De l'âme, livre 2, chapitre 10

422a10Τὸ δὲ γευστόν ἐστιν ἁπιόν τι· καὶ τοῦτʼ αἴτιον τοῦ μὴ εἶναι αἰσθητὸν διὰ τοῦ μεταξὺ ἀλλοτρίου ὄντος σώματος· οὐδὲ γὰρ τῇ ἁφῇ. καὶ τὸ σῶμα δὲ ἐν ᾧ ὁ χυμός, τὸ γευστόν,Tò dè geustón estin hapión ti· kaì toût’ aítion toû mè eînai aisthetòn dià toû metaxù allotríou óntos sómatos· oudè gàr têi haphêi. kaì tò sôma dè en hôi ho chumós, tò geustón,

422a10ἐν ὑγρῷ ὡς ὕλῃ· τοῦτο δʼ ἁπτόν τι. διὸ κἂν εἰ ἐν ὕδατι ἧμεν, ᾐσθανόμεθ᾿ ἂν ἐμβληθέντος τοῦ γλυκέος· οὐκ ἦν δʼ ἂν ἡ αἴσθησις ἡμῖν διὰ τοῦ μεταξύ, ἀλλὰ τῷ μιχθῆναι τῷ ὑγρῷ, καθάπερ ἐπὶ τοῦ ποτοῦ. τὸ δὲ χρῶμα οὐχ οὕτως ὁρᾶται τῷ μίγνυσθαι, οὐδὲ ταῖς ἀπορροίαις. ὡςen hugrôi hos húlei· toûto d’ haptón ti. diò kàn ei en húdati hêmen, eisthanómeth᾿ àn emblethéntos toû glukéos· ouk ên d’ àn he aísthesis hemîn dià toû metaxú, allà tôi michthênai tôi hugrôi, katháper epì toû potoû. tò dè chrôma ouch hoútos horâtai tôi mígnusthai, oudè taîs aporroíais. hos

422a15μὲν οὖν τὸ μεταξὺ οὐθὲν ἔστιν· ὡς δὲ χρῶμα τὸ ὁρατόν, οὕτω τὸ γευστὸν ὁ χυμός. οὐθὲν δὲ ποιεῖ χυμοῦ αἴσθησιν ἄνευ ὑγρότητος, ἀλλʼ ἔχει ἐνεργείᾳ ἢ δυνάμει ὑγρότητα, οἷον τὸ ἁλμυρόν· εὔτηκτόν τε γὰρ αὐτὸ καὶ συντηκτικὸν γλώττης. ὥσπερ δὲ καὶ ἡ ὄψις ἐστὶ τοῦ τε ὁρατοῦ καὶ τοῦ ἀοράτου (τὸmèn oûn tò metaxù outhèn éstin· hos dè chrôma tò horatón, hoúto tò geustòn ho chumós. outhèn dè poieî chumoû aísthesin áneu hugrótetos, all’ échei energeíai è dunámei hugróteta, hoîon tò halmurón· eútektón te gàr autò kaì suntektikòn glóttes. hósper dè kaì he ópsis estì toû te horatoû kaì toû aorátou (tò

422a20γὰρ σκότος ἀόρατον, κρίνει δὲ καὶ τοῦτο ἡ ὄψις), ἔτι τε τοῦ λίαν λαμπροῦ (καὶ γὰρ τοῦτο ἀόρατον, ἄλλον δὲ τρόπον τοῦ σκότους), ὁμοίως δὲ καὶ ἡ ἀκοὴ ψόφου τε καὶ σιγῆς, ὧν τὸ μὲν ἀκουστὸν τὸ δʼ οὐκ ἀκουστόν, καὶ μεγάλου ψόφουgàr skótos aóraton, krínei dè kaì toûto he ópsis), éti te toû lían lamproû (kaì gàr toûto aóraton, állon dè trópon toû skótous), homoíos dè kaì he akoè psóphou te kaì sigês, hôn tò mèn akoustòn tò d’ ouk akoustón, kaì megálou psóphou

422a25καθάπερ ἡ ὄψις τοῦ λαμπροῦ (ὥσπερ γὰρ ὁ μικρὸς ψόφος ἀνήκουστος, τρόπον τινὰ καὶ ὁ μέγας τε καὶ ὁ βίαιος), ἀόρατον δὲ τὸ μὲν ὅλως λέγεται, ὥσπερ καὶ ἐπ᾿ ἄλλων τὸ ἀδύνατον, τὸ δʼ ἐὰν πεφυκὸς μὴ ἔχῃ ἢ φαύλως, ὥσπερ τὸ ἄπουν καὶ τὸ ἀπύρηνον—οὕτω δὴ καὶ ἡ γεῦσις τοῦ γευστοῦkatháper he ópsis toû lamproû h(ósper gàr ho mikròs psóphos anékoustos, trópon tinà kaì ho mégas te kaì ho bíaios), aóraton dè tò mèn hólos légetai, hósper kaì ep᾿ állon tò adúnaton, tò d’ eàn pephukòs mè échei è phaúlos, hósper tò ápoun kaì tò apúrenon—oúto dè kaì he geûsis toû geustoû

