Métaphysique Θ, chapitre 1

1045b27περὶ μὲν οὖν τοῦ πρώτως ὄντος καὶ πρὸς ὃ πᾶσαι αἱ ἄλλαι κατηγορίαι τοῦ ὄντος ἀναφέρονται εἴρηται, περὶ τῆς οὐσίας (κατὰ γὰρ τὸν τῆς οὐσίας λόγον λέγεται τἆλλαperì mèn oûn toû prótos óntos kaì pròs hò pâsai hai állai kategoríai toû óntos anaphérontai eíretai, perì tês ousías (katà gàr tòn tês ousías lógon légetai tâlla

1045b30ὄντα, τό τε ποσὸν καὶ τὸ ποιὸν καὶ τἆλλα τὰ οὕτω λεγόμενα· πάντα γὰρ ἕξει τὸν τῆς οὐσίας λόγον, ὥσπερ εἴπομεν ἐν τοῖς πρώτοις λόγοις)· ἐπεὶ δὲ λέγεται τὸ ὂν τὸ μὲν τὸ τὶ ἢ ποιὸν ἢ ποσόν, τὸ δὲ κατὰ δύναμιν καὶ ἐντελέχειαν καὶ κατὰ τὸ ἔργον, διορίσωμεν καὶ περὶ δυνάμεωςónta, tó te posòn kaì tò poiòn kaì tâlla tà hoúto legómena· pánta gàr héxei tòn tês ousías lógon, hósper eípomen en toîs prótois lógois)· epeì dè légetai tò òn tò mèn tò tì è poiòn è posón, tò dè katà dúnamin kaì entelécheian kaì katà tò érgon, diorísomen kaì perì dunámeos

1045b35καὶ ἐντελεχείας, καὶ πρῶτον περὶ δυνάμεως ἣ λέγεται μὲν μάλιστα κυρίως, οὐ μὴν χρησιμωτάτη γέ ἐστι πρὸς ὃ βουλόμεθα νῦν·kaì entelecheías, kaì prôton perì dunámeos hè légetai mèn málista kuríos, ou mèn chresimotáte gé esti pròs hò boulómetha nûn·

1046a1ἐπὶ πλέον γάρ ἐστιν ἡ δύναμις καὶ ἡ ἐνέργεια τῶν μόνον λεγομένων κατὰ κίνησιν. ἀλλʼ εἰπόντες περὶ ταύτης, ἐν τοῖς περὶ τῆς ἐνεργείας διορισμοῖς δηλώσομεν καὶ περὶ τῶν ἄλλων. ὅτι μὲν οὖν λέγεταιepì pléon gár estin he dúnamis kaì he enérgeia tôn mónon legoménon katà kínesin. all’ eipóntes perì taútes, en toîs perì tês energeías diorismoîs delósomen kaì perì tôn állon. hóti mèn oûn légetai

1046a5πολλαχῶς ἡ δύναμις καὶ τὸ δύνασθαι, διώρισται ἡμῖν ἐν ἄλλοις· τούτων δʼ ὅσαι μὲν ὁμωνύμως λέγονται δυνάμεις ἀφείσθωσαν (ἔνιαι γὰρ ὁμοιότητί τινι λέγονται, καθάπερ ἐν γεωμετρίᾳ καὶ δυνατὰ καὶ ἀδύνατα λέγομεν τῷ εἶναί πως ἢ μὴ εἶναι), ὅσαι δὲ πρὸς τὸ αὐτὸ εἶδος, πᾶσαι ἀρχαίpollachôs he dúnamis kaì tò dúnasthai, dióristai hemîn en állois· toúton d’ hósai mèn homonúmos légontai dunámeis apheísthosan (éniai gàr homoiótetí tini légontai, katháper en geometríai kaì dunatà kaì adúnata légomen tôi eînaí pos è mè eînai), hósai dè pròs tò autò eîdos, pâsai archaí

1046a10τινές εἰσι, καὶ πρὸς πρώτην μίαν λέγονται, ἥ ἐστιν ἀρχὴ μεταβολῆς ἐν ἄλλῳ ἢ ᾗ ἄλλο. ἡ μὲν γὰρ τοῦ παθεῖν ἐστὶ δύναμις, ἡ ἐν αὐτῷ τῷ πάσχοντι ἀρχὴ μεταβολῆς παθητικῆς ὑπʼ ἄλλου ἢ ᾗ ἄλλο· ἡ δʼ ἕξις ἀπαθείας τῆς ἐπὶ τὸ χεῖρον καὶ φθορᾶς τῆς ὑπʼ ἄλλου ἢ ᾗ ἄλλο ὑπʼ ἀρχῆςtinés eisi, kaì pròs próten mían légontai, hé estin archè metabolês en álloi è hêi állo. he mèn gàr toû patheîn estì dúnamis, he en autôi tôi páschonti archè metabolês pathetikês hup’ állou è hêi állo· he d’ héxis apatheías tês epì tò cheîron kaì phthorâs tês hup’ állou è hêi állo hup’ archês

