Métaphysique Ζ, chapitre 15

1039b20ἐπεὶ δʼ ἡ οὐσία ἑτέρα, τό τε σύνολον καὶ ὁ λόγος (λέγω δʼ ὅτι ἡ μὲν οὕτως ἐστὶν οὐσία, σὺν τῇ ὕλῃ συνειλημμένος ὁ λόγος, ἡ δʼ ὁ λόγος ὅλως), ὅσαι μὲν οὖν οὕτω λέγονται, τούτων μὲν ἔστι φθορά (καὶ γὰρ γένεσις), τοῦ δὲ λόγου οὐκ ἔστιν οὕτως ὥστε φθείρεσθαι (οὐδὲ γὰρ γένεσις, οὐepeì d’ he ousía hetéra, tó te súnolon kaì ho lógos (légo d’ hóti he mèn hoútos estìn ousía, sùn têi húlei suneilemménos ho lógos, he d’ ho lógos hólos), hósai mèn oûn hoúto légontai, toúton mèn ésti phthorá (kaì gàr génesis), toû dè lógou ouk éstin hoútos hóste phtheíresthai (oudè gàr génesis, ou

1039b25γὰρ γίγνεται τὸ οἰκίᾳ εἶναι ἀλλὰ τὸ τῇδε τῇ οἰκίᾳ), ἀλλʼ ἄνευ γενέσεως καὶ φθορᾶς εἰσὶ καὶ οὐκ εἰσίν· δέδεικται γὰρ ὅτι οὐδεὶς ταῦτα γεννᾷ οὐδὲ ποιεῖ. διὰ τοῦτο δὲ καὶ τῶν οὐσιῶν τῶν αἰσθητῶν τῶν καθʼ ἕκαστα οὔτε ὁρισμὸς οὔτε ἀπόδειξις ἔστιν, ὅτι ἔχουσιν ὕλην ἧς ἡ φύσις τοιαύτη ὥστʼ ἐνδέχεσθαιgàr gígnetai tò oikíai eînai allà tò têide têi oikíai), all’ áneu genéseos kaì phthorâs eisì kaì ouk eisín· dédeiktai gàr hóti oudeìs taûta gennâi oudè poieî. dià toûto dè kaì tôn ousiôn tôn aisthetôn tôn kath’ hékasta oúte horismòs oúte apódeixis éstin, hóti échousin húlen hês he phúsis toiaúte hóst’ endéchesthai

1039b30καὶ εἶναι καὶ μή· διὸ φθαρτὰ πάντα τὰ καθʼ ἕκαστα αὐτῶν. εἰ οὖν ἥ τʼ ἀπόδειξις τῶν ἀναγκαίων καὶ ὁ ὁρισμὸς ἐπιστημονικόν, καὶ οὐκ ἐνδέχεται, ὥσπερ οὐδʼ ἐπιστήμην ὁτὲ μὲν ἐπιστήμην ὁτὲ δʼ ἄγνοιαν εἶναι, ἀλλὰ δόξα τὸ τοιοῦτόν ἐστιν, οὕτως οὐδʼ ἀπόδειξιν οὐδʼ ὁρισμόν, ἀλλὰ δόξα ἐστὶ τοῦ ἐνδεχομένου ἄλλως ἔχειν,kaì eînai kaì mé· diò phthartà pánta tà kath’ hékasta autôn. ei oûn hé t’ apódeixis tôn anankaíon kaì ho horismòs epistemonikón, kaì ouk endéchetai, hósper oud’ epistémen hotè mèn epistémen hotè d’ ágnoian eînai, allà dóxa tò toioûtón estin, hoútos oud’ apódeixin oud’ horismón, allà dóxa estì toû endechoménou állos échein,

