Métaphysique Θ, chapitre 3

1046b25εἰσὶ δέ τινες οἵ φασιν, οἷον οἱ Μεγαρικοί, ὅταν ἐνεργῇeisì dé tines hoí phasin, hoîon hoi Megarikoí, hótan energêi

1046b30μόνον δύνασθαι, ὅταν δὲ μὴ ἐνεργῇ οὐ δύνασθαι, οἷον τὸνmónon dúnasthai, hótan dè mè energêi ou dúnasthai, hoîon tòn

1046b31μὴ οἰκοδομοῦντα οὐ δύνασθαι οἰκοδομεῖν, ἀλλὰ τὸν οἰκοδομοῦντα ὅταν οἰκοδομῇ· ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων. οἷς τὰ συμβαίνοντα ἄτοπα οὐ χαλεπὸν ἰδεῖν. δῆλον γὰρ ὅτι οὔτʼ οἰκοδόμος ἔσται ἐὰν μὴ οἰκοδομῇ (τὸ γὰρ οἰκοδόμῳmè oikodomoûnta ou dúnasthai oikodomeîn, allà tòn oikodomoûnta hótan oikodomêi· homoíos dè kaì epì tôn állon. hoîs tà sumbaínonta átopa ou chalepòn ideîn. dêlon gàr hóti oút’ oikodómos éstai eàn mè oikodomêi (tò gàr oikodómoi

1046b35εἶναι τὸ δυνατῷ εἶναί ἐστιν οἰκοδομεῖν), ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων τεχνῶν. εἰ οὖν ἀδύνατον τὰς τοιαύτας ἔχειν τέχνας μὴ μαθόντα ποτὲ καὶ λαβόντα,eînai tò dunatôi eînaí estin oikodomeîn), homoíos dè kaì epì tôn állon technôn. ei oûn adúnaton tàs toiaútas échein téchnas mè mathónta potè kaì labónta,

1047a1καὶ μὴ ἔχειν μὴ ἀποβαλόντα ποτέ (ἢ γὰρ λήθῃ ἢ πάθει τινὶ ἢ χρόνῳ· οὐ γὰρ δὴ τοῦ γε πράγματος φθαρέντος, ἀεὶ γὰρ ἔστιν), ὅταν παύσηται, οὐχ ἕξει τὴν τέχνην, πάλιν δʼ εὐθὺς οἰκοδομήσει πῶς λαβών; καὶ τὰ ἄψυχα δὴ ὁμοίως· οὔτε γὰρkaì mè échein mè apobalónta poté (è gàr léthei è páthei tinì è chrónoi· ou gàr dè toû ge prágmatos phtharéntos, aeì gàr éstin), hótan paúsetai, ouch héxei tèn téchnen, pálin d’ euthùs oikodomései pôs labón; kaì tà ápsucha dè homoíos· oúte gàr

1047a5ψυχρὸν οὔτε θερμὸν οὔτε γλυκὺ οὔτε ὅλως αἰσθητὸν οὐθὲν ἔσται μὴ αἰσθανομένων· ὥστε τὸν Πρωταγόρου λόγον συμβήσεται λέγειν αὐτοῖς. ἀλλὰ μὴν οὐδʼ αἴσθησιν ἕξει οὐδὲν ἂν μὴ αἰσθάνηται μηδʼ ἐνεργῇ. εἰ οὖν τυφλὸν τὸ μὴ ἔχον ὄψιν, πεφυκὸς δὲ καὶ ὅτε πέφυκε καὶ ἔτι ὄν, οἱ αὐτοὶpsuchròn oúte thermòn oúte glukù oúte hólos aisthetòn outhèn éstai mè aisthanoménon· hóste tòn Protagórou lógon sumbésetai légein autoîs. allà mèn oud’ aísthesin héxei oudèn àn mè aisthánetai med’ energêi. ei oûn tuphlòn tò mè échon ópsin, pephukòs dè kaì hóte péphuke kaì éti ón, hoi autoì

1047a10τυφλοὶ ἔσονται πολλάκις τῆς ἡμέρας, καὶ κωφοί. ἔτι εἰ ἀδύνατον τὸ ἐστερημένον δυνάμεως, τὸ μὴ γιγνόμενον ἀδύνατον ἔσται γενέσθαι· τὸ δʼ ἀδύνατον γενέσθαι ὁ λέγων ἢ εἶναι ἢ ἔσεσθαι ψεύσεται (τὸ γὰρ ἀδύνατον τοῦτο ἐσήμαινεν), ὥστε οὗτοι οἱ λόγοι ἐξαιροῦσι καὶ κίνησιν καὶ γένεσιν.tuphloì ésontai pollákis tês heméras, kaì kophoí. éti ei adúnaton tò estereménon dunámeos, tò mè gignómenon adúnaton éstai genésthai· tò d’ adúnaton genésthai ho légon è eînai è ésesthai pseúsetai (tò gàr adúnaton toûto esémainen), hóste hoûtoi hoi lógoi exairoûsi kaì kínesin kaì génesin.

