De l'âme, livre 1, chapitre 2

403b2Ἐπισκοποῦντας δὲ περὶ φυχῆς ἀναγκαῖον ἅμα, διαποροῦνταςEpiskopoûntas dè perì phuchês anankaîon háma, diaporoûntas

403b20περὶ ὧν εὐπορεῖν δεῖ προελθόντας, τὰς τῶν προτέρων δόξας συμπαραλαμβάνειν ὅσοι τι περὶ αὐτῆς ἀπεφήναντο, ὅπως τὰ μὲν καλῶς εἰρημένα λάβωμεν, εἰ δέ τι μὴ καλῶς, τοῦτʼ εὐλαβηθῶμεν. ἀρχὴ δὲ τῆς ζητήσεως προθέσθαι τὰ μάλιστα δοκοῦνθʼ ὑπάρχειν αὐτῇ κατὰ φύσιν. τὸ ἔμψυχονperì hôn euporeîn deî proelthóntas, tàs tôn protéron dóxas sumparalambánein hósoi ti perì autês apephénanto, hópos tà mèn kalôs eireména lábomen, ei dé ti mè kalôs, toût’ eulabethômen. archè dè tês zetéseos prothésthai tà málista dokoûnth’ hupárchein autêi katà phúsin. tò émpsuchon

403b25δὴ τοῦ ἀφύχου δυοῖν μάλιστα διαφέρειν δοκεῖ, κινήσει τε καὶ τῷ αἰσθάνεσθαι. παρειλήφαμεν δὲ καὶ παρὰ τῶν προγενεστέρων σχεδὸν δύο ταῦτα περὶ ψυχῆς· φασὶ γὰρ ἔνιοι καὶ μάλιστα καὶ πρώτως ψυχὴν εἶναι τὸ κινοῦν. οἰηθέντες δὲ τὸ μὴ κινούμενον αὐτὸ μὴ ἐνδέχεσθαι κινεῖν ἕτερον, τῶνdè toû aphúchou duoîn málista diaphérein dokeî, kinései te kaì tôi aisthánesthai. pareiléphamen dè kaì parà tôn progenestéron schedòn dúo taûta perì psuchês· phasì gàr énioi kaì málista kaì prótos psuchèn eînai tò kinoûn. oiethéntes dè tò mè kinoúmenon autò mè endéchesthai kineîn héteron, tôn

403b30κινουμένων τι τὴν ψυχὴν ὑπέλαβον εἶναι. ὅθεν Δημόκριτος μὲν πῦρ τι καὶ θερμόν φησιν αὐτὴν εἶναι· ἀπείρων γὰρ ὄντωνkinouménon ti tèn psuchèn hupélabon eînai. hóthen Demókritos mèn pûr ti kaì thermón phesin autèn eînai· apeíron gàr ónton

404a1σχημάτων καὶ ἀτόμων τὰ σφαιροειδῆ πῦρ καὶ ψυχὴν λέγει (οἶον ἐν τῷ ἀέρι τὰ καλούμενα ξύσματα, ἃ φαίνεται ἐν ταῖς διὰ τῶν θυρίδων ἀκτίσιν), ὧν τὴν μὲν πανσπερμίαν στοιχεῖα λέγει τῆς ὅλης φύσεως (ὁμοίως δὲ καὶ Λεύκιππος), τούτωνschemáton kaì atómon tà sphairoeidê pûr kaì psuchèn légei (oîon en tôi aéri tà kaloúmena xúsmata, hà phaínetai en taîs dià tôn thurídon aktísin), hôn tèn mèn panspermían stoicheîa légei tês hóles phúseos h(omoíos dè kaì Leúkippos), toúton

404a5δὲ τὰ σφαιροειδῆ ψυχήν, διὰ τὸ μάλιστα διὰ παντὸς δύνασθαι διαδύνειν τοὺς τοιούτους ῥυσμοὺς καὶ κινεῖν τὰ λοιπά, κινούμενα καὶ αὐτά, ὑπολαμβάνοντες τὴν ψυχὴν εἶναι τὸ παρέχον τοῖς ζῴοις τὴν κίνησιν. διὸ καὶ τοῦ ζῆν ὄρον εἶναιdè tà sphairoeidê psuchén, dià tò málista dià pantòs dúnasthai diadúnein toùs toioútous rhusmoùs kaì kineîn tà loipá, kinoúmena kaì autá, hupolambánontes tèn psuchèn eînai tò paréchon toîs zóiois tèn kínesin. diò kaì toû zên óron eînai

