Métaphysique α, chapitre 1

993a30ἡ περὶ τῆς ἀληθείας θεωρία τῇ μὲν χαλεπὴ τῇ δὲ ῥᾳδία. σημεῖον δὲ τὸ μήτʼ ἀξίως μηδένα δύνασθαι θιγεῖν αὐτῆς μήτε πάντας ἀποτυγχάνειν,he perì tês aletheías theoría têi mèn chalepè têi dè rhaidía. semeîon dè tò mét’ axíos medéna dúnasthai thigeîn autês méte pántas apotunchánein,

993b1ἀλλʼ ἕκαστον λέγειν τι περὶ τῆς φύσεως, καὶ καθʼ ἕνα μὲν ἢ μηθὲν ἢ μικρὸν ἐπιβάλλειν αὐτῇ, ἐκ πάντων δὲ συναθροιζομένων γίγνεσθαί τι μέγεθος· ὥστʼ εἴπερ ἔοικεν ἔχειν καθάπερ τυγχάνομεν παροιμιαζόμενοι,all’ hékaston légein ti perì tês phúseos, kaì kath’ héna mèn è methèn è mikròn epibállein autêi, ek pánton dè sunathroizoménon gígnesthaí ti mégethos· hóst’ eíper éoiken échein katháper tunchánomen paroimiazómenoi,

993b5τίς ἂν θύρας ἁμάρτοι; ταύτῃ μὲν ἂν εἴη ῥᾳδία, τὸ δʼ ὅλον τι ἔχειν καὶ μέρος μὴ δύνασθαι δηλοῖ τὸ χαλεπὸν αὐτῆς. ἴσως δὲ καὶ τῆς χαλεπότητος οὔσης κατὰ δύο τρόπους, οὐκ ἐν τοῖς πράγμασιν ἀλλʼ ἐν ἡμῖν τὸ αἴτιον αὐτῆς· ὥσπερ γὰρ τὰ τῶν νυκτερίδων ὄμματα πρὸς τὸtís àn thúras hamártoi; taútei mèn àn eíe rhaidía, tò d’ hólon ti échein kaì méros mè dúnasthai deloî tò chalepòn autês. ísos dè kaì tês chalepótetos oúses katà dúo trópous, ouk en toîs prágmasin all’ en hemîn tò aítion autês· hósper gàr tà tôn nukterídon ómmata pròs tò

993b10φέγγος ἔχει τὸ μεθʼ ἡμέραν, οὕτω καὶ τῆς ἡμετέρας ψυχῆς ὁ νοῦς πρὸς τὰ τῇ φύσει φανερώτατα πάντων. οὐ μόνον δὲ χάριν ἔχειν δίκαιον τούτοις ὧν ἄν τις κοινώσαιτο ταῖς δόξαις, ἀλλὰ καὶ τοῖς ἐπιπολαιότερον ἀποφηναμένοις· καὶ γὰρ οὗτοι συνεβάλοντό τι· τὴν γὰρ ἕξιν προήσκησαν ἡμῶν·phéngos échei tò meth’ heméran, hoúto kaì tês hemetéras psuchês ho noûs pròs tà têi phúsei phanerótata pánton. ou mónon dè chárin échein díkaion toútois hôn án tis koinósaito taîs dóxais, allà kaì toîs epipolaióteron apophenaménois· kaì gàr hoûtoi sunebálontó ti· tèn gàr héxin proéskesan hemôn·

993b15εἰ μὲν γὰρ Τιμόθεος μὴ ἐγένετο, πολλὴν ἂν μελοποιίαν οὐκ εἴχομεν· εἰ δὲ μὴ Φρῦνις, Τιμόθεος οὐκ ἂν ἐγένετο. τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον καὶ ἐπὶ τῶν περὶ τῆς ἀληθείας ἀποφηναμένων· παρὰ μὲν γὰρ ἐνίων παρειλήφαμέν τινας δόξας, οἱ δὲ τοῦ γενέσθαι τούτους αἴτιοι γεγόνασιν. ὀρθῶς δʼ ἔχει καὶ τὸ καλεῖσθαιei mèn gàr Timótheos mè egéneto, pollèn àn melopoiían ouk eíchomen· ei dè mè Phrûnis, Timótheos ouk àn egéneto. tòn autòn dè trópon kaì epì tôn perì tês aletheías apophenaménon· parà mèn gàr eníon pareiléphamén tinas dóxas, hoi dè toû genésthai toútous aítioi gegónasin. orthôs d’ échei kaì tò kaleîsthai

993b20τὴν φιλοσοφίαν ἐπιστήμην τῆς ἀληθείας. θεωρητικῆς μὲν γὰρ τέλος ἀλήθεια πρακτικῆς δʼ ἔργον· καὶ γὰρ ἂν τὸ πῶς ἔχει σκοπῶσιν, οὐ τὸ ἀΐδιον ἀλλʼ ὃ πρός τι καὶ νῦν θεωροῦσιν οἱ πρακτικοί. οὐκ ἴσμεν δὲ τὸ ἀληθὲς ἄνευ τῆς αἰτίας· ἕκαστον δὲ μάλιστα αὐτὸ τῶν ἄλλων καθʼ ὃ καὶtèn philosophían epistémen tês aletheías. theoretikês mèn gàr télos alétheia praktikês d’ érgon· kaì gàr àn tò pôs échei skopôsin, ou tò aḯdion all’ hò prós ti kaì nûn theoroûsin hoi praktikoí. ouk ísmen dè tò alethès áneu tês aitías· hékaston dè málista autò tôn állon kath’ hò kaì

993b25τοῖς ἄλλοις ὑπάρχει τὸ συνώνυμον (οἷον τὸ πῦρ θερμότατον· καὶ γὰρ τοῖς ἄλλοις τὸ αἴτιον τοῦτο τῆς θερμότητος)· ὥστε καὶ ἀληθέστατον τὸ τοῖς ὑστέροις αἴτιον τοῦ ἀληθέσιν εἶναι. διὸ τὰς τῶν ἀεὶ ὄντων ἀρχὰς ἀναγκαῖον ἀεὶ εἶναι ἀληθεστάτας (οὐ γάρ ποτε ἀληθεῖς, οὐδʼ ἐκείναις αἴτιόν τί ἐστι τοῦtoîs állois hupárchei tò sunónumon (oîon tò pûr thermótaton· kaì gàr toîs állois tò aítion toûto tês thermótetos)· hóste kaì alethéstaton tò toîs hustérois aítion toû alethésin eînai. diò tàs tôn aeì ónton archàs anankaîon aeì eînai alethestátas (ou gár pote aletheîs, oud’ ekeínais aítión tí esti toû

993b30εἶναι, ἀλλʼ ἐκεῖναι τοῖς ἄλλοις) , ὥσθʼ ἕκαστον ὡς ἔχει τοῦ εἶναι, οὕτω καὶ τῆς ἀληθείας.eînai, all’ ekeînai toîs állois) , hósth’ hékaston hos échei toû eînai, hoúto kaì tês aletheías.