Lire Aristote

Métaphysique › Métaphysique Ι

Métaphysique Ι, chapitre 7

1057a15–1057b30 · texte grec

La traduction et la paraphrase analytique de Marc Balmès viendront ici (livret Métaphysique Ι (École Saint-Jean, 2005)).

Texte original :

1057a15ἐπεὶ δὲ τῶν ἐναντίων ἐνδέχεται εἶναί τι μεταξὺ καὶ ἐνίων ἔστιν, ἀνάγκη ἐκ τῶν ἐναντίων εἶναι τὰ μεταξύ. πάνταepeì dè tôn enantíon endéchetai eînaí ti metaxù kaì eníon éstin, anánke ek tôn enantíon eînai tà metaxú. pánta

1057a20γὰρ τὰ μεταξὺ ἐν τῷ αὐτῷ γένει ἐστὶ καὶ ὧν ἐστὶ μεταξύ. μεταξὺ μὲν γὰρ ταῦτα λέγομεν εἰς ὅσα μεταβάλλειν ἀνάγκη πρότερον τὸ μεταβάλλον (οἷον ἀπὸ τῆς ὑπάτης ἐπὶ τὴν νήτην εἰ μεταβαίνοι τῷ ὀλιγίστῳ, ἥξει πρότερον εἰς τοὺς μεταξὺ φθόγγους, καὶ ἐν χρώμασιν εἰ ἥξει ἐκ τοῦ λευκοῦgàr tà metaxù en tôi autôi génei estì kaì hôn estì metaxú. metaxù mèn gàr taûta légomen eis hósa metabállein anánke próteron tò metabállon (oîon apò tês hupátes epì tèn néten ei metabaínoi tôi oligístoi, héxei próteron eis toùs metaxù phthóngous, kaì en chrómasin ei héxei ek toû leukoû

1057a25εἰς τὸ μέλαν, πρότερον ἥξει εἰς τὸ φοινικοῦν καὶ φαιὸν ἢ εἰς τὸ μέλαν· ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων)· μεταβάλλειν δʼ ἐξ ἄλλου γένους εἰς ἄλλο γένος οὐκ ἔστιν ἀλλʼ ἢ κατὰ συμβεβηκός, οἷον ἐκ χρώματος εἰς σχῆμα. ἀνάγκη ἄρα τὰ μεταξὺ καὶ αὑτοῖς καὶ ὧν μεταξύ εἰσιν ἐν τῷ αὐτῷ γένειeis tò mélan, próteron héxei eis tò phoinikoûn kaì phaiòn è eis tò mélan· homoíos dè kaì epì tôn állon)· metabállein d’ ex állou génous eis állo génos ouk éstin all’ è katà sumbebekós, hoîon ek chrómatos eis schêma. anánke ára tà metaxù kaì hautoîs kaì hôn metaxú eisin en tôi autôi génei

1057a30εἶναι. ἀλλὰ μὴν πάντα γε τὰ μεταξύ ἐστιν ἀντικειμένων τινῶν· ἐκ τούτων γὰρ μόνων καθʼ αὑτὰ ἔστι μεταβάλλειν (διὸ ἀδύνατον εἶναι μεταξὺ μὴ ἀντικειμένων· εἴη γὰρ ἂν μεταβολὴ καὶ μὴ ἐξ ἀντικειμένων). τῶν δʼ ἀντικειμένων ἀντιφάσεως μὲν οὐκ ἔστι μεταξύ (τοῦτο γάρ ἐστιν ἀντίφασις,eînai. allà mèn pánta ge tà metaxú estin antikeiménon tinôn· ek toúton gàr mónon kath’ hautà ésti metabállein (diò adúnaton eînai metaxù mè antikeiménon· eíe gàr àn metabolè kaì mè ex antikeiménon). tôn d’ antikeiménon antipháseos mèn ouk ésti metaxú (toûto gár estin antíphasis,

