Métaphysique Ζ, chapitre 6

1031a15πότερον δὲ ταὐτόν ἐστιν ἢ ἕτερον τὸ τί ἦν εἶναι καὶ ἕκαστον, σκεπτέον. ἔστι γάρ τι πρὸ ἔργου πρὸς τὴν περὶ τῆς οὐσίας σκέψιν· ἕκαστόν τε γὰρ οὐκ ἄλλο δοκεῖ εἶναι τῆς ἑαυτοῦ οὐσίας, καὶ τὸ τί ἦν εἶναι λέγεται εἶναι ἡ ἑκάστου οὐσία. ἐπὶ μὲν δὴ τῶν λεγομένων κατὰ συμβεβηκὸς δόξειεν ἂνpóteron dè tautón estin è héteron tò tí ên eînai kaì hékaston, skeptéon. ésti gár ti prò érgou pròs tèn perì tês ousías sképsin· hékastón te gàr ouk állo dokeî eînai tês heautoû ousías, kaì tò tí ên eînai légetai eînai he hekástou ousía. epì mèn dè tôn legoménon katà sumbebekòs dóxeien àn

1031a20ἕτερον εἶναι, οἷον λευκὸς ἄνθρωπος ἕτερον καὶ τὸ λευκῷ ἀνθρώπῳ εἶναι (εἰ γὰρ τὸ αὐτό, καὶ τὸ ἀνθρώπῳ εἶναι καὶ τὸ λευκῷ ἀνθρώπῳ τὸ αὐτό· τὸ αὐτὸ γὰρ ἄνθρωπος καὶ λευκὸς ἄνθρωπος, ὡς φασίν, ὥστε καὶ τὸ λευκῷ ἀνθρώπῳ καὶ τὸ ἀνθρώπῳ· ἢ οὐκ ἀνάγκη ὅσα κατὰ συμβεβηκὸς εἶναιhéteron eînai, hoîon leukòs ánthropos héteron kaì tò leukôi anthrópoi eînai (ei gàr tò autó, kaì tò anthrópoi eînai kaì tò leukôi anthrópoi tò autó· tò autò gàr ánthropos kaì leukòs ánthropos, hos phasín, hóste kaì tò leukôi anthrópoi kaì tò anthrópoi· è ouk anánke hósa katà sumbebekòs eînai

1031a25ταὐτά, οὐ γὰρ ὡσαύτως τὰ ἄκρα γίγνεται ταὐτά· ἀλλʼ ἴσως γε ἐκεῖνο δόξειεν ἂν συμβαίνειν, τὰ ἄκρα γίγνεσθαι ταὐτὰ τὰ κατὰ συμβεβηκός, οἷον τὸ λευκῷ εἶναι καὶ τὸ μουσικῷ· δοκεῖ δὲ οὔ)· ἐπὶ δὲ τῶν καθʼ αὑτὰ λεγομένων ἆρʼ ἀνάγκη ταὐτὸ εἶναι, οἷον εἴ τινες εἰσὶν οὐσίαι ὧν ἕτεραιtautá, ou gàr hosaútos tà ákra gígnetai tautá· all’ ísos ge ekeîno dóxeien àn sumbaínein, tà ákra gígnesthai tautà tà katà sumbebekós, hoîon tò leukôi eînai kaì tò mousikôi· dokeî dè oú)· epì dè tôn kath’ hautà legoménon âr’ anánke tautò eînai, hoîon eí tines eisìn ousíai hôn héterai

1031a30μὴ εἰσὶν οὐσίαι μηδὲ φύσεις ἕτεραι πρότεραι, οἵας φασὶ τὰς ἰδέας εἶναί τινες; εἰ γὰρ ἔσται ἕτερον αὐτὸ τὸ ἀγαθὸν καὶ τὸ ἀγαθῷ εἶναι, καὶ ζῷον καὶ τὸ ζῴῳ, καὶ τὸ ὄντι καὶ τὸ ὄν,mè eisìn ousíai medè phúseis héterai próterai, hoías phasì tàs idéas eînaí tines; ei gàr éstai héteron autò tò agathòn kaì tò agathôi eînai, kaì zôion kaì tò zóioi, kaì tò ónti kaì tò ón,

1031b1ἔσονται ἄλλαι τε οὐσίαι καὶ φύσεις καὶ ἰδέαι παρὰ τὰς λεγομένας, καὶ πρότεραι οὐσίαι ἐκεῖναι, εἰ τὸ τί ἦν εἶναι οὐσία ἐστίν. καὶ εἰ μὲν ἀπολελυμέναι ἀλλήλων, τῶν μὲν οὐκ ἔσται ἐπιστήμη τὰ δʼ οὐκ ἔσται ὄντα (λέγω δὲ τὸ ἀπολελύσθαιésontai állai te ousíai kaì phúseis kaì idéai parà tàs legoménas, kaì próterai ousíai ekeînai, ei tò tí ên eînai ousía estín. kaì ei mèn apoleluménai allélon, tôn mèn ouk éstai epistéme tà d’ ouk éstai ónta (légo dè tò apolelústhai