1047a15ἀεὶ γὰρ τό τε ἑστηκὸς ἑστήξεται καὶ τὸ καθήμενον καθεδεῖται· οὐ γὰρ ἀναστήσεται ἂν καθέζηται· ἀδύνατον γὰρ ἔσται ἀναστῆναι ὅ γε μὴ δύναται ἀναστῆναι. εἰ οὖν μὴ ἐνδέχεται ταῦτα λέγειν, φανερὸν ὅτι δύναμις καὶ ἐνέργεια ἕτερόν ἐστιν (ἐκεῖνοι δʼ οἱ λόγοι δύναμιν καὶ ἐνέργειαν ταὐτὸaeì gàr tó te hestekòs hestéxetai kaì tò kathémenon kathedeîtai· ou gàr anastésetai àn kathézetai· adúnaton gàr éstai anastênai hó ge mè dúnatai anastênai. ei oûn mè endéchetai taûta légein, phaneròn hóti dúnamis kaì enérgeia héterón estin (ekeînoi d’ hoi lógoi dúnamin kaì enérgeian tautò

1047a20ποιοῦσιν, διὸ καὶ οὐ μικρόν τι ζητοῦσιν ἀναιρεῖν), ὥστε ἐνδέχεται δυνατὸν μέν τι εἶναι μὴ εἶναι δέ, καὶ δυνατὸν μὴ εἶναι εἶναι δέ, ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων κατηγοριῶν δυνατὸν βαδίζειν ὂν μὴ βαδίζειν, καὶ μὴ βαδίζειν δυνατὸν ὂν βαδίζειν. ἔστι δὲ δυνατὸν τοῦτο ᾧ ἐὰν ὑπάρξῃpoioûsin, diò kaì ou mikrón ti zetoûsin anaireîn), hóste endéchetai dunatòn mén ti eînai mè eînai dé, kaì dunatòn mè eînai eînai dé, homoíos dè kaì epì tôn állon kategoriôn dunatòn badízein òn mè badízein, kaì mè badízein dunatòn òn badízein. ésti dè dunatòn toûto hôi eàn hupárxei

1047a25ἡ ἐνέργεια οὗ λέγεται ἔχειν τὴν δύναμιν, οὐθὲν ἔσται ἀδύνατον. λέγω δὲ οἷον, εἰ δυνατὸν καθῆσθαι καὶ ἐνδέχεται καθῆσθαι, τούτῳ ἐὰν ὑπάρξῃ τὸ καθῆσθαι, οὐδὲν ἔσται ἀδύνατον· καὶ εἰ κινηθῆναι ἢ κινῆσαι ἢ στῆναι ἢ στῆσαι ἢ εἶναι ἢ γίγνεσθαι ἢ μὴ εἶναι ἢ μὴ γίγνεσθαι, ὁμοίως.he enérgeia hoû légetai échein tèn dúnamin, outhèn éstai adúnaton. légo dè hoîon, ei dunatòn kathêsthai kaì endéchetai kathêsthai, toútoi eàn hupárxei tò kathêsthai, oudèn éstai adúnaton· kaì ei kinethênai è kinêsai è stênai è stêsai è eînai è gígnesthai è mè eînai è mè gígnesthai, homoíos.

1047a30ἐλήλυθε δʼ ἡ ἐνέργεια τοὔνομα, ἡ πρὸς τὴν ἐντελέχειαν συντιθεμένη, καὶ ἐπὶ τὰ ἄλλα ἐκ τῶν κινήσεων μάλιστα· δοκεῖ γὰρ ἡ ἐνέργεια μάλιστα ἡ κίνησις εἶναι, διὸ καὶ τοῖς μὴ οὖσιν οὐκ ἀποδιδόασι τὸ κινεῖσθαι, ἄλλας δέ τινας κατηγορίας, οἷον διανοητὰ καὶ ἐπιθυμητὰ εἶναι τὰ μὴ ὄντα,eléluthe d’ he enérgeia toúnoma, he pròs tèn entelécheian suntitheméne, kaì epì tà álla ek tôn kinéseon málista· dokeî gàr he enérgeia málista he kínesis eînai, diò kaì toîs mè oûsin ouk apodidóasi tò kineîsthai, állas dé tinas kategorías, hoîon dianoetà kaì epithumetà eînai tà mè ónta,

1047a35κινούμενα δὲ οὔ, τοῦτο δὲ ὅτι οὐκ ὄντα ἐνεργείᾳ ἔσονται ἐνεργείᾳ.kinoúmena dè oú, toûto dè hóti ouk ónta energeíai ésontai energeíai.

1047b1τῶν γὰρ μὴ ὄντων ἔνια δυνάμει ἐστίν· οὐκ ἔστι δέ, ὅτι οὐκ ἐντελεχείᾳ ἐστίν.tôn gàr mè ónton énia dunámei estín· ouk ésti dé, hóti ouk entelecheíai estín.