Métaphysique Ι, chapitre 5

1055b30ἐπεὶ δὲ ἓν ἑνὶ ἐναντίον, ἀπορήσειεν ἄν τις πῶς ἀντίκειται τὸ ἓν καὶ τὰ πολλά, καὶ τὸ ἴσον τῷ μεγάλῳ καὶ τῷ μικρῷ. εἰ γὰρ τὸ πότερον ἀεὶ ἐν ἀντιθέσει λέγομεν, οἷον πότερον λευκὸν ἢ μέλαν, καὶ πότερον λευκὸν ἢ οὐ λευκόν (πότερον δὲ ἄνθρωπος ἢ λευκὸν οὐ λέγομεν, ἐὰν μὴ ἐξepeì dè hèn henì enantíon, aporéseien án tis pôs antíkeitai tò hèn kaì tà pollá, kaì tò íson tôi megáloi kaì tôi mikrôi. ei gàr tò póteron aeì en antithései légomen, hoîon póteron leukòn è mélan, kaì póteron leukòn è ou leukón (póteron dè ánthropos è leukòn ou légomen, eàn mè ex

1055b35ὑποθέσεως καὶ ζητοῦντες οἷον πότερον ἦλθε Κλέων ἢ Σωκράτης—ἀλλʼ οὐκ ἀνάγκη ἐν οὐδενὶ γένει τοῦτο· ἀλλὰ καὶ τοῦτο ἐκεῖθεν ἐλήλυθεν· τὰ γὰρ ἀντικείμενα μόνα οὐκ ἐνδέχεται ἅμα ὑπάρχειν, ᾧ καὶ ἐνταῦθα χρῆται ἐν τῷ πότερος ἦλθεν·hupothéseos kaì zetoûntes hoîon póteron êlthe Kléon è Sokrátes—all’ ouk anánke en oudenì génei toûto· allà kaì toûto ekeîthen eléluthen· tà gàr antikeímena móna ouk endéchetai háma hupárchein, hôi kaì entaûtha chrêtai en tôi póteros êlthen·

1056a1εἰ γὰρ ἅμα ἐνεδέχετο, γελοῖον τὸ ἐρώτημα· εἰ δέ, καὶ οὕτως ὁμοίως ἐμπίπτει εἰς ἀντίθεσιν, εἰς τὸ ἓν ἢ πολλά, οἷον πότερον ἀμφότεροι ἦλθον ἢ ἅτερος)·—εἰ δὴ ἐν τοῖς ἀντικειμένοις ἀεὶ τοῦ ποτέρου ἡ ζήτησις, λέγεται δὲ πότερον μεῖζονei gàr háma enedécheto, geloîon tò erótema· ei dé, kaì hoútos homoíos empíptei eis antíthesin, eis tò hèn è pollá, hoîon póteron amphóteroi êlthon è háteros)·—ei dè en toîs antikeiménois aeì toû potérou he zétesis, légetai dè póteron meîzon

1056a5ἢ ἔλαττον ἢ ἴσον, τίς ἐστιν ἡ ἀντίθεσις πρὸς ταῦτα τοῦ ἴσου; οὔτε γὰρ θατέρῳ μόνῳ ἐναντίον οὔτʼ ἀμφοῖν· τί γὰρ μᾶλλον τῷ μείζονι ἢ τῷ ἐλάττονι; ἔτι τῷ ἀνίσῳ ἐναντίον τὸ ἴσον, ὥστε πλείοσιν ἔσται ἢ ἑνί. εἰ δὲ τὸ ἄνισον σημαίνει τὸ αὐτὸ ἅμα ἀμφοῖν, εἴη μὲν ἂν ἀντικείμενον ἀμφοῖνè élatton è íson, tís estin he antíthesis pròs taûta toû ísou; oúte gàr thatéroi mónoi enantíon oút’ amphoîn· tí gàr mâllon tôi meízoni è tôi eláttoni; éti tôi anísoi enantíon tò íson, hóste pleíosin éstai è hení. ei dè tò ánison semaínei tò autò háma amphoîn, eíe mèn àn antikeímenon amphoîn

1056a10(καὶ ἡ ἀπορία βοηθεῖ τοῖς φάσκουσι τὸ ἄνισον δυάδα εἶναι), ἀλλὰ συμβαίνει ἓν δυοῖν ἐναντίον· ὅπερ ἀδύνατον. ἔτι τὸ μὲν ἴσον μεταξὺ φαίνεται μεγάλου καὶ μικροῦ, ἐναντίωσις δὲ μεταξὺ οὐδεμία οὔτε φαίνεται οὔτε ἐκ τοῦ ὁρισμοῦ δυνατόν· οὐ γὰρ ἂν εἴη τελεία μεταξύ τινος οὖσα, ἀλλὰ μᾶλλον(kaì he aporía boetheî toîs pháskousi tò ánison duáda eînai), allà sumbaínei hèn duoîn enantíon· hóper adúnaton. éti tò mèn íson metaxù phaínetai megálou kaì mikroû, enantíosis dè metaxù oudemía oúte phaínetai oúte ek toû horismoû dunatón· ou gàr àn eíe teleía metaxú tinos oûsa, allà mâllon

