Métaphysique Θ, chapitre 4
1047b1–1047b30 · texte grec
La traduction et la paraphrase analytique de Marc Balmès viendront ici (livret Métaphysique Θ (École Saint-Jean, 2002)).
Texte original :
1047b1εἰ δέ ἐστι τὸ εἰρημένον τὸ δυνατὸν ἢ ἀκολουθεῖ, φανερὸν ὅτι οὐκ ἐνδέχεται ἀληθὲς εἶναι τὸ εἰπεῖν ὅτι δυνατὸν μὲνei dé esti tò eireménon tò dunatòn è akoloutheî, phaneròn hóti ouk endéchetai alethès eînai tò eipeîn hóti dunatòn mèn
1047b5τοδί, οὐκ ἔσται δέ, ὥστε τὰ ἀδύνατα εἶναι ταύτῃ διαφεύγειν· λέγω δὲ οἷον εἴ τις φαίη δυνατὸν τὴν διάμετρον μετρηθῆναι οὐ μέντοι μετρηθήσεσθαι—ὁ μὴ λογιζόμενος τὸ ἀδύνατον εἶναι—ὅτι οὐθὲν κωλύει δυνατόν τι ὂν εἶναι ἢ γενέσθαι μὴ εἶναι μηδʼ ἔσεσθαι. ἀλλʼ ἐκεῖνο ἀνάγκη ἐκtodí, ouk éstai dé, hóste tà adúnata eînai taútei diapheúgein· légo dè hoîon eí tis phaíe dunatòn tèn diámetron metrethênai ou méntoi metrethésesthai—o mè logizómenos tò adúnaton eînai—óti outhèn kolúei dunatón ti òn eînai è genésthai mè eînai med’ ésesthai. all’ ekeîno anánke ek
1047b10τῶν κειμένων, εἰ καὶ ὑποθοίμεθα εἶναι ἢ γεγονέναι ὃ οὐκ ἔστι μὲν δυνατὸν δέ, ὅτι οὐθὲν ἔσται ἀδύνατον· συμβήσεται δέ γε, τὸ γὰρ μετρεῖσθαι ἀδύνατον. οὐ γὰρ δή ἐστι ταὐτὸ τὸ ψεῦδος καὶ τὸ ἀδύνατον· τὸ γάρ σε ἑστάναι νῦν ψεῦδος μέν, οὐκ ἀδύνατον δέ. ἅμα δὲ δῆλον καὶ ὅτι, εἰtôn keiménon, ei kaì hupothoímetha eînai è gegonénai hò ouk ésti mèn dunatòn dé, hóti outhèn éstai adúnaton· sumbésetai dé ge, tò gàr metreîsthai adúnaton. ou gàr dé esti tautò tò pseûdos kaì tò adúnaton· tò gár se hestánai nûn pseûdos mén, ouk adúnaton dé. háma dè dêlon kaì hóti, ei
1047b15τοῦ Α ὄντος ἀνάγκη τὸ Β εἶναι, καὶ δυνατοῦ ὄντος εἶναι τοῦ Α καὶ τὸ Β ἀνάγκη εἶναι δυνατόν· εἰ γὰρ μὴ ἀνάγκη δυνατὸν εἶναι, οὐθὲν κωλύει μὴ εἶναι δυνατὸν εἶναι. ἔστω δὴ τὸ Α δυνατόν. οὐκοῦν ὅτε τὸ Α δυνατὸν εἴη εἶναι, εἰ τεθείη τὸ Α, οὐθὲν ἀδύνατον εἶναι συνέβαινεν· τὸ δέ γε Βtoû A óntos anánke tò B eînai, kaì dunatoû óntos eînai toû A kaì tò B anánke eînai dunatón· ei gàr mè anánke dunatòn eînai, outhèn kolúei mè eînai dunatòn eînai. ésto dè tò A dunatón. oukoûn hóte tò A dunatòn eíe eînai, ei tetheíe tò A, outhèn adúnaton eînai sunébainen· tò dé ge B
1047b20ἀνάγκη εἶναι. ἀλλʼ ἦν ἀδύνατον. ἔστω δὴ ἀδύνατον. εἰ δὴ ἀδύνατον ἀνάγκη εἶναι τὸ Β, ἀνάγκη καὶ τὸ Α εἶναι. ἀλλʼ ἦν ἄρα τὸ πρῶτον ἀδύνατον· καὶ τὸ δεύτερον ἄρα. ἂν ἄρα ᾖ τὸ Α δυνατόν, καὶ τὸ Β ἔσται δυνατόν, εἴπερ οὕτως εἶχον ὥστε τοῦ Α ὄντος ἀνάγκη εἶναι τὸ Β. ἐὰν δὴ οὕτως ἐχόντωνanánke eînai. all’ ên adúnaton. ésto dè adúnaton. ei dè adúnaton anánke eînai tò B, anánke kaì tò A eînai. all’ ên ára tò prôton adúnaton· kaì tò deúteron ára. àn ára êi tò A dunatón, kaì tò B éstai dunatón, eíper hoútos eîchon hóste toû A óntos anánke eînai tò B. eàn dè hoútos echónton
1047b25τῶν Α Β μὴ ᾖ δυνατὸν τὸ Β οὕτως, οὐδὲ τὰ Α Β ἕξει ὡς ἐτέθη· καὶ εἰ τοῦ Α δυνατοῦ ὄντος ἀνάγκη τὸ Β δυνατὸν εἶναι, εἰ ἔστι τὸ Α ἀνάγκη εἶναι καὶ τὸ Β. τὸ γὰρ δυνατὸν εἶναι ἐξ ἀνάγκης τὸ Β εἶναι, εἰ τὸ Α δυνατόν, τοῦτο σημαίνει, ἐὰν ᾖ τὸ Α καὶ ὅτε καὶ ὡς ἦν δυνατὸνtôn A B mè êi dunatòn tò B hoútos, oudè tà A B héxei hos etéthe· kaì ei toû A dunatoû óntos anánke tò B dunatòn eînai, ei ésti tò A anánke eînai kaì tò B. tò gàr dunatòn eînai ex anánkes tò B eînai, ei tò A dunatón, toûto semaínei, eàn êi tò A kaì hóte kaì hos ên dunatòn
1047b30εἶναι, κἀκεῖνο τότε καὶ οὕτως εἶναι ἀναγκαῖον.eînai, kakeîno tóte kaì hoútos eînai anankaîon.
‹ Métaphysique Θ, chapitre 3Métaphysique Θ, chapitre 5 ›
Texte grec : Aristote, Métaphysique, éd. W. D. Ross, Oxford, 1924 — Perseus Digital Library, licence CC BY-SA 4.0. Translittération automatique selon les conventions de Marc Balmès.