1057a35ἀντίθεσις ἧς ὁτῳοῦν θάτερον μόριον πάρεστιν, οὐκ ἐχούσης οὐθὲν μεταξύ), τῶν δὲ λοιπῶν τὰ μὲν πρός τι τὰ δὲ στέρησις τὰ δὲ ἐναντία ἐστίν. τῶν δὲ πρός τι ὅσα μὴ ἐναντία, οὐκ ἔχει μεταξύ· αἴτιον δʼ ὅτι οὐκ ἐν τῷ αὐτῷ γένει ἐστίν.antíthesis hês hotoioûn tháteron mórion párestin, ouk echoúses outhèn metaxú), tôn dè loipôn tà mèn prós ti tà dè stéresis tà dè enantía estín. tôn dè prós ti hósa mè enantía, ouk échei metaxú· aítion d’ hóti ouk en tôi autôi génei estín.

1057b1τί γὰρ ἐπιστήμης καὶ ἐπιστητοῦ μεταξύ; ἀλλὰ μεγάλου καὶ μικροῦ. εἰ δʼ ἐστὶν ἐν ταὐτῷ γένει τὰ μεταξύ, ὥσπερ δέδεικται, καὶ μεταξὺ ἐναντίων, ἀνάγκη αὐτὰ συγκεῖσθαι ἐκ τούτων τῶν ἐναντίων. ἢ γὰρ ἔσται τι γένος αὐτῶν ἢ οὐθέν. καὶ εἰ μὲνtí gàr epistémes kaì epistetoû metaxú; allà megálou kaì mikroû. ei d’ estìn en tautôi génei tà metaxú, hósper dédeiktai, kaì metaxù enantíon, anánke autà sunkeîsthai ek toúton tôn enantíon. è gàr éstai ti génos autôn è outhén. kaì ei mèn

1057b5γένος ἔσται οὕτως ὥστʼ εἶναι πρότερόν τι τῶν ἐναντίων, αἱ διαφοραὶ πρότεραι ἐναντίαι ἔσονται αἱ ποιήσουσαι τὰ ἐναντία εἴδη ὡς γένους· ἐκ γὰρ τοῦ γένους καὶ τῶν διαφορῶν τὰ εἴδη (οἷον εἰ τὸ λευκὸν καὶ μέλαν ἐναντία, ἔστι δὲ τὸ μὲν διακριτικὸν χρῶμα τὸ δὲ συγκριτικὸν χρῶμα, αὗται αἱ διαφοραί,génos éstai hoútos hóst’ eînai próterón ti tôn enantíon, hai diaphoraì próterai enantíai ésontai hai poiésousai tà enantía eíde hos génous· ek gàr toû génous kaì tôn diaphorôn tà eíde (oîon ei tò leukòn kaì mélan enantía, ésti dè tò mèn diakritikòn chrôma tò dè sunkritikòn chrôma, haûtai hai diaphoraí,

1057b10τὸ διακριτικὸν καὶ συγκριτικόν, πρότεραι· ὥστε ταῦτα ἐναντία ἀλλήλοις πρότερα). ἀλλὰ μὴν τά γε ἐναντίως διαφέροντα μᾶλλον ἐναντίἀ· καὶ τὰ λοιπὰ καὶ τὰ μεταξὺ ἐκ τοῦ γένους ἔσται καὶ τῶν διαφορῶν (οἷον ὅσα χρώματα τοῦ λευκοῦ καὶ μέλανός ἐστι μεταξύ, ταῦτα δεῖ ἔκ τε τοῦ γένους λέγεσθαιtò diakritikòn kaì sunkritikón, próterai· hóste taûta enantía allélois prótera). allà mèn tá ge enantíos diaphéronta mâllon enantía· kaì tà loipà kaì tà metaxù ek toû génous éstai kaì tôn diaphorôn (oîon hósa chrómata toû leukoû kaì mélanós esti metaxú, taûta deî ék te toû génous légesthai

