισμὸς λόγος, ὁ δὲ λόγος μέρη ἔχει, ἀναγκαῖον καὶkath’ hékasta· tôi dè kathólou kaì tôi génei kaì hai idéai sunáptousin (katà tòn autòn gàr lógon ousíai dokoûsin eînai). epeì dè tò tí ên eînai ousía, toútou dè lógos ho horismós, dià toûto perì horismoû kaì perì toû kath’ hautò dióristai· epeì dè ho horismòs lógos, ho dè lógos mére échei, anankaîon kaì

1042a20περὶ μέρους ἦν ἰδεῖν, ποῖα τῆς οὐσίας μέρη καὶ ποῖα οὔ, καὶ εἰ ταῦτα καὶ τοῦ ὁρισμοῦ. ἔτι τοίνυν οὔτε τὸ καθόλου οὐσία οὔτε τὸ γένος· περὶ δὲ τῶν ἰδεῶν καὶ τῶν μαθηματικῶν ὕστερον σκεπτέον· παρὰ γὰρ τὰς αἰσθητὰς οὐσίας ταύτας λέγουσί τινες εἶναι.—νῦν δὲ περὶ τῶν ὁμολογουμένων οὐσιῶνperì mérous ên ideîn, poîa tês ousías mére kaì poîa oú, kaì ei taûta kaì toû horismoû. éti toínun oúte tò kathólou ousía oúte tò génos· perì dè tôn ideôn kaì tôn mathematikôn hústeron skeptéon· parà gàr tàs aisthetàs ousías taútas légousí tines eînai.—nûn dè perì tôn homologouménon ousiôn

1042a25ἐπέλθωμεν. αὗται δʼ εἰσὶν αἱ αἰσθηταί· αἱ δʼ αἰσθηταὶ οὐσίαι πᾶσαι ὕλην ἔχουσιν. ἔστι δʼ οὐσία τὸ ὑποκείμενον, ἄλλως μὲν ἡ ὕλη (ὕλην δὲ λέγω ἣ μὴ τόδε τι οὖσα ἐνεργείᾳ δυνάμει ἐστὶ τόδε τι), ἄλλως δʼ ὁ λόγος καὶ ἡ μορφή, ὃ τόδε τι ὂν τῷ λόγῳ χωριστόν ἐστιν· τρίτον δὲ τὸepélthomen. haûtai d’ eisìn hai aisthetaí· hai d’ aisthetaì ousíai pâsai húlen échousin. ésti d’ ousía tò hupokeímenon, állos mèn he húle h(úlen dè légo hè mè tóde ti oûsa energeíai dunámei estì tóde ti), állos d’ ho lógos kaì he morphé, hò tóde ti òn tôi lógoi choristón estin· tríton dè tò

1042a30ἐκ τούτων, οὗ γένεσις μόνου καὶ φθορά ἐστι, καὶ χωριστὸν ἁπλῶς· τῶν γὰρ κατὰ τὸν λόγον οὐσιῶν αἱ μὲν αἱ δʼ οὔ. ὅτι δʼ ἐστὶν οὐσία καὶ ἡ ὕλη, δῆλον· ἐν πάσαις γὰρ ταῖς ἀντικειμέναις μεταβολαῖς ἐστί τι τὸ ὑποκείμενον ταῖς μεταβολαῖς, οἷον κατὰ τόπον τὸ νῦν μὲν ἐνταῦθα πάλιν δʼek toúton, hoû génesis mónou kaì phthorá esti, kaì choristòn haplôs· tôn gàr katà tòn lógon ousiôn hai mèn hai d’ oú. hóti d’ estìn ousía kaì he húle, dêlon· en pásais gàr taîs antikeiménais metabolaîs estí ti tò hupokeímenon taîs metabolaîs, hoîon katà tópon tò nûn mèn entaûtha pálin d’

1042a35ἄλλοθι, καὶ κατʼ αὔξησιν ὃ νῦν μὲν τηλικόνδε πάλιν δʼ ἔλαττον ἢ μεῖζον, καὶ κατʼ ἀλλοίωσιν ὃ νῦν μὲν ὑγιὲς πάλιν δὲ κάμνον·állothi, kaì kat’ aúxesin hò nûn mèn telikónde pálin d’ élatton è meîzon, kaì kat’ alloíosin hò nûn mèn hugiès pálin dè kámnon·

1042b1ὁμοίως δὲ καὶ κατʼ οὐσίαν ὃ νῦν μὲν ἐν γενέσει πάλιν δʼ ἐν φθορᾷ, καὶ νῦν μὲν ὑποκείμενον ὡς τόδε τι πάλιν δʼ ὑποκείμενον ὡς κατὰ στέρησιν. καὶ ἀκολουθοῦσι δὴ ταύτῃ αἱ ἄλλαι μεταβολαί, τῶν δʼ ἄλλων ἢhomoíos dè kaì kat’ ousían hò nûn mèn en genései pálin d’ en phthorâi, kaì nûn mèn hupokeímenon hos tóde ti pálin d’ hupokeímenon hos katà stéresin. kaì akolouthoûsi dè taútei hai állai metabolaí, tôn d’ állon è

1042b5μιᾷ ἢ δυοῖν αὕτη οὐκ ἀκολουθεῖ· οὐ γὰρ ἀνάγκη, εἴ τι ὕλην ἔχει τοπικήν, τοῦτο καὶ γεννητὴν καὶ φθαρτὴν ἔχειν. τίς μὲν οὖν διαφορὰ τοῦ ἁπλῶς γίγνεσθαι καὶ μὴ ἁπλῶς, ἐν τοῖς φυσικοῖς εἴρηται.miâi è duoîn haúte ouk akoloutheî· ou gàr anánke, eí ti húlen échei topikén, toûto kaì gennetèn kaì phthartèn échein. tís mèn oûn diaphorà toû haplôs gígnesthai kaì mè haplôs, en toîs phusikoîs eíretai.

‹ Métaphysique Ζ, chapitre 17Métaphysique Η, chapitre 2 ›

Texte grec : Aristote, Métaphysique, éd. W. D. Ross, Oxford, 1924 — Perseus Digital Library, licence CC BY-SA 4.0. Translittération automatique selon les conventions de Marc Balmès.