422a30τε καὶ ἀγεύστου, τοῦτο δὲ τὸ μικρὸν ἢ φαῦλον ἔχον χυμὸν ἢ φθαρτικὸν τῆς γεύσεως. δοκεῖ δʼ εἶναι ἀρχὴ τὸ ποτὸν καὶ ἄποτον (γεῦσις γάρ τις ἀμφοτέρου· ἀλλὰ τοῦ μὲν φαύλη καὶ φθαρτικὴ τῆς γεύσεως, τοῦ δὲ κατὰ φύσιν)· ἔστι δὲ κοινὸν ἁφῆς καὶ γεύσεως τὸ ποτόν. ἐπεὶ δʼ ὑγρὸν τὸ γευστόν,te kaì ageústou, toûto dè tò mikròn è phaûlon échon chumòn è phthartikòn tês geúseos. dokeî d’ eînai archè tò potòn kaì ápoton (geûsis gár tis amphotérou· allà toû mèn phaúle kaì phthartikè tês geúseos, toû dè katà phúsin)· ésti dè koinòn haphês kaì geúseos tò potón. epeì d’ hugròn tò geustón,

422b1ἀνάγκη καὶ τὸ αἰσθητήριον αὐτοῦ μήτε ὑγρὸν εἶναι ἐντελε- χείᾳ μήτε ἀδύνατον ὑγραίνεσθαι. πάσχει γάρ τι ἡ γεῦσις ὑπὸ τοῦ γευστοῦ, ᾖ γευστόν. ἀναγκαῖον ἄρα ὑγρανθῆναι τὸ δυνάμενον μὲν ὑγραίνεσθαι σωζόμενον, μὴ ὑγρὸν δέ, τὸanánke kaì tò aisthetérion autoû méte hugròn eînai entele- cheíai méte adúnaton hugraínesthai. páschei gár ti he geûsis hupò toû geustoû, êi geustón. anankaîon ára hugranthênai tò dunámenon mèn hugraínesthai sozómenon, mè hugròn dé, tò

422b5γευστικὸν αἰσθητήριον. σημεῖον δὲ τὸ μήτε κατάξηρον οὖσαν τὴν γλῶτταν αἰσθάνεσθαι μήτε λίαν ὑγράν· ταύτῃ γὰρ ἁφὴ γίνεται τοῦ πρώτου ὑγροῦ, ὥσπερ ὅταν προγευματίσας τις ἰσχυροῦ χυμοῦ γεύηται ἑτέρου, καὶ οἷον τοῖς κάμνουσι πικρὰ πάντα φαίνεται διὰ τὸ τῇ γλώττῃ πλήρει τοιαύτης ὑγρότητοςgeustikòn aisthetérion. semeîon dè tò méte katáxeron oûsan tèn glôttan aisthánesthai méte lían hugrán· taútei gàr haphè gínetai toû prótou hugroû, hósper hótan progeumatísas tis ischuroû chumoû geúetai hetérou, kaì hoîon toîs kámnousi pikrà pánta phaínetai dià tò têi glóttei plérei toiaútes hugrótetos

422b10αἰσθάνεσθαι. τὰ δʼ εἴδη τῶν χυμῶν, ὥσπερ καὶ ἐπὶ τῶν χρωμάτων, ἁπλᾶ μὲν τἀναντία. τὸ γλυκὺ καὶ τὸ πικρόν, ἐχόμενα δὲ τοῦ μὲν τὸ λιπαρόν, τοῦ δὲ τὸ ἁλμυρόν· μεταξὺ δὲ τούτων τό τε δριμὺ καὶ τὸ αὐστηρὸν καὶ στρυφνὸν καὶ ὀξύ· σχεδὸν γὰρ αὗται δοκοῦσιν εἶναι διαφοραὶ χυμῶν.aisthánesthai. tà d’ eíde tôn chumôn, hósper kaì epì tôn chromáton, haplâ mèn tanantía. tò glukù kaì tò pikrón, echómena dè toû mèn tò liparón, toû dè tò halmurón· metaxù dè toúton tó te drimù kaì tò austeròn kaì struphnòn kaì oxú· schedòn gàr haûtai dokoûsin eînai diaphoraì chumôn.

422b15ὥστε τὸ γευστικόν ἐστι τὸ δυνάμει τοιοῦτον, τὸ γευστὸν δὲ τὸ ποιητικὸν ἐντελεχείᾳ αὐτοῦ.hóste tò geustikón esti tò dunámei toioûton, tò geustòn dè tò poietikòn entelecheíai autoû.