Métaphysique Ζ, chapitre 5

1030b10ἔχει δʼ ἀπορίαν, ἐάν τις μὴ φῇ ὁρισμὸν εἶναι τὸν ἐκéchei d’ aporían, eán tis mè phêi horismòn eînai tòn ek

1030b15προσθέσεως λόγον, τίνος ἔσται ὁρισμὸς τῶν οὐχ ἁπλῶν ἀλλὰ συνδεδυασμένων· ἐκ προσθέσεως γὰρ ἀνάγκη δηλοῦν. λέγω δὲ οἷον ἔστι ῥὶς καὶ κοιλότης, καὶ σιμότης τὸ ἐκ τῶν δυοῖν λεγόμενον τῷ τόδε ἐν τῷδε, καὶ οὐ κατὰ συμβεβηκός γε οὔθʼ ἡ κοιλότης οὔθʼ ἡ σιμότης πάθος τῆς ῥινός, ἀλλὰ καθʼprosthéseos lógon, tínos éstai horismòs tôn ouch haplôn allà sundeduasménon· ek prosthéseos gàr anánke deloûn. légo dè hoîon ésti rhìs kaì koilótes, kaì simótes tò ek tôn duoîn legómenon tôi tóde en tôide, kaì ou katà sumbebekós ge oúth’ he koilótes oúth’ he simótes páthos tês rhinós, allà kath’

1030b20αὑτήν· οὐδʼ ὡς τὸ λευκὸν Καλλίᾳ, ἢ ἀνθρώπῳ, ὅτι Καλλίας λευκὸς ᾧ συμβέβηκεν ἀνθρώπῳ εἶναι, ἀλλʼ ὡς τὸ ἄρρεν τῷ ζῴῳ καὶ τὸ ἴσον τῷ ποσῷ καὶ πάντα ὅσα λέγεται καθʼ αὑτὰ ὑπάρχειν. ταῦτα δʼ ἐστὶν ἐν ὅσοις ὑπάρχει ἢ ὁ λόγος ἢ τοὔνομα οὗ ἐστὶ τοῦτο τὸ πάθος, καὶ μὴ ἐνδέχεται δηλῶσαιhautén· oud’ hos tò leukòn Kallíai, è anthrópoi, hóti Kallías leukòs hôi sumbébeken anthrópoi eînai, all’ hos tò árren tôi zóioi kaì tò íson tôi posôi kaì pánta hósa légetai kath’ hautà hupárchein. taûta d’ estìn en hósois hupárchei è ho lógos è toúnoma hoû estì toûto tò páthos, kaì mè endéchetai delôsai

1030b25χωρίς, ὥσπερ τὸ λευκὸν ἄνευ τοῦ ἀνθρώπου ἐνδέχεται ἀλλʼ οὐ τὸ θῆλυ ἄνευ τοῦ ζῴου· ὥστε τούτων τὸ τί ἦν εἶναι καὶ ὁρισμὸς ἢ οὐκ ἔστιν οὐδενὸς ἤ, εἰ ἔστιν, ἄλλως, καθάπερ εἰρήκαμεν. ἔστι δὲ ἀπορία καὶ ἑτέρα περὶ αὐτῶν. εἰ μὲν γὰρ τὸ αὐτό ἐστι σιμὴ ῥὶς καὶ κοίλη ῥίς, τὸ αὐτὸ ἔσται τὸ σιμὸν καὶ τὸchorís, hósper tò leukòn áneu toû anthrópou endéchetai all’ ou tò thêlu áneu toû zóiou· hóste toúton tò tí ên eînai kaì horismòs è ouk éstin oudenòs é, ei éstin, állos, katháper eirékamen. ésti dè aporía kaì hetéra perì autôn. ei mèn gàr tò autó esti simè rhìs kaì koíle rhís, tò autò éstai tò simòn kaì tò