404a10τὴν ἀναπνοήν· συνάγοντος γὰρ τοῦ περιέχοντος τά σώματα καὶ ἐκθλίβοντος τῶν σχημάτων τὰ παρέχοντα τοῖς ζῴοις τὴν κίνησιν διὰ τὸ μηδʼ αὐτὰ ἠρεμεῖν μηδέποτε, βοήθειαν γίνεσθαι θύραθεν ἐπεισιόντων ἄλλων τοιούτων ἐν τῷ ἀναπνεῖν· κωλύειν γὰρ αὐτὰ καὶ τὰ ἐνυπάρχοντα ἐν τοῖς ζῴοις ἐκκρίνεσθαι,tèn anapnoén· sunágontos gàr toû periéchontos tá sómata kaì ekthlíbontos tôn schemáton tà paréchonta toîs zóiois tèn kínesin dià tò med’ autà eremeîn medépote, boétheian gínesthai thúrathen epeisiónton állon toioúton en tôi anapneîn· kolúein gàr autà kaì tà enupárchonta en toîs zóiois ekkrínesthai,

404a15συνανείργοντα τὸ συνάγον καὶ πηγνύον· καὶ ζῆν δὲ ἕως ἂν δύνωνται τοῦτο ποιεῖν. ἔοικε δὲ καὶ τὸ παρὰ τῶν Πυθαγορείων λεγόμενον τὴν αὐτὴν ἔχειν διάνοιαν· ἔφασαν γάρ τινες αὐτῶν ψυχὴν εἶναι τὰ ἐν τῷ ἀέρι ξύσματα, οἱ δὲ τὸ ταῦτα κινοῦν. περὶ δὲ τούτων εἴρηται ὅτι συνεχῶςsunaneírgonta tò sunágon kaì pegnúon· kaì zên dè héos àn dúnontai toûto poieîn. éoike dè kaì tò parà tôn Puthagoreíon legómenon tèn autèn échein diánoian· éphasan gár tines autôn psuchèn eînai tà en tôi aéri xúsmata, hoi dè tò taûta kinoûn. perì dè toúton eíretai hóti sunechôs

404a20φαίνεται κινούμενα, κἂν ᾖ νηνεμία παντελής. ἐπὶ ταὐτὸ δὲ φέρονται καὶ ὅσοι λέγουσι τὴν ψυχὴν τὸ αὐτὸ κινοῦν· ἐοίκασι γὰρ οὗτοι πάντες ὑπειληφέναι τὴν κίντησιν οἰκειότατον εἶναι τῇ ψυχῇ, καὶ τὰ μὲν ἄλλα πάντα κινεῖσθαι διὰ τὴν ψνχήν, ταύτην δʼ ὑφʼ ἑαυτῆς, διὰ τὸ μηθὲν ὁρᾶν κινοῦν ὃphaínetai kinoúmena, kàn êi nenemía pantelés. epì tautò dè phérontai kaì hósoi légousi tèn psuchèn tò autò kinoûn· eoíkasi gàr hoûtoi pántes hupeilephénai tèn kíntesin oikeiótaton eînai têi psuchêi, kaì tà mèn álla pánta kineîsthai dià tèn psnchén, taúten d’ huph’ heautês, dià tò methèn horân kinoûn hò

404a25μὴ καὶ αὐτὸ κινεῖται. ὁμοίως δὲ καὶ Ἀναξαγόρας ψυχὴν εἶναι λέγει τὴν κινοῦσαν, καὶ εἴ τις ἄλλος εἴρηκεν ὡς τὸ πᾶν ἐκίνησε νοῦς· οὐ μὴν παντελῶς γʼ ὥσπερ Δημόκριτος. ἐκεῖνος μὲν γὰρ ἁπλῶς ταὐτὸν ψυχὴν καὶ νοῦν· τὸ γὰρ ἀληθὲς εἶναι τὸ φαινόμενον, διὸ καλῶς ποιῆσαι τὸν Ὅμηρον ὡςmè kaì autò kineîtai. homoíos dè kaì Anaxagóras psuchèn eînai légei tèn kinoûsan, kaì eí tis állos eíreken hos tò pân ekínese noûs· ou mèn pantelôs g’ hósper Demókritos. ekeînos mèn gàr haplôs tautòn psuchèn kaì noûn· tò gàr alethès eînai tò phainómenon, diò kalôs poiêsai tòn Hómeron hos