1056a15ἔχει ἀεὶ ἑαυτῆς τι μεταξύ. λείπεται δὴ ἢ ὡς ἀπόφασιν ἀντικεῖσθαι ἢ ὡς στέρησιν. θατέρου μὲν δὴ οὐκ ἐνδέχεται (τί γὰρ μᾶλλον τοῦ μεγάλου ἢ μικροῦ;)· ἀμφοῖν ἄρα ἀπόφασις στερητική, διὸ καὶ πρὸς ἀμφότερα τὸ πότερον λέγεται, πρὸς δὲ θάτερον οὔ (οἷον πότερον μεῖζον ἢ ἴσον, ἢ πότερον ἴσον ἢéchei aeì heautês ti metaxú. leípetai dè è hos apóphasin antikeîsthai è hos stéresin. thatérou mèn dè ouk endéchetai (tí gàr mâllon toû megálou è mikroû;)· amphoîn ára apóphasis steretiké, diò kaì pròs amphótera tò póteron légetai, pròs dè tháteron oú (oîon póteron meîzon è íson, è póteron íson è

1056a20ἔλαττον), ἀλλʼ ἀεὶ τρία. οὐ στέρησις δὲ ἐξ ἀνάγκης· οὐ γὰρ πᾶν ἴσον ὃ μὴ μεῖζον ἢ ἔλαττον, ἀλλʼ ἐν οἷς πέφυκεν ἐκεῖνα.—ἔστι δὴ τὸ ἴσον τὸ μήτε μέγα μήτε μικρόν, πεφυκὸς δὲ ἢ μέγα ἢ μικρὸν εἶναι· καὶ ἀντίκειται ἀμφοῖν ὡς ἀπόφασις στερητική, διὸ καὶ μεταξύ ἐστιν. καὶ τὸ μήτεélatton), all’ aeì tría. ou stéresis dè ex anánkes· ou gàr pân íson hò mè meîzon è élatton, all’ en hoîs péphuken ekeîna.—ésti dè tò íson tò méte méga méte mikrón, pephukòs dè è méga è mikròn eînai· kaì antíkeitai amphoîn hos apóphasis steretiké, diò kaì metaxú estin. kaì tò méte

1056a25ἀγαθὸν μήτε κακὸν ἀντίκειται ἀμφοῖν, ἀλλʼ ἀνώνυμον· πολλαχῶς γὰρ λέγεται ἑκάτερον καὶ οὐκ ἔστιν ἓν τὸ δεκτικόν, ἀλλὰ μᾶλλον τὸ μήτε λευκὸν μήτε μέλαν. ἓν δὲ οὐδὲ τοῦτο λέγεται, ἀλλʼ ὡρισμένα πως ἐφʼ ὧν λέγεται στερητικῶς ἡ ἀπόφασις αὕτη· ἀνάγκη γὰρ ἢ φαιὸν ἢagathòn méte kakòn antíkeitai amphoîn, all’ anónumon· pollachôs gàr légetai hekáteron kaì ouk éstin hèn tò dektikón, allà mâllon tò méte leukòn méte mélan. hèn dè oudè toûto légetai, all’ horisména pos eph’ hôn légetai steretikôs he apóphasis haúte· anánke gàr è phaiòn è

1056a30ὠχρὸν εἶναι ἢ τοιοῦτόν τι ἄλλο. ὥστε οὐκ ὀρθῶς ἐπιτιμῶσιν οἱ νομίζοντες ὁμοίως λέγεσθαι πάντα, ὥστε ἔσεσθαι ὑποδήματος καὶ χειρὸς μεταξὺ τὸ μήτε ὑπόδημα μήτε χεῖρα, ἔπειπερ καὶ τὸ μήτε ἀγαθὸν μήτε κακὸν τοῦ ἀγαθοῦ καὶ τοῦ κακοῦ, ὡς πάντων ἐσομένου τινὸς μεταξύ. οὐκ ἀνάγκηochròn eînai è toioûtón ti állo. hóste ouk orthôs epitimôsin hoi nomízontes homoíos légesthai pánta, hóste ésesthai hupodématos kaì cheiròs metaxù tò méte hupódema méte cheîra, épeiper kaì tò méte agathòn méte kakòn toû agathoû kaì toû kakoû, hos pánton esoménou tinòs metaxú. ouk anánke

1056a35δὲ τοῦτο συμβαίνειν. ἡ μὲν γὰρ ἀντικειμένων συναπόφασίς ἐστιν ὧν ἔστι μεταξύ τι καὶ διάστημά τι πέφυκεν εἶναι·dè toûto sumbaínein. he mèn gàr antikeiménon sunapóphasís estin hôn ésti metaxú ti kaì diástemá ti péphuken eînai·

1056b1τῶν δʼ οὐκ ἔστι διαφορά· ἐν ἄλλῳ γὰρ γένει ὧν αἱ συναποφάσεις, ὥστʼ οὐχ ἓν τὸ ὑποκείμενον.tôn d’ ouk ésti diaphorá· en álloi gàr génei hôn hai sunapopháseis, hóst’ ouch hèn tò hupokeímenon.