Métaphysique Θ, chapitre 5

1047b30ἁπασῶν δὲ τῶν δυνάμεων οὐσῶν τῶν μὲν συγγενῶν οἷον τῶν αἰσθήσεων, τῶν δὲ ἔθει οἷον τῆς τοῦ αὐλεῖν, τῶν δὲ μαθήσει οἷον τῆς τῶν τεχνῶν, τὰς μὲν ἀνάγκη προενεργήσαντας ἔχειν, ὅσαι ἔθει καὶ λόγῳ, τὰς δὲ μὴ τοιαύταςhapasôn dè tôn dunámeon ousôn tôn mèn sungenôn hoîon tôn aisthéseon, tôn dè éthei hoîon tês toû auleîn, tôn dè mathései hoîon tês tôn technôn, tàs mèn anánke proenergésantas échein, hósai éthei kaì lógoi, tàs dè mè toiaútas

1047b35καὶ τὰς ἐπὶ τοῦ πάσχειν οὐκ ἀνάγκη.kaì tàs epì toû páschein ouk anánke.

1048a1ἐπεὶ δὲ τὸ δυνατὸν τὶ δυνατὸν καὶ ποτὲ καὶ πὼς καὶ ὅσα ἄλλα ἀνάγκη προσεῖναι ἐν τῷ διορισμῷ, καὶ τὰ μὲν κατὰ λόγον δύναται κινεῖν καὶ αἱ δυνάμεις αὐτῶν μετὰ λόγου, τὰ δὲ ἄλογα καὶ αἱ δυνάμεις ἄλογοι, κἀκείνας μὲν ἀνάγκη ἐν ἐμψύχῳepeì dè tò dunatòn tì dunatòn kaì potè kaì pòs kaì hósa álla anánke proseînai en tôi diorismôi, kaì tà mèn katà lógon dúnatai kineîn kaì hai dunámeis autôn metà lógou, tà dè áloga kaì hai dunámeis álogoi, kakeínas mèn anánke en empsúchoi

1048a5εἶναι ταύτας δὲ ἐν ἀμφοῖν, τὰς μὲν τοιαύτας δυνάμεις ἀνάγκη, ὅταν ὡς δύνανται τὸ ποιητικὸν καὶ τὸ παθητικὸν πλησιάζωσι, τὸ μὲν ποιεῖν τὸ δὲ πάσχειν, ἐκείνας δʼ οὐκ ἀνάγκη· αὗται μὲν γὰρ πᾶσαι μία ἑνὸς ποιητική, ἐκεῖναι δὲ τῶν ἐναντίων, ὥστε ἅμα ποιήσει τὰ ἐναντία· τοῦτο δὲeînai taútas dè en amphoîn, tàs mèn toiaútas dunámeis anánke, hótan hos dúnantai tò poietikòn kaì tò pathetikòn plesiázosi, tò mèn poieîn tò dè páschein, ekeínas d’ ouk anánke· haûtai mèn gàr pâsai mía henòs poietiké, ekeînai dè tôn enantíon, hóste háma poiései tà enantía· toûto dè

1048a10ἀδύνατον. ἀνάγκη ἄρα ἕτερόν τι εἶναι τὸ κύριον· λέγω δὲ τοῦτο ὄρεξιν ἢ προαίρεσιν. ὁποτέρου γὰρ ἂν ὀρέγηται κυρίως, τοῦτο ποιήσει ὅταν ὡς δύναται ὑπάρχῃ καὶ πλησιάζῃ τῷ παθητικῷ· ὥστε τὸ δυνατὸν κατὰ λόγον ἅπαν ἀνάγκη, ὅταν ὀρέγηται οὗ ἔχει τὴν δύναμιν καὶ ὡς ἔχει,adúnaton. anánke ára héterón ti eînai tò kúrion· légo dè toûto órexin è proaíresin. hopotérou gàr àn orégetai kuríos, toûto poiései hótan hos dúnatai hupárchei kaì plesiázei tôi pathetikôi· hóste tò dunatòn katà lógon hápan anánke, hótan orégetai hoû échei tèn dúnamin kaì hos échei,

1048a15τοῦτο ποιεῖν· ἔχει δὲ παρόντος τοῦ παθητικοῦ καὶ ὡδὶ ἔχοντος ποιεῖν· εἰ δὲ μή, ποιεῖν οὐ δυνήσεται (τὸ γὰρ μηθενὸς τῶν ἔξω κωλύοντος προσδιορίζεσθαι οὐθὲν ἔτι δεῖ· τὴν γὰρ δύναμιν ἔχει ὡς ἔστι δύναμις τοῦ ποιεῖν, ἔστι δʼ οὐ πάντως ἀλλʼ ἐχόντων πῶς, ἐν οἷς ἀφορισθήσεται καὶ τὰ ἔξω κωλύοντα·toûto poieîn· échei dè paróntos toû pathetikoû kaì hodì échontos poieîn· ei dè mé, poieîn ou dunésetai (tò gàr methenòs tôn éxo kolúontos prosdiorízesthai outhèn éti deî· tèn gàr dúnamin échei hos ésti dúnamis toû poieîn, ésti d’ ou pántos all’ echónton pôs, en hoîs aphoristhésetai kaì tà éxo kolúonta·

1048a20ἀφαιρεῖται γὰρ ταῦτα τῶν ἐν τῷ διορισμῷ προσόντων ἔνια)· διὸ οὐδʼ ἐὰν ἅμα βούληται ἢ ἐπιθυμῇ ποιεῖν δύο ἢ τὰ ἐναντία, οὐ ποιήσει· οὐ γὰρ οὕτως ἔχει αὐτῶν τὴν δύναμιν οὐδʼ ἔστι τοῦ ἅμα ποιεῖν ἡ δύναμις, ἐπεὶ ὧν ἐστὶν οὕτως ποιήσει.aphaireîtai gàr taûta tôn en tôi diorismôi prosónton énia)· diò oud’ eàn háma boúletai è epithumêi poieîn dúo è tà enantía, ou poiései· ou gàr hoútos échei autôn tèn dúnamin oud’ ésti toû háma poieîn he dúnamis, epeì hôn estìn hoútos poiései.