1057b15—ἔστι δὲ γένος τὸ χρῶμα—καὶ ἐκ διαφορῶν τινῶν· αὗται δὲ οὐκ ἔσονται τὰ πρῶτα ἐναντία· εἰ δὲ μή, ἔσται ἕκαστον ἢ λευκὸν ἢ μέλαν· ἕτεραι ἄρα· μεταξὺ ἄρα τῶν πρώτων ἐναντίων αὗται ἔσονται, αἱ πρῶται δὲ διαφοραὶ τὸ διακριτικὸν καὶ συγκριτικόν)· ὥστε ταῦτα πρῶτα ζητητέον—ésti dè génos tò chrôma—kaì ek diaphorôn tinôn· haûtai dè ouk ésontai tà prôta enantía· ei dè mé, éstai hékaston è leukòn è mélan· héterai ára· metaxù ára tôn próton enantíon haûtai ésontai, hai prôtai dè diaphoraì tò diakritikòn kaì sunkritikón)· hóste taûta prôta zetetéon

1057b20ὅσα ἐναντία μὴ ἐν γένει, ἐκ τίνος τὰ μεταξὺ αὐτῶν (ἀνάγκη γὰρ τὰ ἐν τῷ αὐτῷ γένει ἐκ τῶν ἀσυνθέτων τῷ γένει συγκεῖσθαι ἢ ἀσύνθετα εἶναι). τὰ μὲν οὖν ἐναντία ἀσύνθετα ἐξ ἀλλήλων, ὥστε ἀρχαί· τὰ δὲ μεταξὺ ἢ πάντα ἢ οὐθέν. ἐκ δὲ τῶν ἐναντίων γίγνεταί τι, ὥστʼ ἔσται μεταβολὴ εἰς τοῦτοhósa enantía mè en génei, ek tínos tà metaxù autôn (anánke gàr tà en tôi autôi génei ek tôn asunthéton tôi génei sunkeîsthai è asúntheta eînai). tà mèn oûn enantía asúntheta ex allélon, hóste archaí· tà dè metaxù è pánta è outhén. ek dè tôn enantíon gígnetaí ti, hóst’ éstai metabolè eis toûto

1057b25πρὶν ἢ εἰς αὐτά· ἑκατέρου γὰρ καὶ ἧττον ἔσται καὶ μᾶλλον. μεταξὺ ἄρα ἔσται καὶ τοῦτο τῶν ἐναντίων. καὶ τἆλλα ἄρα πάντα σύνθετα τὰ μεταξύ· τὸ γὰρ τοῦ μὲν μᾶλλον τοῦ δʼ ἧττον σύνθετόν πως ἐξ ἐκείνων ὧν λέγεται εἶναι τοῦ μὲν μᾶλλον τοῦ δʼ ἧττον. ἐπεὶ δʼ οὐκ ἔστιν ἕτερα πρότερα ὁμογενῆprìn è eis autá· hekatérou gàr kaì hêtton éstai kaì mâllon. metaxù ára éstai kaì toûto tôn enantíon. kaì tâlla ára pánta súntheta tà metaxú· tò gàr toû mèn mâllon toû d’ hêtton súnthetón pos ex ekeínon hôn légetai eînai toû mèn mâllon toû d’ hêtton. epeì d’ ouk éstin hétera prótera homogenê

1057b30τῶν ἐναντίων, ἅπαντʼ ἂν ἐκ τῶν ἐναντίων εἴη τὰ μεταξύ, ὥστε καὶ τὰ κάτω πάντα, καὶ τἀναντία καὶ τὰ μεταξύ, ἐκ τῶν πρώτων ἐναντίων ἔσονται. ὅτι μὲν οὖν τὰ μεταξὺ ἔν τε ταὐτῷ γένει πάντα καὶ μεταξὺ ἐναντίων καὶ σύγκειται ἐκ τῶν ἐναντίων πάντα, δῆλον.tôn enantíon, hápant’ àn ek tôn enantíon eíe tà metaxú, hóste kaì tà káto pánta, kaì tanantía kaì tà metaxú, ek tôn próton enantíon ésontai. hóti mèn oûn tà metaxù én te tautôi génei pánta kaì metaxù enantíon kaì súnkeitai ek tôn enantíon pánta, dêlon.

‹ Métaphysique Ι, chapitre 6Métaphysique Ι, chapitre 8 ›

Texte grec : Aristote, Métaphysique, éd. W. D. Ross, Oxford, 1924 — Perseus Digital Library, licence CC BY-SA 4.0. Translittération automatique selon les conventions de Marc Balmès.