Peri Hermeneias, chapitre 12

12.1Τούτων δὲ διωρισμένων σκεπτέον ὅπως ἔχουσιν αἱ ἀποφάσεις καὶ καταφάσεις πρὸς ἀλλήλας αἱ τοῦ δυνατὸν εἶναι καὶ μὴ δυνατὸν καὶ ἐνδεχόμενον καὶ μὴ ἐνδεχόμενον, καὶ περὶ τοῦ ἀδυνάτου τε καὶ ἀναγκαίου· ἔχει γὰρ ἀπορίας τινάς.Toúton dè diorisménon skeptéon hópos échousin hai apopháseis kaì katapháseis pròs allélas hai toû dunatòn eînai kaì mè dunatòn kaì endechómenon kaì mè endechómenon, kaì perì toû adunátou te kaì anankaíou· échei gàr aporías tinás.

12.2Εἰ γὰρ τῶν συμπλεκομένων αὗται ἀλλήλαις ἀντίκεινται ἀντιφάσεις, ὅσαι κατὰ τὸ εἶναι καὶ μὴ εἶναι τάττονται, οἷον τοῦ εἶναι ἄνθρωπον ἀπόφασις τὸ μὴ εἶναι ἄνθρωπον, οὐ τὸ εἶναι μὴ ἄνθρωπον, καὶ τοῦ εἶναι λευκὸν ἄνθρωπον τὸ μὴ εἶναι λευκὸν ἄνθρωπον, ἀλλ᾿ οὐ τὸ εἶναι μὴ λευκὸν ἄνθρωπον.Ei gàr tôn sumplekoménon haûtai allélais antíkeintai antipháseis, hósai katà tò eînai kaì mè eînai táttontai, hoîon toû eînai ánthropon apóphasis tò mè eînai ánthropon, ou tò eînai mè ánthropon, kaì toû eînai leukòn ánthropon tò mè eînai leukòn ánthropon, all᾿ ou tò eînai mè leukòn ánthropon.

12.3Εἰ γὰρ κατὰ παντὸς ἡ κατάφασις ἢ ἡ ἀπόφασις, τὸ ξύλον ἔσται ἀληθὲς εἰπεῖν εἶναι μὴ λευκὸν ἄνθρωπον. Εἰ δὲ τοῦτο οὕτως, καὶ ὅσοις τὸ εἶναι μὴ προστίθεται, τὸ αὐτὸ ποιήσει τὸ ἀντὶ τοῦ εἶναι λεγόμενον, οἷον τοῦ ἄνθρωπος βαδίζει οὐ τὸ οὐκ ἄνθρωπος βαδίζει ἀπόφασις ἔσται, ἀλλὰ τὸ οὐ βαδίζει ἄνθρωπος· οὐδὲν γὰρ διαφέρει εἰπεῖν ἄνθρωπον βαδίζειν ἢ ἄνθρωπον βαδίζοντα εἶναι.Ei gàr katà pantòs he katáphasis è he apóphasis, tò xúlon éstai alethès eipeîn eînai mè leukòn ánthropon. Ei dè toûto hoútos, kaì hósois tò eînai mè prostíthetai, tò autò poiései tò antì toû eînai legómenon, hoîon toû ánthropos badízei ou tò ouk ánthropos badízei apóphasis éstai, allà tò ou badízei ánthropos· oudèn gàr diaphérei eipeîn ánthropon badízein è ánthropon badízonta eînai.

12.4Ὥστε εἰ οὕτως πανταχοῦ, καὶ τοῦ δυνατὸν εἶναι ἀπόφασις ἔσται τὸ δυνατὸν μὴ εἶναι, ἀλλ᾿ οὐ τὸ μὴ δυνατὸν εἶναι. Δοκεῖ δὲ τὸ αὐτὸ δύνασθαι καὶ εἶναι καὶ μὴ εἶναι· πᾶν γὰρ τὸ δυνατὸν τέμνεσθαι ἢ βαδίζειν καὶ μὴ βαδίζειν καὶ μὴ τέμνεσθαι δυνατόν.Hóste ei hoútos pantachoû, kaì toû dunatòn eînai apóphasis éstai tò dunatòn mè eînai, all᾿ ou tò mè dunatòn eînai. Dokeî dè tò autò dúnasthai kaì eînai kaì mè eînai· pân gàr tò dunatòn témnesthai è badízein kaì mè badízein kaì mè témnesthai dunatón.