404a30“Ἕκτωρ κεῖτ’ ἀλλοφρονέων”. οὐ δὴ χρῆται τῷ νῷ ὡς δυνάμει τινὶ περὶ τὴν ἀλήθειαν, ἀλλὰ ταὐτὸ λέγει φυχὴν καὶ νοῦν.h“éktor keît’ allophronéon”. ou dè chrêtai tôi nôi hos dunámei tinì perì tèn alétheian, allà tautò légei phuchèn kaì noûn.

404b1Ἀναξαγόρας δʼ ἧττον διασαφεῖ περὶ αὐτῶν· πολλαχοῦ μὲν γὰρ τὸ αἴτιον τοῦ καλῶς καὶ ὀρθῶς τὸν νοῦν λέγει, ἑτέρωθι δὲ τοῦτον εἶναι τὴν ψυχήν· ἐν ἅπασι γὰρ ὑπάρχειν αὐτὸν τοῖς ζώοις, καὶ μεγάλοις καὶ μικροῖς, καὶ τιμίοις καὶ ἀτιμοτέροις. οὐ φαίνεται δʼ ὅ γε κατὰ φρόνησιν λεγόμενος νοῦς πᾶσινAnaxagóras d’ hêtton diasapheî perì autôn· pollachoû mèn gàr tò aítion toû kalôs kaì orthôs tòn noûn légei, hetérothi dè toûton eînai tèn psuchén· en hápasi gàr hupárchein autòn toîs zóois, kaì megálois kaì mikroîs, kaì timíois kaì atimotérois. ou phaínetai d’ hó ge katà phrónesin legómenos noûs pâsin

404b5ὁμοίως ὑπάρχειν τοῖς ζῴοις, ἀλλʼ οὐδὲ τοῖς ἀνθρώποις πᾶσιν. ὅσοι μὲν οὖν ἐπὶ τὸ κινεῖσθαι τὸ ἔμψυχον ἀπέβλεψαν, οὗτοι τὸ κινητικώτατον ὑπέλαβον τὴν ψυχήν· ὅσοι δʼ ἐπὶ τὸ γινώσκειν καὶ τὸ αἰσθάνεσθαι τῶν ὄντων, οὗτοι δὲ λεγουσι τὴν ψυχὴν τὰς ἀρχάς, οἱ μὲν πλείους ποιοῦντες, ταύτας,homoíos hupárchein toîs zóiois, all’ oudè toîs anthrópois pâsin. hósoi mèn oûn epì tò kineîsthai tò émpsuchon apéblepsan, hoûtoi tò kinetikótaton hupélabon tèn psuchén· hósoi d’ epì tò ginóskein kaì tò aisthánesthai tôn ónton, hoûtoi dè legousi tèn psuchèn tàs archás, hoi mèn pleíous poioûntes, taútas,

404b10οἱ δὲ μίαν, ταύτην, ὥσπερ Ἐμπεδοκλῆς μὲν ἐκ τῶν στοιχείων πάντων, εἶναι δὲ καὶ ἕκαστον ψυχὴν τούτων, λέγων· οὕτως γαίῃ μὲν γὰρ γαῖαν ὀπώπαμεν, ὕδατι δʼ ὅδωρ, αἰθέρι δʼ αἰθέρα δῖαν, ἀτὰρ πυρὶ πῦρ ἀΐδηλον, στοργῇ δὲ στοργήν, νεῖκος δέ τε νείκεῖ λυγρῷ.hoi dè mían, taúten, hósper Empedoklês mèn ek tôn stoicheíon pánton, eînai dè kaì hékaston psuchèn toúton, légon· hoútos gaíei mèn gàr gaîan opópamen, húdati d’ hódor, aithéri d’ aithéra dîan, atàr purì pûr aḯdelon, storgêi dè storgén, neîkos dé te neíkeî lugrôi.