1030b30κοῖλον· εἰ δὲ μή, διὰ τὸ ἀδύνατον εἶναι εἰπεῖν τὸ σιμὸν ἄνευ τοῦ πράγματος οὗ ἐστὶ πάθος καθʼ αὑτό (ἔστι γὰρ τὸ σιμὸν κοιλότης ἐν ῥινί), τὸ ῥῖνα σιμὴν εἰπεῖν ἢ οὐκ ἔστιν ἢ δὶς τὸ αὐτὸ ἔσται εἰρημένον, ῥὶς ῥὶς κοίλη (ἡ γὰρ ῥὶς ἡ σιμὴ ῥὶς ῥὶς κοίλη ἔσται), διὸ ἄτοπον τὸ ὑπάρχειν τοῖς τοιούτοις τὸ τίkoîlon· ei dè mé, dià tò adúnaton eînai eipeîn tò simòn áneu toû prágmatos hoû estì páthos kath’ hautó (ésti gàr tò simòn koilótes en rhiní), tò rhîna simèn eipeîn è ouk éstin è dìs tò autò éstai eireménon, rhìs rhìs koíle h(e gàr rhìs he simè rhìs rhìs koíle éstai), diò átopon tò hupárchein toîs toioútois tò tí

1030b35ἦν εἶναι· εἰ δὲ μή, εἰς ἄπειρον εἶσιν· ῥινὶ γὰρ ῥινὶ σιμῇ ἔτι ἄλλο ἐνέσται.ên eînai· ei dè mé, eis ápeiron eîsin· rhinì gàr rhinì simêi éti állo enéstai.

1031a1δῆλον τοίνυν ὅτι μόνης τῆς οὐσίας ἐστὶν ὁ ὁρισμός. εἰ γὰρ καὶ τῶν ἄλλων κατηγοριῶν, ἀνάγκη ἐκ προσθέσεως εἶναι, οἷον τοῦ †ποιοῦ† καὶ περιττοῦ· οὐ γὰρ ἄνευ ἀριθμοῦ, οὐδὲ τὸ θῆλυ ἄνευ ζῴου (τὸ δὲ ἐκ προσθέσεως λέγω ἐν οἷςdêlon toínun hóti mónes tês ousías estìn ho horismós. ei gàr kaì tôn állon kategoriôn, anánke ek prosthéseos eînai, hoîon toû †poioû† kaì perittoû· ou gàr áneu arithmoû, oudè tò thêlu áneu zóiou (tò dè ek prosthéseos légo en hoîs

1031a5συμβαίνει δὶς τὸ αὐτὸ λέγειν ὥσπερ ἐν τούτοις). εἰ δὲ τοῦτο ἀληθές, οὐδὲ συνδυαζομένων ἔσται, οἷον ἀριθμοῦ περιττοῦ· ἀλλὰ λανθάνει ὅτι οὐκ ἀκριβῶς λέγονται οἱ λόγοι. εἰ δʼ εἰσὶ καὶ τούτων ὅροι, ἤτοι ἄλλον τρόπον εἰσὶν ἢ καθάπερ ἐλέχθη πολλαχῶς λεκτέον εἶναι τὸν ὁρισμὸν καὶ τὸ τί ἦνsumbaínei dìs tò autò légein hósper en toútois). ei dè toûto alethés, oudè sunduazoménon éstai, hoîon arithmoû perittoû· allà lanthánei hóti ouk akribôs légontai hoi lógoi. ei d’ eisì kaì toúton hóroi, étoi állon trópon eisìn è katháper eléchthe pollachôs lektéon eînai tòn horismòn kaì tò tí ên

1031a10εἶναι, ὥστε ὡδὶ μὲν οὐδενὸς ἔσται ὁρισμὸς οὐδὲ τὸ τί ἦν εἶναι οὐδενὶ ὑπάρξει πλὴν ταῖς οὐσίαις, ὡδὶ δʼ ἔσται. ὅτι μὲν οὖν ἐστὶν ὁ ὁρισμὸς ὁ τοῦ τί ἦν εἶναι λόγος, καὶ τὸ τί ἦν εἶναι ἢ μόνων τῶν οὐσιῶν ἐστὶν ἢ μάλιστα καὶ πρώτως καὶ ἁπλῶς, δῆλον.eînai, hóste hodì mèn oudenòs éstai horismòs oudè tò tí ên eînai oudenì hupárxei plèn taîs ousíais, hodì d’ éstai. hóti mèn oûn estìn ho horismòs ho toû tí ên eînai lógos, kaì tò tí ên eînai è mónon tôn ousiôn estìn è málista kaì prótos kaì haplôs, dêlon.