1031b5εἰ μήτε τῷ ἀγαθῷ αὐτῷ ὑπάρχει τὸ εἶναι ἀγαθῷ μήτε τούτῳ τὸ εἶναι ἀγαθόν)· ἐπιστήμη τε γὰρ ἑκάστου ἔστιν ὅταν τὸ τί ἦν ἐκείνῳ εἶναι γνῶμεν, καὶ ἐπὶ ἀγαθοῦ καὶ τῶν ἄλλων ὁμοίως ἔχει, ὥστε εἰ μηδὲ τὸ ἀγαθῷ εἶναι ἀγαθόν, οὐδὲ τὸ ὄντι ὂν οὐδὲ τὸ ἑνὶ ἕν· ὁμοίως δὲ πάντα ἔστιν ἢ οὐθὲν τὰei méte tôi agathôi autôi hupárchei tò eînai agathôi méte toútoi tò eînai agathón)· epistéme te gàr hekástou éstin hótan tò tí ên ekeínoi eînai gnômen, kaì epì agathoû kaì tôn állon homoíos échei, hóste ei medè tò agathôi eînai agathón, oudè tò ónti òn oudè tò henì hén· homoíos dè pánta éstin è outhèn tà

1031b10τί ἦν εἶναι, ὥστʼ εἰ μηδὲ τὸ ὄντι ὄν, οὐδὲ τῶν ἄλλων οὐδέν. ἔτι ᾧ μὴ ὑπάρχει ἀγαθῷ εἶναι, οὐκ ἀγαθόν. ἀνάγκη ἄρα ἓν εἶναι τὸ ἀγαθὸν καὶ ἀγαθῷ εἶναι καὶ καλὸν καὶ καλῷ εἶναι, καὶ ὅσα μὴ κατʼ ἄλλο λέγεται, ἀλλὰ καθʼ αὑτὰ καὶ πρῶτα· καὶ γὰρ τοῦτο ἱκανὸν ἂν ὑπάρχῃ, κἂν μὴ ᾖ εἴδη,tí ên eînai, hóst’ ei medè tò ónti ón, oudè tôn állon oudén. éti hôi mè hupárchei agathôi eînai, ouk agathón. anánke ára hèn eînai tò agathòn kaì agathôi eînai kaì kalòn kaì kalôi eînai, kaì hósa mè kat’ állo légetai, allà kath’ hautà kaì prôta· kaì gàr toûto hikanòn àn hupárchei, kàn mè êi eíde,

1031b15μᾶλλον δʼ ἴσως κἂν ᾖ εἴδη (ἅμα δὲ δῆλον καὶ ὅτι εἴπερ εἰσὶν αἱ ἰδέαι οἵας τινές φασιν, οὐκ ἔσται τὸ ὑποκείμενον οὐσία· ταύτας γὰρ οὐσίας μὲν ἀναγκαῖον εἶναι, μὴ καθʼ ὑποκειμένου δέ· ἔσονται γὰρ κατὰ μέθεξιν).—ἔκ τε δὴ τούτων τῶν λόγων ἓν καὶ ταὐτὸ οὐ κατὰ συμβεβηκὸς αὐτὸ ἕκαστονmâllon d’ ísos kàn êi eíde h(áma dè dêlon kaì hóti eíper eisìn hai idéai hoías tinés phasin, ouk éstai tò hupokeímenon ousía· taútas gàr ousías mèn anankaîon eînai, mè kath’ hupokeiménou dé· ésontai gàr katà méthexin).—ék te dè toúton tôn lógon hèn kaì tautò ou katà sumbebekòs autò hékaston

1031b20καὶ τὸ τί ἦν εἶναι, καὶ ὅτι γε τὸ ἐπίστασθαι ἕκαστον τοῦτό ἐστι, τὸ τί ἦν εἶναι ἐπίστασθαι, ὥστε καὶ κατὰ τὴν ἔκθεσιν ἀνάγκη ἕν τι εἶναι ἄμφω (τὸ δὲ κατὰ συμβεβηκὸς λεγόμενον, οἷον τὸ μουσικὸν ἢ λευκόν, διὰ τὸ διττὸν σημαίνεινkaì tò tí ên eînai, kaì hóti ge tò epístasthai hékaston toûtó esti, tò tí ên eînai epístasthai, hóste kaì katà tèn ékthesin anánke hén ti eînai ámpho (tò dè katà sumbebekòs legómenon, hoîon tò mousikòn è leukón, dià tò dittòn semaínein