404b15τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον καὶ Πλάτων ἐν τῷ Τιμαίῳ τὴν ψυχὴν ἐκ τῶν στοιχείων ποιεῖ· γινώσκεσθαι γὰρ τῷ ὁμοίῳ τὸ ὅμοιον, τὰ δὲ πράγματα ἐκ τῶν ἀρχῶν· εἶναι. ὁμοίως δὲ καὶ ἐν τοῖς Περὶ φιλοσοφίας λεγομένοις διωρίσθη, αὐτὸ μὲν τὸ ζῷον ἐξ αὐτῆς τῆς τοῦ ἑνὸς ἰδέας καὶ τοῦ πρώτου μήκουςtòn autòn dè trópon kaì Pláton en tôi Timaíoi tèn psuchèn ek tôn stoicheíon poieî· ginóskesthai gàr tôi homoíoi tò hómoion, tà dè prágmata ek tôn archôn· eînai. homoíos dè kaì en toîs Perì philosophías legoménois diorísthe, autò mèn tò zôion ex autês tês toû henòs idéas kaì toû prótou mékous

404b20καὶ πλάτους καὶ βάθους, τὰ δʼ ἄλλα ὁμοιοτρόπως· ἔτι δὲ καὶ ἄλλως, νοῦν μὲν τὸ ἕν, ἐπιστήμην δὲ τὰ δύο (μοναχῶς γὰρ ἐφʼ ἕν), τὸν δὲ τοῦ ἐπιπέδου ἀριθμὸν δόξαν, αἴσθησιν δὲ τὸν τοῦ στερεοῦ. οἱ μὲν γάρ ἀριθμοὶ τὰ εἴδη αὐτὰ καὶ αἱ ἀρχαὶ ἐλέγοντο, εἰσὶ δʼ ἐκ τῶν στοιχείων, κρίνεται δὲ τὰkaì plátous kaì báthous, tà d’ álla homoiotrópos· éti dè kaì állos, noûn mèn tò hén, epistémen dè tà dúo (monachôs gàr eph’ hén), tòn dè toû epipédou arithmòn dóxan, aísthesin dè tòn toû stereoû. hoi mèn gár arithmoì tà eíde autà kaì hai archaì elégonto, eisì d’ ek tôn stoicheíon, krínetai dè tà

404b25πράγματα τὰ μὲν νῷ, τὰ δʼ ἐπιστήμῃ, τὰ δὲ δόξῃ, τὰ δʼ αἰσθήσει· εἴδη δʼ οἱ ἀριθμοὶ οὗτοι τῶν πραγμάτων. ἐπεὶ δὲ καὶ κινητικὸν ἐδόκει ἡ ψυχὴ εἶναι καὶ γνωριστικὸν οὕτως, ἕνιοι συνέπλεξαν ἐξ ἀμφοῖν, ἀποφηνάμενοι τὴν ψυχὴν ἀριθμόνprágmata tà mèn nôi, tà d’ epistémei, tà dè dóxei, tà d’ aisthései· eíde d’ hoi arithmoì hoûtoi tôn pragmáton. epeì dè kaì kinetikòn edókei he psuchè eînai kaì gnoristikòn hoútos, hénioi sunéplexan ex amphoîn, apophenámenoi tèn psuchèn arithmón

404b30κινοῦνθʼ ἑαυτόν. διαφέρονται δὲ περὶ τῶν ἀρχῶν, τίνες καὶ πόσαι, μάλιστα μὲν οἱ σωματικὰς ποιοῦντες τοῖς ἀσωμάτους,kinoûnth’ heautón. diaphérontai dè perì tôn archôn, tínes kaì pósai, málista mèn hoi somatikàs poioûntes toîs asomátous,

405a1τούτοις δʼ οἱ μίξαντες καὶ ἀπʼ ἀμφοῖν τὰς ἀρχὰς ἀποφηνάμενοι. διαφέρονται δὲ καὶ περὶ τοῦ πλήθους· οἱ μὲν γὰρ μίαν οἱ δὲ πλείους λέγουσιν. ἑπομένως δὲ τούτοις καὶ τὴν ψυχὴν ἀποδιδόασιν· τὸ γὰρ κινητικὸν τὴν φύσιν τῶν πρώτωνtoútois d’ hoi míxantes kaì ap’ amphoîn tàs archàs apophenámenoi. diaphérontai dè kaì perì toû pléthous· hoi mèn gàr mían hoi dè pleíous légousin. hepoménos dè toútois kaì tèn psuchèn apodidóasin· tò gàr kinetikòn tèn phúsin tôn próton

