Métaphysique Θ, chapitre 9

1051a1ὅτι δὲ καὶ βελτίων καὶ τιμιωτέρα τῆς σπουδαίαςhóti dè kaì beltíon kaì timiotéra tês spoudaías

1051a5δυνάμεως ἡ ἐνέργεια, ἐκ τῶνδε δῆλον. ὅσα γὰρ κατὰ τὸ δύνασθαι λέγεται, ταὐτόν ἐστι δυνατὸν τἀναντία, οἷον τὸ δύνασθαι λεγόμενον ὑγιαίνειν ταὐτόν ἐστι καὶ τὸ νοσεῖν, καὶ ἅμα· ἡ αὐτὴ γὰρ δύναμις τοῦ ὑγιαίνειν καὶ κάμνειν, καὶ ἠρεμεῖν καὶ κινεῖσθαι, καὶ οἰκοδομεῖν καὶ καταβάλλειν,dunámeos he enérgeia, ek tônde dêlon. hósa gàr katà tò dúnasthai légetai, tautón esti dunatòn tanantía, hoîon tò dúnasthai legómenon hugiaínein tautón esti kaì tò noseîn, kaì háma· he autè gàr dúnamis toû hugiaínein kaì kámnein, kaì eremeîn kaì kineîsthai, kaì oikodomeîn kaì katabállein,

1051a10καὶ οἰκοδομεῖσθαι καὶ καταπίπτειν. τὸ μὲν οὖν δύνασθαι τἀναντία ἅμα ὑπάρχει· τὰ δʼ ἐναντία ἅμα ἀδύνατον, καὶ τὰς ἐνεργείας δὲ ἅμα ἀδύνατον ὑπάρχειν (οἷον ὑγιαίνειν καὶ κάμνειν), ὥστʼ ἀνάγκη τούτων θάτερον εἶναι τἀγαθόν, τὸ δὲ δύνασθαι ὁμοίως ἀμφότερον ἢ οὐδέτερον·kaì oikodomeîsthai kaì katapíptein. tò mèn oûn dúnasthai tanantía háma hupárchei· tà d’ enantía háma adúnaton, kaì tàs energeías dè háma adúnaton hupárchein (oîon hugiaínein kaì kámnein), hóst’ anánke toúton tháteron eînai tagathón, tò dè dúnasthai homoíos amphóteron è oudéteron·

1051a15ἡ ἄρα ἐνέργεια βελτίων. ἀνάγκη δὲ καὶ ἐπὶ τῶν κακῶν τὸ τέλος καὶ τὴν ἐνέργειαν εἶναι χεῖρον τῆς δυνάμεως· τὸ γὰρ δυνάμενον ταὐτὸ ἄμφω τἀναντία. δῆλον ἄρα ὅτι οὐκ ἔστι τὸ κακὸν παρὰ τὰ πράγματα· ὕστερον γὰρ τῇ φύσει τὸ κακὸν τῆς δυνάμεως. οὐκ ἄρα οὐδʼ ἐν τοῖς ἐξ ἀρχῆςhe ára enérgeia beltíon. anánke dè kaì epì tôn kakôn tò télos kaì tèn enérgeian eînai cheîron tês dunámeos· tò gàr dunámenon tautò ámpho tanantía. dêlon ára hóti ouk ésti tò kakòn parà tà prágmata· hústeron gàr têi phúsei tò kakòn tês dunámeos. ouk ára oud’ en toîs ex archês

1051a20καὶ τοῖς ἀϊδίοις οὐθὲν ἔστιν οὔτε κακὸν οὔτε ἁμάρτημα οὔτε διεφθαρμένον (καὶ γὰρ ἡ διαφθορὰ τῶν κακῶν ἐστίν). εὑρίσκεται δὲ καὶ τὰ διαγράμματα ἐνεργείᾳ· διαιροῦντες γὰρ εὑρίσκουσιν. εἰ δʼ ἦν διῃρημένα, φανερὰ ἂν ἦν· νῦν δʼ ἐνυπάρχει δυνάμει. διὰ τί δύο ὀρθαὶ τὸ τρίγωνον; ὅτι αἱkaì toîs aïdíois outhèn éstin oúte kakòn oúte hamártema oúte diephtharménon (kaì gàr he diaphthorà tôn kakôn estín). heurísketai dè kaì tà diagrámmata energeíai· diairoûntes gàr heurískousin. ei d’ ên dieireména, phanerà àn ên· nûn d’ enupárchei dunámei. dià tí dúo orthaì tò trígonon; hóti hai

1051a25περὶ μίαν στιγμὴν γωνίαι ἴσαι δύο ὀρθαῖς. εἰ οὖν ἀνῆκτο ἡ παρὰ τὴν πλευράν, ἰδόντι ἂν ἦν εὐθὺς δῆλον διὰ τί. ἐν ἡμικυκλίῳ ὀρθὴ καθόλου διὰ τί; ἐὰν ἴσαι τρεῖς, ἥ τε βάσις δύο καὶ ἡ ἐκ μέσου ἐπισταθεῖσα ὀρθή, ἰδόντι δῆλον τῷ ἐκεῖνο εἰδότι. ὥστε φανερὸν ὅτι τὰ δυνάμει ὄντα εἰςperì mían stigmèn goníai ísai dúo orthaîs. ei oûn anêkto he parà tèn pleurán, idónti àn ên euthùs dêlon dià tí. en hemikuklíoi orthè kathólou dià tí; eàn ísai treîs, hé te básis dúo kaì he ek mésou epistatheîsa orthé, idónti dêlon tôi ekeîno eidóti. hóste phaneròn hóti tà dunámei ónta eis

1051a30ἐνέργειαν ἀγόμενα εὑρίσκεται· αἴτιον δὲ ὅτι ἡ νόησις ἐνέργεια· ὥστʼ ἐξ ἐνεργείας ἡ δύναμις, καὶ διὰ τοῦτο ποιοῦντες γιγνώσκουσιν (ὕστερον γὰρ γενέσει ἡ ἐνέργεια ἡ κατʼ ἀριθμόν).enérgeian agómena heurísketai· aítion dè hóti he nóesis enérgeia· hóst’ ex energeías he dúnamis, kaì dià toûto poioûntes gignóskousin h(ústeron gàr genései he enérgeia he kat’ arithmón).