1040a1δῆλον ὅτι οὐκ ἂν εἴη αὐτῶν οὔτε ὁρισμὸς οὔτε ἀπόδειξις. ἄδηλά τε γὰρ τὰ φθειρόμενα τοῖς ἔχουσι τὴν ἐπιστήμην, ὅταν ἐκ τῆς αἰσθήσεως ἀπέλθῃ, καὶ σωζομένων τῶν λόγων ἐν τῇ ψυχῇ τῶνdêlon hóti ouk àn eíe autôn oúte horismòs oúte apódeixis. ádelá te gàr tà phtheirómena toîs échousi tèn epistémen, hótan ek tês aisthéseos apélthei, kaì sozoménon tôn lógon en têi psuchêi tôn

1040a5αὐτῶν οὐκ ἔσται οὔτε ὁρισμὸς ἔτι οὔτε ἀπόδειξις. διὸ δεῖ, τῶν πρὸς ὅρον ὅταν τις ὁρίζηταί τι τῶν καθʼ ἕκαστον, μὴ ἀγνοεῖν ὅτι ἀεὶ ἀναιρεῖν ἔστιν· οὐ γὰρ ἐνδέχεται ὁρίσασθαι. οὐδὲ δὴ ἰδέαν οὐδεμίαν ἔστιν ὁρίσασθαι. τῶν γὰρ καθʼ ἕκαστον ἡ ἰδέα, ὡς φασί, καὶ χωριστή· ἀναγκαῖον δὲ ἐξ ὀνομάτωνautôn ouk éstai oúte horismòs éti oúte apódeixis. diò deî, tôn pròs hóron hótan tis horízetaí ti tôn kath’ hékaston, mè agnoeîn hóti aeì anaireîn éstin· ou gàr endéchetai horísasthai. oudè dè idéan oudemían éstin horísasthai. tôn gàr kath’ hékaston he idéa, hos phasí, kaì choristé· anankaîon dè ex onomáton

1040a10εἶναι τὸν λόγον, ὄνομα δʼ οὐ ποιήσει ὁ ὁριζόμενος (ἄγνωστον γὰρ ἔσται), τὰ δὲ κείμενα κοινὰ πᾶσιν· ἀνάγκη ἄρα ὑπάρχειν καὶ ἄλλῳ ταῦτα· οἷον εἴ τις σὲ ὁρίσαιτο, ζῷον ἐρεῖ ἰσχνὸν ἢ λευκὸν ἢ ἕτερόν τι ὃ καὶ ἄλλῳ ὑπάρξει. εἰ δέ τις φαίη μηδὲν κωλύειν χωρὶς μὲν πάντα πολλοῖςeînai tòn lógon, ónoma d’ ou poiései ho horizómenos (ágnoston gàr éstai), tà dè keímena koinà pâsin· anánke ára hupárchein kaì álloi taûta· hoîon eí tis sè horísaito, zôion ereî ischnòn è leukòn è héterón ti hò kaì álloi hupárxei. ei dé tis phaíe medèn kolúein chorìs mèn pánta polloîs

1040a15ἅμα δὲ μόνῳ τούτῳ ὑπάρχειν, λεκτέον πρῶτον μὲν ὅτι καὶ ἀμφοῖν, οἷον τὸ ζῷον δίπουν τῷ ζῴῳ καὶ τῷ δίποδι (καὶ τοῦτο ἐπὶ μὲν τῶν ἀϊδίων καὶ ἀνάγκη εἶναι, πρότερά γʼ ὄντα καὶ μέρη τοῦ συνθέτου· ἀλλὰ μὴν καὶ χωριστά, εἴπερ τὸ ἄνθρωπος χωριστόν· ἢ γὰρ οὐθὲν ἢ ἄμφω·háma dè mónoi toútoi hupárchein, lektéon prôton mèn hóti kaì amphoîn, hoîon tò zôion dípoun tôi zóioi kaì tôi dípodi (kaì toûto epì mèn tôn aïdíon kaì anánke eînai, próterá g’ ónta kaì mére toû sunthétou· allà mèn kaì choristá, eíper tò ánthropos choristón· è gàr outhèn è ámpho·

