Métaphysique Ζ, chapitre 4

1029b10ἐπεὶ δʼ ἐν ἀρχῇ διειλόμεθα πόσοις ὁρίζομεν τὴν οὐσίαν, καὶ τούτων ἕν τι ἐδόκει εἶναι τὸ τί ἦν εἶναι, θεωρητέον περὶepeì d’ en archêi dieilómetha pósois horízomen tèn ousían, kaì toúton hén ti edókei eînai tò tí ên eînai, theoretéon perì

1029b13αὐτοῦ. καὶ πρῶτον εἴπωμεν ἔνια περὶ αὐτοῦ λογικῶς, ὅτι ἐστὶ τὸ τί ἦν εἶναι ἑκάστου ὃ λέγεται καθʼ αὑτό. οὐ γάρ ἐστι τὸ σοὶautoû. kaì prôton eípomen énia perì autoû logikôs, hóti estì tò tí ên eînai hekástou hò légetai kath’ hautó. ou gár esti tò soì

1029b15εἶναι τὸ μουσικῷ εἶναι· οὐ γὰρ κατὰ σαυτὸν εἶ μουσικός. ὃ ἄρα κατὰ σαυτόν. οὐδὲ δὴ τοῦτο πᾶν· οὐ γὰρ τὸ οὕτως καθʼ αὑτὸ ὡς ἐπιφανείᾳ λευκόν, ὅτι οὐκ ἔστι τὸ ἐπιφανείᾳ εἶναι τὸ λευκῷ εἶναι. ἀλλὰ μὴν οὐδὲ τὸ ἐξ ἀμφοῖν, τὸ ἐπιφανείᾳ λευκῇ, ὅτι πρόσεστιν αὐτό. ἐν ᾧ ἄρα μὴ ἐνέσται λόγῳeînai tò mousikôi eînai· ou gàr katà sautòn eî mousikós. hò ára katà sautón. oudè dè toûto pân· ou gàr tò hoútos kath’ hautò hos epiphaneíai leukón, hóti ouk ésti tò epiphaneíai eînai tò leukôi eînai. allà mèn oudè tò ex amphoîn, tò epiphaneíai leukêi, hóti prósestin autó. en hôi ára mè enéstai lógoi

1029b20αὐτό, λέγοντι αὐτό, οὗτος ὁ λόγος τοῦ τί ἦν εἶναι ἑκάστῳ, ὥστʼ εἰ τὸ ἐπιφανείᾳ λευκῇ εἶναί ἐστι τὸ ἐπιφανείᾳ εἶναι λείᾳ, τὸ λευκῷ καὶ λείῳ εἶναι τὸ αὐτὸ καὶ ἕν. ἐπεὶ δʼ ἔστι καὶ κατὰ τὰς ἄλλας κατηγορίας σύνθετα (ἔστι γάρ τι ὑποκείμενον ἑκάστῳ, οἷον τῷ ποιῷ καὶ τῷ ποσῷ καὶ τῷautó, légonti autó, hoûtos ho lógos toû tí ên eînai hekástoi, hóst’ ei tò epiphaneíai leukêi eînaí esti tò epiphaneíai eînai leíai, tò leukôi kaì leíoi eînai tò autò kaì hén. epeì d’ ésti kaì katà tàs állas kategorías súntheta (ésti gár ti hupokeímenon hekástoi, hoîon tôi poiôi kaì tôi posôi kaì tôi

1029b25ποτὲ καὶ τῷ ποὺ καὶ τῇ κινήσει), σκεπτέον ἆρʼ ἔστι λόγος τοῦ τί ἦν εἶναι ἑκάστῳ αὐτῶν, καὶ ὑπάρχει καὶ τούτοις τὸ τί ἦν εἶναι, οἷον λευκῷ ἀνθρώπῳ τί ἦν λευκῷ ἀνθρώπῳ. ἔστω δὴ ὄνομα αὐτῷ ἱμάτιον. τί ἐστι τὸ ἱματίῳ εἶναι; ἀλλὰ μὴν οὐδὲ τῶν καθʼ αὑτὸ λεγομένων οὐδὲ τοῦτο. ἢ τὸ οὐ καθʼ αὑτὸpotè kaì tôi poù kaì têi kinései), skeptéon âr’ ésti lógos toû tí ên eînai hekástoi autôn, kaì hupárchei kaì toútois tò tí ên eînai, hoîon leukôi anthrópoi tí ên leukôi anthrópoi. ésto dè ónoma autôi himátion. tí esti tò himatíoi eînai; allà mèn oudè tôn kath’ hautò legoménon oudè toûto. è tò ou kath’ hautò