1031b24οὐκ ἀληθὲς εἰπεῖν ὡς ταὐτὸ τὸ τί ἦν εἶναι καὶ αὐτό· καὶouk alethès eipeîn hos tautò tò tí ên eînai kaì autó· kaì

1031b25γὰρ ᾧ συμβέβηκε λευκὸν καὶ τὸ συμβεβηκός, ὥστʼ ἔστι μὲν ὡς ταὐτόν, ἔστι δὲ ὡς οὐ ταὐτὸ τὸ τί ἦν εἶναι καὶ αὐτό· τῷ μὲν γὰρ ἀνθρώπῳ καὶ τῷ λευκῷ ἀνθρώπῳ οὐ ταὐτό, τῷ πάθει δὲ ταὐτό). ἄτοπον δʼ ἂν φανείη κἂν εἴ τις ἑκάστῳ ὄνομα θεῖτο τῶν τί ἦν εἶναι· ἔσται γὰρ καὶ παρʼ ἐκεῖνοgàr hôi sumbébeke leukòn kaì tò sumbebekós, hóst’ ésti mèn hos tautón, ésti dè hos ou tautò tò tí ên eînai kaì autó· tôi mèn gàr anthrópoi kaì tôi leukôi anthrópoi ou tautó, tôi páthei dè tautó). átopon d’ àn phaneíe kàn eí tis hekástoi ónoma theîto tôn tí ên eînai· éstai gàr kaì par’ ekeîno

1031b30ἄλλο, οἷον τῷ τί ἦν εἶναι ἵππῳ τί ἦν εἶναι ἵππῳ ἕτερον. καίτοι τί κωλύει καὶ νῦν εἶναι ἔνια εὐθὺς τί ἦν εἶναι, εἴπερ οὐσία τὸ τί ἦν εἶναι; ἀλλὰ μὴν οὐ μόνον ἕν, ἀλλὰ καὶ ὁ λόγος ὁ αὐτὸς αὐτῶν, ὡς δῆλον καὶ ἐκ τῶν εἰρημένων·állo, hoîon tôi tí ên eînai híppoi tí ên eînai híppoi héteron. kaítoi tí kolúei kaì nûn eînai énia euthùs tí ên eînai, eíper ousía tò tí ên eînai; allà mèn ou mónon hén, allà kaì ho lógos ho autòs autôn, hos dêlon kaì ek tôn eireménon·

1032a1οὐ γὰρ κατὰ συμβεβηκὸς ἓν τὸ ἑνὶ εἶναι καὶ ἕν. ἔτι εἰ ἄλλο ἔσται, εἰς ἄπειρον εἶσιν· τὸ μὲν γὰρ ἔσται τί ἦν εἶναι τοῦ ἑνὸς τὸ δὲ τὸ ἕν, ὥστε καὶ ἐπʼ ἐκείνων ὁ αὐτὸς ἔσται λόγος. ὅτιou gàr katà sumbebekòs hèn tò henì eînai kaì hén. éti ei állo éstai, eis ápeiron eîsin· tò mèn gàr éstai tí ên eînai toû henòs tò dè tò hén, hóste kaì ep’ ekeínon ho autòs éstai lógos. hóti

1032a5μὲν οὖν ἐπὶ τῶν πρώτων καὶ καθʼ αὑτὰ λεγομένων τὸ ἑκάστῳ εἶναι καὶ ἕκαστον τὸ αὐτὸ καὶ ἕν ἐστι, δῆλον· οἱ δὲ σοφιστικοὶ ἔλεγχοι πρὸς τὴν θέσιν ταύτην φανερὸν ὅτι τῇ αὐτῇ λύονται λύσει καὶ εἰ ταὐτὸ Σωκράτης καὶ Σωκράτει εἶναι· οὐδὲν γὰρ διαφέρει οὔτε ἐξ ὧν ἐρωτήσειεν ἄν τις οὔτε ἐξ ὧνmèn oûn epì tôn próton kaì kath’ hautà legoménon tò hekástoi eînai kaì hékaston tò autò kaì hén esti, dêlon· hoi dè sophistikoì élenchoi pròs tèn thésin taúten phaneròn hóti têi autêi lúontai lúsei kaì ei tautò Sokrátes kaì Sokrátei eînai· oudèn gàr diaphérei oúte ex hôn erotéseien án tis oúte ex hôn

1032a10λύων ἐπιτύχοι. πῶς μὲν οὖν τὸ τί ἦν εἶναι ταὐτὸν καὶ πῶς οὐ ταὐτὸν ἑκάστῳ, εἴρηται.lúon epitúchoi. pôs mèn oûn tò tí ên eînai tautòn kaì pôs ou tautòn hekástoi, eíretai.