405a5ὑπειλήφασιν, οὐκ ἀλόγως. ὅθειν ἔδοξέ τισι πῦρ εἶναι· καὶ γὰρ τοῦτο λεπτομερέστατόν τε καὶ μάλιστα τῶν στοιχείων ἀσώματον, ἔτι δὲ κινεῖταί τε καὶ κινεῖ τὰ ἄλλα πρώτως. Δημόκριτος δὲ καὶ γλαφυρωτέρως εἴρηκεν ἀποφαινόμενος διὰ τί τούτων ἑκάτερον· ψυχὴν μὲν γὰρ εἶναι ταὐτὸ καὶ νοῦν,hupeiléphasin, ouk alógos. hóthein édoxé tisi pûr eînai· kaì gàr toûto leptomeréstatón te kaì málista tôn stoicheíon asómaton, éti dè kineîtaí te kaì kineî tà álla prótos. Demókritos dè kaì glaphurotéros eíreken apophainómenos dià tí toúton hekáteron· psuchèn mèn gàr eînai tautò kaì noûn,

405a10τοῦτο δʼ εἶναι τῶν πρώτων καὶ ἀδιαιρέτων σωμάτων, κινητικὸν δὲ διὰ μικρομέρειαν καὶ τὸ σχῆμα· τῶν δὲ σχημάτων εὐκινητότατον τὸ σφαιροειδὲς λέγει· τοιοῦτον δʼ εἶναι τόν τε νοῦν καὶ τὸ πῦρ. Ἀναξαγόρας δʼ ἔοικε μὲν ἕτερον λέγειν ψυχήν τε καὶ νοῦν, ὥσπερ εἴπομεν καὶ πρότερον, χρῆται δʼtoûto d’ eînai tôn próton kaì adiairéton somáton, kinetikòn dè dià mikroméreian kaì tò schêma· tôn dè schemáton eukinetótaton tò sphairoeidès légei· toioûton d’ eînai tón te noûn kaì tò pûr. Anaxagóras d’ éoike mèn héteron légein psuchén te kaì noûn, hósper eípomen kaì próteron, chrêtai d’

405a15ἀμφοῖν ὡς μιᾷ φύσει, πλὴν ἀρχήν γε τὸν νοῦν τίθεται μάλιστα πάντων· μόνον γοῦν φησὶν αὐτὸν τῶν ὄντων ἀπλοῦν εἶναι καὶ ἀμιγῆ τε καὶ καθαρόν. ἀποδίδωσι δʼ ἄμφω τῇ αὐτῇ ἀρχῇ, τό τε γινώσκειν καὶ τὸ κινεῖν, λέγων νοῦν κινήσαι τὸ πᾶν. (ἔοικε δὲ καὶ Θαλῆς ἐξ ὧν ἀπομνημονεύουσι κινητικόνamphoîn hos miâi phúsei, plèn archén ge tòn noûn títhetai málista pánton· mónon goûn phesìn autòn tôn ónton aploûn eînai kaì amigê te kaì katharón. apodídosi d’ ámpho têi autêi archêi, tó te ginóskein kaì tò kineîn, légon noûn kinésai tò pân. (éoike dè kaì Thalês ex hôn apomnemoneúousi kinetikón

405a20τι τὴν ψυχὴν ·ὑπολαβεῖν, εἴπερ τὴν λίθον ἔφη ψυχὴν ἔχειν, ὅτι τὸν σίδηρον κινεῖ.) Διογένης δʼ ὥσπερ καὶ ἕτεροί τινες ἀέρα, τοῦτον οἰηθεὶς πάντων λεπτομερέστατον εἶναι καὶ ἀρχήν· καὶ διὰ τοῦτο γινώσκειν τε καὶ κινεῖν τὴν ψυχήν, ᾗ μὲν πρῶτόν ἐστι, καὶ ἐκ τούτου τὰ λοιπά, γινώσκειν, ᾗ δὲ λεπτότατον, κινητικὸν εἶναι. καὶ Ἡράκλειτος δὲ τὴν ἀρχὴν εἶναί φησιti tèn psuchèn h·upolabeîn, eíper tèn líthon éphe psuchèn échein, hóti tòn síderon kineî.) Diogénes d’ hósper kaì héteroí tines aéra, toûton oietheìs pánton leptomeréstaton eînai kaì archén· kaì dià toûto ginóskein te kaì kineîn tèn psuchén, hêi mèn prôtón esti, kaì ek toútou tà loipá, ginóskein, hêi dè leptótaton, kinetikòn eînai. kaì Herákleitos dè tèn archèn eînaí phesi