1029b30λέγεται διχῶς, καὶ τούτου ἐστὶ τὸ μὲν ἐκ προσθέσεως τὸ δὲ οὔ. τὸ μὲν γὰρ τῷ αὐτὸ ἄλλῳ προσκεῖσθαι λέγεται ὃ ὁρίζεται, οἷον εἰ τὸ λευκῷ εἶναι ὁριζόμενος λέγοι λευκοῦ ἀνθρώπου λόγον· τὸ δὲ τῷ ἄλλο αὐτῷ, οἷον εἰ σημαίνοι τὸ ἱμάτιον λευκὸν ἄνθρωπον, ὁ δὲ ὁρίζοιτο ἱμάτιον ὡς λευκόν. τὸ δὴ λευκὸς ἄνθρωπος ἔστι μὲν λευκόν,légetai dichôs, kaì toútou estì tò mèn ek prosthéseos tò dè oú. tò mèn gàr tôi autò álloi proskeîsthai légetai hò horízetai, hoîon ei tò leukôi eînai horizómenos légoi leukoû anthrópou lógon· tò dè tôi állo autôi, hoîon ei semaínoi tò himátion leukòn ánthropon, ho dè horízoito himátion hos leukón. tò dè leukòs ánthropos ésti mèn leukón,

1030a1οὐ μέντοι τὸ τί ἦν εἶναι λευκῷ εἶναι.—ἀλλὰ τὸ ἱματίῳ εἶναι ἆρά ἐστι τί ἦν εἶναί τι ἢ ὅλως; ἢ οὔ; ὅπερ γάρ τί ἐστι τὸ τί ἦν εἶναι· ὅταν δʼ ἄλλο κατʼ ἄλλου λέγηται, οὐκ ἔστιν ὅπερ τόδε τι, οἷον ὁou méntoi tò tí ên eînai leukôi eînai.—allà tò himatíoi eînai ârá esti tí ên eînaí ti è hólos; è oú; hóper gár tí esti tò tí ên eînai· hótan d’ állo kat’ állou légetai, ouk éstin hóper tóde ti, hoîon ho

1030a5λευκὸς ἄνθρωπος οὐκ ἔστιν ὅπερ τόδε τι, εἴπερ τὸ τόδε ταῖς οὐσίαις ὑπάρχει μόνον· ὥστε τὸ τί ἦν εἶναί ἐστιν ὅσων ὁ λόγος ἐστὶν ὁρισμός. ὁρισμὸς δʼ ἐστὶν οὐκ ἂν ὄνομα λόγῳ ταὐτὸ σημαίνῃ (πάντες γὰρ ἂν εἶεν οἱ λόγοι ὅροι· ἔσται γὰρ ὄνομα ὁτῳοῦν λόγῳ, ὥστε καὶ ἡ Ἰλιὰς ὁρισμὸς ἔσται),leukòs ánthropos ouk éstin hóper tóde ti, eíper tò tóde taîs ousíais hupárchei mónon· hóste tò tí ên eînaí estin hóson ho lógos estìn horismós. horismòs d’ estìn ouk àn ónoma lógoi tautò semaínei (pántes gàr àn eîen hoi lógoi hóroi· éstai gàr ónoma hotoioûn lógoi, hóste kaì he Iliàs horismòs éstai),

1030a10ἀλλʼ ἐὰν πρώτου τινὸς ᾖ· τοιαῦτα δʼ ἐστὶν ὅσα λέγεται μὴ τῷ ἄλλο κατʼ ἄλλου λέγεσθαι. οὐκ ἔσται ἄρα οὐδενὶ τῶν μὴ γένους εἰδῶν ὑπάρχον τὸ τί ἦν εἶναι, ἀλλὰ τούτοις μόνον (ταῦτα γὰρ δοκεῖ οὐ κατὰ μετοχὴν λέγεσθαι καὶ πάθος οὐδʼ ὡς συμβεβηκός)· ἀλλὰ λόγος μὲν ἔσται ἑκάστουall’ eàn prótou tinòs êi· toiaûta d’ estìn hósa légetai mè tôi állo kat’ állou légesthai. ouk éstai ára oudenì tôn mè génous eidôn hupárchon tò tí ên eînai, allà toútois mónon (taûta gàr dokeî ou katà metochèn légesthai kaì páthos oud’ hos sumbebekós)· allà lógos mèn éstai hekástou