1046a15μεταβλητικῆς. ἐν γὰρ τούτοις ἔνεστι πᾶσι τοῖς ὅροις ὁ τῆς πρώτης δυνάμεως λόγος. πάλιν δʼ αὗται δυνάμεις λέγονται ἢ τοῦ μόνον ποιῆσαι ἢ τοῦ παθεῖν ἢ τοῦ καλῶς, ὥστε καὶ ἐν τοῖς τούτων λόγοις ἐνυπάρχουσί πως οἱ τῶν προτέρων δυνάμεων λόγοι.—φανερὸν οὖν ὅτι ἔστι μὲν ὡς μία δύναμιςmetabletikês. en gàr toútois énesti pâsi toîs hórois ho tês prótes dunámeos lógos. pálin d’ haûtai dunámeis légontai è toû mónon poiêsai è toû patheîn è toû kalôs, hóste kaì en toîs toúton lógois enupárchousí pos hoi tôn protéron dunámeon lógoi.—phaneròn oûn hóti ésti mèn hos mía dúnamis

1046a20τοῦ ποιεῖν καὶ πάσχειν (δυνατὸν γάρ ἐστι καὶ τῷ ἔχειν αὐτὸ δύναμιν τοῦ παθεῖν καὶ τῷ ἄλλο ὑπʼ αὐτοῦ), ἔστι δὲ ὡς ἄλλη. ἡ μὲν γὰρ ἐν τῷ πάσχοντι (διὰ γὰρ τὸ ἔχειν τινὰ ἀρχήν, καὶ εἶναι καὶ τὴν ὕλην ἀρχήν τινα, πάσχει τὸ πάσχον, καὶ ἄλλο ὑπʼ ἄλλου· τὸ λιπαρὸν μὲνtoû poieîn kaì páschein (dunatòn gár esti kaì tôi échein autò dúnamin toû patheîn kaì tôi állo hup’ autoû), ésti dè hos álle. he mèn gàr en tôi páschonti (dià gàr tò échein tinà archén, kaì eînai kaì tèn húlen archén tina, páschei tò páschon, kaì állo hup’ állou· tò liparòn mèn

1046a25γὰρ καυστὸν τὸ δʼ ὑπεῖκον ὡδὶ θλαστόν, ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων), ἡ δʼ ἐν τῷ ποιοῦντι, οἷον τὸ θερμὸν καὶ ἡ οἰκοδομική, ἡ μὲν ἐν τῷ θερμαντικῷ ἡ δʼ ἐν τῷ οἰκοδομικῷ· διὸ ᾗ συμπέφυκεν, οὐθὲν πάσχει αὐτὸ ὑφʼ ἑαυτοῦ· ἓν γὰρ καὶ οὐκ ἄλλο. καὶ ἡ ἀδυναμία καὶ τὸ ἀδύνατονgàr kaustòn tò d’ hupeîkon hodì thlastón, homoíos dè kaì epì tôn állon), he d’ en tôi poioûnti, hoîon tò thermòn kaì he oikodomiké, he mèn en tôi thermantikôi he d’ en tôi oikodomikôi· diò hêi sumpéphuken, outhèn páschei autò huph’ heautoû· hèn gàr kaì ouk állo. kaì he adunamía kaì tò adúnaton

1046a30ἡ τῇ τοιαύτῃ δυνάμει ἐναντία στέρησίς ἐστιν, ὥστε τοῦ αὐτοῦ καὶ κατὰ τὸ αὐτὸ πᾶσα δύναμις ἀδυναμίᾳ. ἡ δὲ στέρησις λέγεται πολλαχῶς· καὶ γὰρ τὸ μὴ ἔχον καὶ τὸ πεφυκὸς ἂν μὴ ἔχῃ, ἢ ὅλως ἢ ὅτε πέφυκεν, καὶ ἢ ὡδί, οἷον παντελῶς, ἢ κἂν ὁπωσοῦν. ἐπʼ ἐνίων δέ, ἂν πεφυκόταhe têi toiaútei dunámei enantía stéresís estin, hóste toû autoû kaì katà tò autò pâsa dúnamis adunamíai. he dè stéresis légetai pollachôs· kaì gàr tò mè échon kaì tò pephukòs àn mè échei, è hólos è hóte péphuken, kaì è hodí, hoîon pantelôs, è kàn hoposoûn. ep’ eníon dé, àn pephukóta

1046a35ἔχειν μὴ ἔχῃ βίᾳ, ἐστερῆσθαι ταῦτα λέγομεν.échein mè échei bíai, esterêsthai taûta légomen.