Métaphysique Ι, chapitre 9
1058a25–1058b25 · texte grec
La traduction et la paraphrase analytique de Marc Balmès viendront ici (livret Métaphysique Ι (École Saint-Jean, 2005)).
Texte original :
1058a25ἀπορήσειε δʼ ἄν τις διὰ τί γυνὴ ἀνδρὸς οὐκ εἴδει διαφέρει,aporéseie d’ án tis dià tí gunè andròs ouk eídei diaphérei,
1058a30ἐναντίου τοῦ θήλεος καὶ τοῦ ἄρρενος ὄντος τῆς δὲ διαφορᾶς ἐναντιώσεως, οὐδὲ ζῷον θῆλυ καὶ ἄρρεν ἕτερον τῷ εἴδει· καίτοι καθʼ αὑτὸ τοῦ ζῴου αὕτη ἡ διαφορὰ καὶ οὐχ ὡς λευκότης ἢ μελανία ἀλλʼ ᾗ ζῷον καὶ τὸ θῆλυ καὶ τὸ ἄρρεν ὑπάρχει. ἔστι δʼ ἡ ἀπορία αὕτη σχεδὸν ἡ αὐτὴ καὶ διὰenantíou toû théleos kaì toû árrenos óntos tês dè diaphorâs enantióseos, oudè zôion thêlu kaì árren héteron tôi eídei· kaítoi kath’ hautò toû zóiou haúte he diaphorà kaì ouch hos leukótes è melanía all’ hêi zôion kaì tò thêlu kaì tò árren hupárchei. ésti d’ he aporía haúte schedòn he autè kaì dià
1058a35τί ἡ μὲν ποιεῖ τῷ εἴδει ἕτερα ἐναντίωσις ἡ δʼ οὔ, οἷον τὸ πεζὸν καὶ τὸ πτερωτόν, λευκότης δὲ καὶ μελανία οὔ. ἢ ὅτι τὰ μὲν οἰκεῖα πάθη τοῦ γένους τὰ δʼ ἧττον; καὶ ἐπειδή ἐστι τὸ μὲν λόγος τὸ δʼ ὕλη,tí he mèn poieî tôi eídei hétera enantíosis he d’ oú, hoîon tò pezòn kaì tò pterotón, leukótes dè kaì melanía oú. è hóti tà mèn oikeîa páthe toû génous tà d’ hêtton; kaì epeidé esti tò mèn lógos tò d’ húle,
1058b1ὅσαι μὲν ἐν τῷ λόγῳ εἰσὶν ἐναντιότητες εἴδει ποιοῦσι διαφοράν, ὅσαι δʼ ἐν τῷ συνειλημμένῳ τῇ ὕλῃ οὐ ποιοῦσιν. διὸ ἀνθρώπου λευκότης οὐ ποιεῖ οὐδὲ μελανία, οὐδὲ τοῦ λευκοῦ ἀνθρώπου ἔστι διαφορὰ κατʼ εἶδος πρὸςhósai mèn en tôi lógoi eisìn enantiótetes eídei poioûsi diaphorán, hósai d’ en tôi suneilemménoi têi húlei ou poioûsin. diò anthrópou leukótes ou poieî oudè melanía, oudè toû leukoû anthrópou ésti diaphorà kat’ eîdos pròs
1058b5μέλανα ἄνθρωπον, οὐδʼ ἂν ὄνομα ἓν τεθῇ. ὡς ὕλη γὰρ ὁ ἄνθρωπος, οὐ ποιεῖ δὲ διαφορὰν ἡ ὕλη· οὐδʼ ἀνθρώπου γὰρ εἴδη εἰσὶν οἱ ἄνθρωποι διὰ τοῦτο, καίτοι ἕτεραι αἱ σάρκες καὶ τὰ ὀστᾶ ἐξ ὧν ὅδε καὶ ὅδε· ἀλλὰ τὸ σύνολον ἕτερον μέν, εἴδει δʼ οὐχ ἕτερον, ὅτι ἐν τῷ λόγῳ οὐκ ἔστιν ἐναντίωσις. τοῦτο δʼmélana ánthropon, oud’ àn ónoma hèn tethêi. hos húle gàr ho ánthropos, ou poieî dè diaphoràn he húle· oud’ anthrópou gàr eíde eisìn hoi ánthropoi dià toûto, kaítoi héterai hai sárkes kaì tà ostâ ex hôn hóde kaì hóde· allà tò súnolon héteron mén, eídei d’ ouch héteron, hóti en tôi lógoi ouk éstin enantíosis. toûto d’