12.5Λόγος δέ, ὅτι ἅπαν τὸ οὕτω δυνατὸν οὐκ ἀεὶ ἐνεργεῖ, ὥστε ὑπάρξει αὐτῷ καὶ ἡ ἀπόφασις· δύναται γὰρ καὶ μὴ βαδίζειν τὸ βαδιστικὸν καὶ μὴ ὁρᾶσθαι τὸ ὁρατόν. Ἀλλὰ μὴν ἀδύνατον κατὰ τοῦ αὐτοῦ ἀληθεύεσθαι τὰς ἀντικειμένας φάσεις· οὐκ ἄρα τοῦ δυνατὸν εἶναι ἀπόφασίς ἐστι τὸ δυνατὸν μὴ εἶναι.Lógos dé, hóti hápan tò hoúto dunatòn ouk aeì energeî, hóste hupárxei autôi kaì he apóphasis· dúnatai gàr kaì mè badízein tò badistikòn kaì mè horâsthai tò horatón. Allà mèn adúnaton katà toû autoû aletheúesthai tàs antikeiménas pháseis· ouk ára toû dunatòn eînai apóphasís esti tò dunatòn mè eînai.

12.6Συμβαίνει γὰρ ἐκ τούτων ἢ τὸ αὐτὸ φάναι καὶ ἀποφάναι ἅμα καὶ κατὰ τοῦ αὐτοῦ, ἢ μὴ κατὰ τὸ εἶναι καὶ μὴ εἶναι τὰ προστιθέμενα γίνεσθαι φάσεις καὶ ἀποφάσεις. Εἰ οὖν ἐκεῖνο ἀδύνατον, τοῦτ᾿ ἂν εἴη αἱρετόν. Ἔστιν ἄρα ἀπόφασις τοῦ δυνατὸν εἶναι τὸ μὴ δυνατὸν εἶναι.Sumbaínei gàr ek toúton è tò autò phánai kaì apophánai háma kaì katà toû autoû, è mè katà tò eînai kaì mè eînai tà prostithémena gínesthai pháseis kaì apopháseis. Ei oûn ekeîno adúnaton, toût᾿ àn eíe hairetón. Éstin ára apóphasis toû dunatòn eînai tò mè dunatòn eînai.

12.7Ὁ δ᾿ αὐτὸς λόγος καὶ περὶ τοῦ ἐνδεχόμενον εἶναι· καὶ γὰρ τούτου ἀπόφασις τὸ μὴ ἐνδεχόμενον εἶναι. Καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων δὲ ὁμοιοτρόπως, οἷον ἀναγκαίου τε καὶ ἀδυνάτου. Γίνεται γὰρ ὥσπερ ἐπ᾿ ἐκείνων τὸ εἶναι καὶ τὸ μὴ εἶναι προσθέσεις, τὰ δ᾿ ὑποκείμενα πράγματα τὸ μὲν λευκὸν τὸ δ᾿ ἄνθρωπος; οὕτως ἐνταῦθα τὸ μὲν εἶναι καὶ μὴ εἶναι ὡς ὑποκείμενον γίνεται, τὸ δὲ δύνασθαι καὶ τὸ ἐνδέχεσθαι προσθέσεις διορίζουσαι, ὥσπερ ἐπ᾿ ἐκείνων τὸ εἶναι καὶ μὴ εἶναι, τὸ ἀληθὲς καὶ τὸ ψεῦδος, ὁμοίως αὗται ἐπὶ τοῦ εἶναι δυνατὸν καὶ εἶναι οὐ δυνατόν.Ho d᾿ autòs lógos kaì perì toû endechómenon eînai· kaì gàr toútou apóphasis tò mè endechómenon eînai. Kaì epì tôn állon dè homoiotrópos, hoîon anankaíou te kaì adunátou. Gínetai gàr hósper ep᾿ ekeínon tò eînai kaì tò mè eînai prosthéseis, tà d᾿ hupokeímena prágmata tò mèn leukòn tò d᾿ ánthropos; hoútos entaûtha tò mèn eînai kaì mè eînai hos hupokeímenon gínetai, tò dè dúnasthai kaì tò endéchesthai prosthéseis diorízousai, hósper ep᾿ ekeínon tò eînai kaì mè eînai, tò alethès kaì tò pseûdos, homoíos haûtai epì toû eînai dunatòn kaì eînai ou dunatón.