1040a20εἰ μὲν οὖν μηθέν, οὐκ ἔσται τὸ γένος παρὰ τὰ εἴδη, εἰ δʼ ἔσται, καὶ ἡ διαφορά)· εἶθʼ ὅτι πρότερα τῷ εἶναι· ταῦτα δὲ οὐκ ἀνταναιρεῖται. ἔπειτα εἰ ἐξ ἰδεῶν αἱ ἰδέαιei mèn oûn methén, ouk éstai tò génos parà tà eíde, ei d’ éstai, kaì he diaphorá)· eîth’ hóti prótera tôi eînai· taûta dè ouk antanaireîtai. épeita ei ex ideôn hai idéai

1040a23(ἁσυνθετώτερα γὰρ τὰ ἐξ ὧν), ἔτι ἐπὶ πολλῶν δεήσει κἀκεῖνα κατηγορεῖσθαι ἐξ ὧν ἡ ἰδέα, οἷον τὸ ζῷον καὶ τὸh(asunthetótera gàr tà ex hôn), éti epì pollôn deései kakeîna kategoreîsthai ex hôn he idéa, hoîon tò zôion kaì tò

1040a25δίπουν. εἰ δὲ μή, πῶς γνωρισθήσεται; ἔσται γὰρ ἰδέα τις ἣν ἀδύνατον ἐπὶ πλειόνων κατηγορῆσαι ἢ ἑνός. οὐ δοκεῖ δέ, ἀλλὰ πᾶσα ἰδέα εἶναι μεθεκτή. ὥσπερ οὖν εἴρηται, λανθάνει ὅτι ἀδύνατον ὁρίσασθαι ἐν τοῖς ἀϊδίοις, μάλιστα δὲ ὅσα μοναχά, οἷον ἥλιος ἢ σελήνη. οὐ μόνον γὰρ διαμαρτάνουσιdípoun. ei dè mé, pôs gnoristhésetai; éstai gàr idéa tis hèn adúnaton epì pleiónon kategorêsai è henós. ou dokeî dé, allà pâsa idéa eînai methekté. hósper oûn eíretai, lanthánei hóti adúnaton horísasthai en toîs aïdíois, málista dè hósa monachá, hoîon hélios è seléne. ou mónon gàr diamartánousi

1040a30τῷ προστιθέναι τοιαῦτα ὧν ἀφαιρουμένων ἔτι ἔσται ἥλιος, ὥσπερ τὸ περὶ γῆν ἰὸν ἢ νυκτικρυφές (ἂν γὰρ στῇ ἢ φανῇ, οὐκέτι ἔσται ἥλιος· ἀλλʼ ἄτοπον εἰ μή· ὁ γὰρ ἥλιος οὐσίαν τινὰ σημαίνεi)· ἔτι ὅσα ἐπʼ ἄλλου ἐνδέχεται, οἷον ἐὰν ἕτερος γένηται τοιοῦτος, δῆλον ὅτι ἥλιος ἔσται· κοινὸς ἄρα ὁ λόγος·tôi prostithénai toiaûta hôn aphairouménon éti éstai hélios, hósper tò perì gên iòn è nuktikruphés (àn gàr stêi è phanêi, oukéti éstai hélios· all’ átopon ei mé· ho gàr hélios ousían tinà semaínei)· éti hósa ep’ állou endéchetai, hoîon eàn héteros génetai toioûtos, dêlon hóti hélios éstai· koinòs ára ho lógos·

1040b1ἀλλʼ ἦν τῶν καθʼ ἕκαστα ὁ ἥλιος, ὥσπερ Κλέων ἢ Σωκράτης· ἐπεὶ διὰ τί οὐδεὶς ὅρον ἐκφέρει αὐτῶν ἰδέας; γένοιτο γὰρ ἂν δῆλον πειρωμένων ὅτι ἀληθὲς τὸ νῦν εἰρημένον.all’ ên tôn kath’ hékasta ho hélios, hósper Kléon è Sokrátes· epeì dià tí oudeìs hóron ekphérei autôn idéas; génoito gàr àn dêlon peiroménon hóti alethès tò nûn eireménon.