405a25ψυχήν, εἴπερ τὴν ἀναθυμίασιν, ἐξ ἡς τἆλλα συνίστησιν· καὶ ἀσωματώτατόν τε καὶ ῥέον ἀεί· τὸ δὲ κινούμενον κινουμένῳ γινώσκεσθαι. ἐν κινήσει δʼ εἶναι τὰ ὄντα κἀκεῖνος ᾤετο καὶ οἱ πολλοί. παραπλησίως δὲ τούτοις καὶ Ἀλκμαίων ἔοικεν ὑπολαβεῖν περὶ ψυχῆς· φησὶ γὰρ αὐτὴν ἀθάνατον εἶναιpsuchén, eíper tèn anathumíasin, ex hes tâlla sunístesin· kaì asomatótatón te kaì rhéon aeí· tò dè kinoúmenon kinouménoi ginóskesthai. en kinései d’ eînai tà ónta kakeînos óieto kaì hoi polloí. paraplesíos dè toútois kaì Alkmaíon éoiken hupolabeîn perì psuchês· phesì gàr autèn athánaton eînai

405a30διὰ τὸ ἐοικέναι τοῖς ἀθανάτοις· τοῦτο δʼ ὑπάρχειν αὐτῇ ὡς ἀεὶ κινουμένῃ· κινεῖσθαι γὰρ καὶ τὰ θεία πάντα συνεχῶς ἀεί, σελήνην, ἥλιον, τοὺς ἀστέρας καὶ τὸν οὐρανὸν ὅλον. τῶν δὲdià tò eoikénai toîs athanátois· toûto d’ hupárchein autêi hos aeì kinouménei· kineîsthai gàr kaì tà theía pánta sunechôs aeí, selénen, hélion, toùs astéras kaì tòn ouranòn hólon. tôn dè

405b1φορτικωτέρων καὶ ὕδωρ τινὲς ἀπεφήναντο, καθάπερ Ἵππων· πεισθῆναι δʼ ἐοίκασιν ἐκ τῆς γονῆς, ὅτι πάντων ὑγρά. καὶ γὰρ ἐλέγχει τοὺς αἶμα φάσκοντας τὴν ψυχήν, ὅτι ἡ γονὴ οὐχ οἷμα· ταύτην δʼ εἶναι τὴν πρώτην ψυχήν. ἕτεροι δʼ αἷμα,phortikotéron kaì húdor tinès apephénanto, katháper Híppon· peisthênai d’ eoíkasin ek tês gonês, hóti pánton hugrá. kaì gàr elénchei toùs aîma pháskontas tèn psuchén, hóti he gonè ouch hoîma· taúten d’ eînai tèn próten psuchén. héteroi d’ haîma,

405b5καθάπερ Κριτίας, τὸ αἰσθάνεσθαι ψυχῆς οἰκειότατον ὑπολαμβάνοντες, τοῦτο δʼ ὑπάρχειν διὰ τὴν τοῦ αἵματος φύσιν. πάντα γὰρ τὰ στοιχεῖα κριτὴν εἴληφε, πλὴν τῆς γῆς· ταύτην δʼ οὐθεὶς ἀποπέφανται, πλὴν εἴ τις αὐτὴν εἴρηκεν ἐκ πάντων εἶναι τῶν στοιχείων ἢ πάντα.katháper Kritías, tò aisthánesthai psuchês oikeiótaton hupolambánontes, toûto d’ hupárchein dià tèn toû haímatos phúsin. pánta gàr tà stoicheîa kritèn eílephe, plèn tês gês· taúten d’ outheìs apopéphantai, plèn eí tis autèn eíreken ek pánton eînai tôn stoicheíon è pánta.