1058b10ἐστὶ τὸ ἔσχατον ἄτομον· ὁ δὲ Καλλίας ἐστὶν ὁ λόγος μετὰ τῆς ὕλης· καὶ ὁ λευκὸς δὴ ἄνθρωπος, ὅτι Καλλίας λευκός· κατὰ συμβεβηκὸς οὖν ὁ ἄνθρωπος. οὐδὲ χαλκοῦς δὴ κύκλος καὶ ξύλινος· οὐδὲ τρίγωνον χαλκοῦν καὶ κύκλος ξύλινος, οὐ διὰ τὴν ὕλην εἴδει διαφέρουσιν ἀλλʼ ὅτι ἐν τῷ λόγῳestì tò éschaton átomon· ho dè Kallías estìn ho lógos metà tês húles· kaì ho leukòs dè ánthropos, hóti Kallías leukós· katà sumbebekòs oûn ho ánthropos. oudè chalkoûs dè kúklos kaì xúlinos· oudè trígonon chalkoûn kaì kúklos xúlinos, ou dià tèn húlen eídei diaphérousin all’ hóti en tôi lógoi
1058b15ἔνεστιν ἐναντίωσις. πότερον δʼ ἡ ὕλη οὐ ποιεῖ ἕτερα τῷ εἴδει, οὖσά πως ἑτέρα, ἢ ἔστιν ὡς ποιεῖ; διὰ τί γὰρ ὁδὶ ὁ ἵππος τουδὶ τοῦ ἀνθρώπου ἕτερος τῷ εἴδει; καίτοι σὺν τῇ ὕλῃ οἱ λόγοι αὐτῶν. ἢ ὅτι ἔνεστιν ἐν τῷ λόγῳ ἐναντίωσις; καὶ γὰρ τοῦ λευκοῦ ἀνθρώπου καὶ μέλανος ἵππου, καὶ ἔστι γεénestin enantíosis. póteron d’ he húle ou poieî hétera tôi eídei, oûsá pos hetéra, è éstin hos poieî; dià tí gàr hodì ho híppos toudì toû anthrópou héteros tôi eídei; kaítoi sùn têi húlei hoi lógoi autôn. è hóti énestin en tôi lógoi enantíosis; kaì gàr toû leukoû anthrópou kaì mélanos híppou, kaì ésti ge
1058b20εἴδει, ἀλλʼ οὐχ ᾗ ὁ μὲν λευκὸς ὁ δὲ μέλας, ἐπεὶ καὶ εἰ ἄμφω λευκὰ ἦν, ὅμως ἂν ἦν εἴδει ἕτερα. τὸ δὲ ἄρρεν καὶ θῆλυ τοῦ ζῴου οἰκεῖα μὲν πάθη, ἀλλʼ οὐ κατὰ τὴν οὐσίαν ἀλλʼ ἐν τῇ ὕλῃ καὶ τῷ σώματι, διὸ τὸ αὐτὸ σπέρμα θῆλυ ἢ ἄρρεν γίγνεται παθόν τι πάθος. τί μὲν οὖν ἐστὶ τὸ τῷ εἴδει ἕτερονeídei, all’ ouch hêi ho mèn leukòs ho dè mélas, epeì kaì ei ámpho leukà ên, hómos àn ên eídei hétera. tò dè árren kaì thêlu toû zóiou oikeîa mèn páthe, all’ ou katà tèn ousían all’ en têi húlei kaì tôi sómati, diò tò autò spérma thêlu è árren gígnetai pathón ti páthos. tí mèn oûn estì tò tôi eídei héteron
1058b25εἶναι, καὶ διὰ τί τὰ μὲν διαφέρει εἴδει τὰ δʼ οὔ, εἴρηται.eînai, kaì dià tí tà mèn diaphérei eídei tà d’ oú, eíretai.
‹ Métaphysique Ι, chapitre 8Métaphysique Ι, chapitre 10 ›
Texte grec : Aristote, Métaphysique, éd. W. D. Ross, Oxford, 1924 — Perseus Digital Library, licence CC BY-SA 4.0. Translittération automatique selon les conventions de Marc Balmès.