12.8Τοῦ δὲ δυνατὸν μὴ εἶναι ἀπόφασις οὐ τὸ οὐ δυνατὸν εἶναι, ἀλλὰ τὸ οὐ δυνατὸν μὴ εἶναι, καὶ τοῦ δυνατὸν εἶναι οὐ τὸ δυνατὸν μὴ εἶναι, ἀλλὰ τὸ μὴ δυνατὸν εἶναι. Διὸ καὶ ἀκολουθεῖν ἂν δόξειαν ἀλλήλαις αἱ τοῦ δυνατὸν εἶναι καὶ δυνατὸν μὴ εἶναι· τὸ γὰρ αὐτὸ δυνατὸν εἶναι καὶ μὴ εἶναι· οὐ γὰρ ἀντιφάσεις ἀλλήλων αἱ τοιαῦται, τὸ δυνατὸν εἶναι καὶ δυνατὸν μὴ εἶναι. Ἀλλὰ τὸ δυνατὸν εἶναι καὶ μὴ δυνατὸν εἶναι οὐδέποτε ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἅμα ἀληθεύονται· ἀντίκεινται γάρ.Toû dè dunatòn mè eînai apóphasis ou tò ou dunatòn eînai, allà tò ou dunatòn mè eînai, kaì toû dunatòn eînai ou tò dunatòn mè eînai, allà tò mè dunatòn eînai. Diò kaì akoloutheîn àn dóxeian allélais hai toû dunatòn eînai kaì dunatòn mè eînai· tò gàr autò dunatòn eînai kaì mè eînai· ou gàr antipháseis allélon hai toiaûtai, tò dunatòn eînai kaì dunatòn mè eînai. Allà tò dunatòn eînai kaì mè dunatòn eînai oudépote epì toû autoû háma aletheúontai· antíkeintai gár.

12.9Οὐδέ γε τὸ δυνατὸν μὴ εἶναι καὶ οὐ δυνατὸν μὴ εἶναι οὐδέποτε ἅμα ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἀληθεύονται. Ὁμοίως δὲ καὶ τοῦ ἀναγκαῖον εἶναι ἀπόφασις οὐ τὸ ἀναγκαῖον μὴ εἶναι, ἀλλὰ τὸ μὴ ἀναγκαῖον εἶναι· τοῦ δὲ ἀναγκαῖον μὴ εἶναι τὸ μὴ ἀναγκαῖον μὴ εἶναι.Oudé ge tò dunatòn mè eînai kaì ou dunatòn mè eînai oudépote háma epì toû autoû aletheúontai. Homoíos dè kaì toû anankaîon eînai apóphasis ou tò anankaîon mè eînai, allà tò mè anankaîon eînai· toû dè anankaîon mè eînai tò mè anankaîon mè eînai.

12.10Καὶ τοῦ ἀδύνατον εἶναι οὐ τὸ ἀδύνατον μὴ εἶναι, ἀλλὰ τὸ μὴ ἀδύνατον εἶναι· τοῦ δὲ ἀδύνατον μὴ εἶναι τὸ οὐκ ἀδύνατον μὴ εἶναι. Καὶ καθόλου δέ, ὥσπερ εἴρηται, τὸ μὲν εἶναι καὶ μὴ εἶναι δεῖ τιθέναι ὡς τὰ ὑποκείμενα, κατάφασιν δὲ καὶ ἀπόφασιν ταῦτα ποιοῦντα πρὸς τὸ εἶναι καὶ μὴ εἶναι. συντάττειν. Καὶ ταύτας οἴεσθαι χρὴ εἶναι τὰς ἀντικειμένας φάσεις, δυνατόν — οὐ δυνατόν, ἐνδεχόμενον — οὐκ ἀνδεχόμενον, ἀδύνατον — οὐκ ἀδύνατον, ἀναγκαῖον — οὐκ ἀναγκαῖον, ἀληθές — οὐκ ἀληθές.Kaì toû adúnaton eînai ou tò adúnaton mè eînai, allà tò mè adúnaton eînai· toû dè adúnaton mè eînai tò ouk adúnaton mè eînai. Kaì kathólou dé, hósper eíretai, tò mèn eînai kaì mè eînai deî tithénai hos tà hupokeímena, katáphasin dè kaì apóphasin taûta poioûnta pròs tò eînai kaì mè eînai. suntáttein. Kaì taútas oíesthai chrè eînai tàs antikeiménas pháseis, dunatón — ou dunatón, endechómenon — ouk andechómenon, adúnaton — ouk adúnaton, anankaîon — ouk anankaîon, alethés — ouk alethés.