405b10ὁρίζονται δὴ πάντες τὴν ψυχὴν τρισὶν ὡς εἰπεῖν, κινήσει, αἰσθήσει, τῷ ἀσωμάτῳ· τούτων δʼ ἕκαστον ἀνάγεται πρὸς τὰς ἀρχάς. διὸ καὶ οἱ τῷ γινώσκειν ὁριζόμενοι αὐτὴν ἢ στοιχεῖον ἢ ἐκ τῶν στοιχείων ποιοῦσι, λέγοντες παραπλησίως ἀλλήλοις, πλὴν ἑνός· φασὶ γὰρ γινώσκεσθαι τὸ ὅμοιον τῷ ὁμοίῳ· ἐπειδὴ γὰρ ἡhorízontai dè pántes tèn psuchèn trisìn hos eipeîn, kinései, aisthései, tôi asomátoi· toúton d’ hékaston anágetai pròs tàs archás. diò kaì hoi tôi ginóskein horizómenoi autèn è stoicheîon è ek tôn stoicheíon poioûsi, légontes paraplesíos allélois, plèn henós· phasì gàr ginóskesthai tò hómoion tôi homoíoi· epeidè gàr he

405b15ψυχὴ πάντα γινώσκει, συνιστᾶσιν αὐτὴν ἐκ πασῶν τῶν ἀρχῶν. ὅσοι μὲν οὖν μίαν τινὰ λέγουσιν αἰτίαν καὶ στοιχεῖον ἔν, καὶ τὴν ψυχὴν ἓν τιθέασιν, οἶον πῦρ ἢ ἀέρα· οἱ δὲ πλείους λέγοντες τὰς ἀρχὰς καὶ τὴν ψυχὴν πλείω ποιοῦσιν. Ἀναξαγόραςpsuchè pánta ginóskei, sunistâsin autèn ek pasôn tôn archôn. hósoi mèn oûn mían tinà légousin aitían kaì stoicheîon én, kaì tèn psuchèn hèn tithéasin, oîon pûr è aéra· hoi dè pleíous légontes tàs archàs kaì tèn psuchèn pleío poioûsin. Anaxagóras

405b20δὲ μόνος ἀπαθῆ φησιν εἶναι τὸν νοῦν, καὶ κοινόν οὐθὲν οὐθενὶ τῶν ἄλλων ἔχειν. τοιοῦτος δʼ ὢν πῶς γνωριεῖ καὶ διὰ τίνʼ αἰτίαν, οὔτʼ ἐκεῖνος εἴρηκεν οὔτʼ ἐκ τῶν εἰρημένων συμφανές ἐστιν. ὅσοι δʼ ἐναντιώσεις ποιοῦσιν ἐν ταῖς ἀρχαῖς, καὶ τὴν ψυχὴν ἐκ τῶν ἐναντίων συνιστᾶσιν· οἱ δὲ θάτερον τῶνdè mónos apathê phesin eînai tòn noûn, kaì koinón outhèn outhenì tôn állon échein. toioûtos d’ òn pôs gnorieî kaì dià tín’ aitían, oút’ ekeînos eíreken oút’ ek tôn eireménon sumphanés estin. hósoi d’ enantióseis poioûsin en taîs archaîs, kaì tèn psuchèn ek tôn enantíon sunistâsin· hoi dè tháteron tôn

405b25ἐναντίων, οἷον θερμόν ἢ ψυχρὸν ἤ τι τοιοῦτον ἄλλο, καὶ τὴν ψυχὴν ὁμοίως ἕν τι τούτων τιθέασιν. διὸ καὶ τοῖς ὀνόμασιν ἀκολουθοῦσιν, οἱ μὲν τὸ θερμὸν λέγοντες, ὅτι διὰ τοῦτο καὶ τὸ ζῆν ὠνόμασται, οἱ δὲ τὸ ψυχρόν, διὰ τὴν ἀναπνοὴν καὶ τὴν κατάφυξιν καλεῖσθαι ψυχήν. τὰ μὲν οὖν παραδεδομένα περὶenantíon, hoîon thermón è psuchròn é ti toioûton állo, kaì tèn psuchèn homoíos hén ti toúton tithéasin. diò kaì toîs onómasin akolouthoûsin, hoi mèn tò thermòn légontes, hóti dià toûto kaì tò zên onómastai, hoi dè tò psuchrón, dià tèn anapnoèn kaì tèn katáphuxin kaleîsthai psuchén. tà mèn oûn paradedoména perì

405b30ψυχῆς, καὶ διʼ ἃς αἰτίας λέγουσιν οὕτω, ταῦτʼ ἐστίν.psuchês, kaì di’ hàs aitías légousin hoúto, taût’ estín.