1030a15καὶ τῶν ἄλλων τί σημαίνει, ἐὰν ᾖ ὄνομα, ὅτι τόδε τῷδε ὑπάρχει, ἢ ἀντὶ λόγου ἁπλοῦ ἀκριβέστερος· ὁρισμὸς δʼ οὐκ ἔσται οὐδὲ τὸ τί ἦν εἶναι. ἢ καὶ ὁ ὁρισμὸς ὥσπερ καὶ τὸ τί ἐστι πλεοναχῶς λέγεται; καὶ γὰρ τὸ τί ἐστιν ἕνα μὲν τρόπον σημαίνει τὴν οὐσίαν καὶ τὸ τόδε τι, ἄλλον δὲ ἕκαστονkaì tôn állon tí semaínei, eàn êi ónoma, hóti tóde tôide hupárchei, è antì lógou haploû akribésteros· horismòs d’ ouk éstai oudè tò tí ên eînai. è kaì ho horismòs hósper kaì tò tí esti pleonachôs légetai; kaì gàr tò tí estin héna mèn trópon semaínei tèn ousían kaì tò tóde ti, állon dè hékaston

1030a20τῶν κατηγορουμένων, ποσὸν ποιὸν καὶ ὅσα ἄλλα τοιαῦτα. ὥσπερ γὰρ καὶ τὸ ἔστιν ὑπάρχει πᾶσιν, ἀλλʼ οὐχ ὁμοίως ἀλλὰ τῷ μὲν πρώτως τοῖς δʼ ἑπομένως, οὕτω καὶ τὸ τί ἐστιν ἁπλῶς μὲν τῇ οὐσίᾳ πὼς δὲ τοῖς ἄλλοις· καὶ γὰρ τὸ ποιὸν ἐροίμεθʼ ἂν τί ἐστιν, ὥστε καὶ τὸ ποιὸν τῶν τί ἐστιν, ἀλλʼtôn kategorouménon, posòn poiòn kaì hósa álla toiaûta. hósper gàr kaì tò éstin hupárchei pâsin, all’ ouch homoíos allà tôi mèn prótos toîs d’ hepoménos, hoúto kaì tò tí estin haplôs mèn têi ousíai pòs dè toîs állois· kaì gàr tò poiòn eroímeth’ àn tí estin, hóste kaì tò poiòn tôn tí estin, all’

1030a25οὐχ ἁπλῶς, ἀλλʼ ὥσπερ ἐπὶ τοῦ μὴ ὄντος λογικῶς φασί τινες εἶναι τὸ μὴ ὄν, οὐχ ἁπλῶς ἀλλὰ μὴ ὄν, οὕτω καὶ τὸ ποιόν.—δεῖ μὲν οὖν σκοπεῖν καὶ τὸ πῶς δεῖ λέγειν περὶ ἕκαστον, οὐ μὴν μᾶλλόν γε ἢ τὸ πῶς ἔχει· διὸ καὶ νῦν ἐπεὶ τὸ λεγόμενον φανερόν, καὶ τὸ τί ἦν εἶναι ὁμοίως ὑπάρξει πρώτωςouch haplôs, all’ hósper epì toû mè óntos logikôs phasí tines eînai tò mè ón, ouch haplôs allà mè ón, hoúto kaì tò poión.—deî mèn oûn skopeîn kaì tò pôs deî légein perì hékaston, ou mèn mâllón ge è tò pôs échei· diò kaì nûn epeì tò legómenon phanerón, kaì tò tí ên eînai homoíos hupárxei prótos

