Métaphysique Θ, chapitre 2

1046a35ἐπεὶ δʼ αἱ μὲν ἐν τοῖς ἀψύχοις ἐνυπάρχουσιν ἀρχαὶ τοιαῦται, αἱ δʼ ἐν τοῖς ἐμψύχοις καὶ ἐν ψυχῇ καὶ τῆς ψυχῆς ἐν τῷ λόγον ἔχοντι,epeì d’ hai mèn en toîs apsúchois enupárchousin archaì toiaûtai, hai d’ en toîs empsúchois kaì en psuchêi kaì tês psuchês en tôi lógon échonti,

1046b1δῆλον ὅτι καὶ τῶν δυνάμεων αἱ μὲν ἔσονται ἄλογοι αἱ δὲ μετὰ λόγου· διὸ πᾶσαι αἱ τέχναι καὶ αἱ ποιητικαὶ ἐπιστῆμαι δυνάμεις εἰσίν· ἀρχαὶ γὰρ μεταβλητικαί εἰσιν ἐν ἄλλῳ ἢ ᾗ ἄλλο. καὶ αἱ μὲνdêlon hóti kaì tôn dunámeon hai mèn ésontai álogoi hai dè metà lógou· diò pâsai hai téchnai kaì hai poietikaì epistêmai dunámeis eisín· archaì gàr metabletikaí eisin en álloi è hêi állo. kaì hai mèn

1046b5μετὰ λόγου πᾶσαι τῶν ἐναντίων αἱ αὐταί, αἱ δὲ ἄλογοι μία ἑνός, οἷον τὸ θερμὸν τοῦ θερμαίνειν μόνονʼ ἡ δὲ ἰατρικὴ νόσου καὶ ὑγιείας. αἴτιον δὲ ὅτι λόγος ἐστὶν ἡ ἐπιστήμη, ὁ δὲ λόγος ὁ αὐτὸς δηλοῖ τὸ πρᾶγμα καὶ τὴν στέρησιν, πλὴν οὐχ ὡσαύτως, καὶ ἔστιν ὡς ἀμφοῖν ἔστι δʼ ὡςmetà lógou pâsai tôn enantíon hai autaí, hai dè álogoi mía henós, hoîon tò thermòn toû thermaínein mónon’ he dè iatrikè nósou kaì hugieías. aítion dè hóti lógos estìn he epistéme, ho dè lógos ho autòs deloî tò prâgma kaì tèn stéresin, plèn ouch hosaútos, kaì éstin hos amphoîn ésti d’ hos

1046b10τοῦ ὑπάρχοντος μᾶλλον, ὥστʼ ἀνάγκη καὶ τὰς τοιαύτας ἐπιστήμας εἶναι μὲν τῶν ἐναντίων, εἶναι δὲ τοῦ μὲν καθʼ αὑτὰς τοῦ δὲ μὴ καθʼ αὑτάς· καὶ γὰρ ὁ λόγος τοῦ μὲν καθʼ αὑτὸ τοῦ δὲ τρόπον τινὰ κατὰ συμβεβηκός· ἀποφάσει γὰρ καὶ ἀποφορᾷ δηλοῖ τὸ ἐναντίον· ἡ γὰρ στέρησιςtoû hupárchontos mâllon, hóst’ anánke kaì tàs toiaútas epistémas eînai mèn tôn enantíon, eînai dè toû mèn kath’ hautàs toû dè mè kath’ hautás· kaì gàr ho lógos toû mèn kath’ hautò toû dè trópon tinà katà sumbebekós· apophásei gàr kaì apophorâi deloî tò enantíon· he gàr stéresis

1046b15ἡ πρώτη τὸ ἐναντίον, αὕτη δὲ ἀποφορὰ θατέρου. ἐπεὶ δὲ τὰ ἐναντία οὐκ ἐγγίγνεται ἐν τῷ αὐτῷ, ἡ δʼ ἐπιστήμη δύναμις τῷ λόγον ἔχειν, καὶ ἡ ψυχὴ κινήσεως ἔχει ἀρχήν, τὸ μὲν ὑγιεινὸν ὑγίειαν μόνον ποιεῖ καὶ τὸ θερμαντικὸν θερμότητα καὶ τὸ ψυκτικὸν ψυχρότητα, ὁ δʼ ἐπιστήμωνhe próte tò enantíon, haúte dè apophorà thatérou. epeì dè tà enantía ouk engígnetai en tôi autôi, he d’ epistéme dúnamis tôi lógon échein, kaì he psuchè kinéseos échei archén, tò mèn hugieinòn hugíeian mónon poieî kaì tò thermantikòn thermóteta kaì tò psuktikòn psuchróteta, ho d’ epistémon

1046b20ἄμφω. λόγος γάρ ἐστιν ἀμφοῖν μέν, οὐχ ὁμοίως δέ, καὶ ἐν ψυχῇ ἣ ἔχει κινήσεως ἀρχήν· ὥστε ἄμφω ἀπὸ τῆς αὐτῆς ἀρχῆς κινήσει πρὸς ταὐτὸ συνάψασα· διὸ τὰ κατὰ λόγον δυνατὰ τοῖς ἄνευ λόγου δυνατοῖς ποιεῖ τἀναντία· μιᾷ γὰρ ἀρχῇ περιέχεται, τῷ λόγῳ. φανερὸν δὲ καὶ ὅτιámpho. lógos gár estin amphoîn mén, ouch homoíos dé, kaì en psuchêi hè échei kinéseos archén· hóste ámpho apò tês autês archês kinései pròs tautò sunápsasa· diò tà katà lógon dunatà toîs áneu lógou dunatoîs poieî tanantía· miâi gàr archêi periéchetai, tôi lógoi. phaneròn dè kaì hóti

1046b25τῇ μὲν τοῦ εὖ δυνάμει ἀκολουθεῖ ἡ τοῦ μόνον ποιῆσαι ἢ παθεῖν δύναμις, ταύτῃ δʼ ἐκείνη οὐκ ἀεί· ἀνάγκη γὰρ τὸν εὖ ποιοῦντα καὶ ποιεῖν, τὸν δὲ μόνον ποιοῦντα οὐκ ἀνάγκη καὶ εὖ ποιεῖν.têi mèn toû eû dunámei akoloutheî he toû mónon poiêsai è patheîn dúnamis, taútei d’ ekeíne ouk aeí· anánke gàr tòn eû poioûnta kaì poieîn, tòn dè mónon poioûnta ouk anánke kaì eû poieîn.