1030a30μὲν καὶ ἁπλῶς τῇ οὐσίᾳ, εἶτα καὶ τοῖς ἄλλοις, ὥσπερ καὶ τὸ τί ἐστιν, οὐχ ἁπλῶς τί ἦν εἶναι ἀλλὰ ποιῷ ἢ ποσῷ τί ἦν εἶναι. δεῖ γὰρ ἢ ὁμωνύμως ταῦτα φάναι εἶναι ὄντα, ἢ προστιθέντας καὶ ἀφαιροῦντας, ὥσπερ καὶ τὸ μὴ ἐπιστητὸν ἐπιστητόν, ἐπεὶ τό γε ὀρθόν ἐστι μήτε ὁμωνύμως φάναιmèn kaì haplôs têi ousíai, eîta kaì toîs állois, hósper kaì tò tí estin, ouch haplôs tí ên eînai allà poiôi è posôi tí ên eînai. deî gàr è homonúmos taûta phánai eînai ónta, è prostithéntas kaì aphairoûntas, hósper kaì tò mè epistetòn epistetón, epeì tó ge orthón esti méte homonúmos phánai

1030a35μήτε ὡσαύτως ἀλλʼ ὥσπερ τὸ ἰατρικὸν τῷ πρὸς τὸ αὐτὸ μὲν καὶ ἕν, οὐ τὸ αὐτὸ δὲ καὶ ἕν, οὐ μέντοι οὐδὲ ὁμωνύμως·méte hosaútos all’ hósper tò iatrikòn tôi pròs tò autò mèn kaì hén, ou tò autò dè kaì hén, ou méntoi oudè homonúmos·

1030b1οὐδὲ γὰρ ἰατρικὸν σῶμα καὶ ἔργον καὶ σκεῦος λέγεται οὔτε ὁμωνύμως οὔτε καθʼ ἓν ἀλλὰ πρὸς ἕν. ἀλλὰ ταῦτα μὲν ὁποτέρως τις ἐθέλει λέγειν διαφέρει οὐδέν· ἐκεῖνο δὲ φανερὸνoudè gàr iatrikòn sôma kaì érgon kaì skeûos légetai oúte homonúmos oúte kath’ hèn allà pròs hén. allà taûta mèn hopotéros tis ethélei légein diaphérei oudén· ekeîno dè phaneròn

1030b5ὅτι ὁ πρώτως καὶ ἁπλῶς ὁρισμὸς καὶ τὸ τί ἦν εἶναι τῶν οὐσιῶν ἐστίν. οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ τῶν ἄλλων ὁμοίως ἐστί, πλὴν οὐ πρώτως. οὐ γὰρ ἀνάγκη, ἂν τοῦτο τιθῶμεν, τούτου ὁρισμὸν εἶναι ὃ ἂν λόγῳ τὸ αὐτὸ σημαίνῃ, ἀλλὰ τινὶ λόγῳ· τοῦτο δὲ ἐὰν ἑνὸς ᾖ, μὴ τῷ συνεχεῖ ὥσπερ ἡ Ἰλιὰς ἢ ὅσα συνδέσμωhóti ho prótos kaì haplôs horismòs kaì tò tí ên eînai tôn ousiôn estín. ou mèn allà kaì tôn állon homoíos estí, plèn ou prótos. ou gàr anánke, àn toûto tithômen, toútou horismòn eînai hò àn lógoi tò autò semaínei, allà tinì lógoi· toûto dè eàn henòs êi, mè tôi sunecheî hósper he Iliàs è hósa sundésmo

1030b10ι,ι ἀλλʼ ἐὰν ὁσαχῶς λέγεται τὸ ἕν· τὸ δʼ ἓν λέγεται ὥσπερ τὸ ὄν· τὸ δὲ ὂν τὸ μὲν τόδε τι τὸ δὲ ποσὸν τὸ δὲ ποιόν τι σημαίνει. διὸ καὶ λευκοῦ ἀνθρώπου ἔσται λόγος καὶ ὁρισμός, ἄλλον δὲ τρόπον καὶ τοῦ λευκοῦ καὶ οὐσίας.i,i all’ eàn hosachôs légetai tò hén· tò d’ hèn légetai hósper tò ón· tò dè òn tò mèn tóde ti tò dè posòn tò dè poión ti semaínei. diò kaì leukoû anthrópou éstai lógos kaì horismós, állon dè trópon kaì toû leukoû kaì ousías.