Lire Aristote

Peri Hermeneias

Peri Hermeneias, chapitre 7

§ 1–13 · texte grec

Pas encore de traduction de Marc Balmès pour ce texte.

Texte original :

7.1Ἐπεὶ δ᾿ ἐστὶ τὰ μὲν καθόλου τῶν πραγμάτων τὰ δὲ καθ᾿ ἕκαστον (λέγω δὲ καθόλου μὲν ὃ ἐπὶ πλειόνων πέφυκε κατηγορεῖσθαι, καθ᾿ ἕκαστον δὲ ὃ μή, οἷον ἄνθρωπος μὲν τῶν καθόλου, Καλλίας δὲ τῶν καθ᾿ ἕκαστον)· ἀνάγκη δὲ ἀποφαίνεσθαι ὡς ὑπάρχει τι ἢ μὴ ὁτὲ μὲν τῶν καθόλου τινί, ὁτὲ δὲ τῶν καθ᾿ ἕκαστον.Epeì d᾿ estì tà mèn kathólou tôn pragmáton tà dè kath᾿ hékaston (légo dè kathólou mèn hò epì pleiónon péphuke kategoreîsthai, kath᾿ hékaston dè hò mé, hoîon ánthropos mèn tôn kathólou, Kallías dè tôn kath᾿ hékaston)· anánke dè apophaínesthai hos hupárchei ti è mè hotè mèn tôn kathólou tiní, hotè dè tôn kath᾿ hékaston.

7.2Ἐὰν μὲν οὖν καθόλου ἀποφαίνηται ἐπὶ τοῦ καθόλου ὅτι ὑπάρχει τι ἢ μή, ἔσονται ἐναντίαι αἱ ἀποφάνσεις. Λέγω δὲ ἐπὶ τοῦ καθόλου ἀποφαίνεσθαι καθόλου, οἷον πᾶς ἄνθρωπος λευκός, οὐδεὶς ἄνθρωπος λευκός.Eàn mèn oûn kathólou apophaínetai epì toû kathólou hóti hupárchei ti è mé, ésontai enantíai hai apophánseis. Légo dè epì toû kathólou apophaínesthai kathólou, hoîon pâs ánthropos leukós, oudeìs ánthropos leukós.

7.3Ὅταν δὲ ἐπὶ τῶν καθόλου μέν, μὴ καθόλου δέ, αὗται μὲν οὐκ εἰσὶν ἐναντίαι, τὰ μέντοι δηλούμενα ἔστιν εἶναι ἐναντία ποτέ.Hótan dè epì tôn kathólou mén, mè kathólou dé, haûtai mèn ouk eisìn enantíai, tà méntoi deloúmena éstin eînai enantía poté.

7.4Λέγω δὲ τὸ μὴ καθόλου ἀποφαίνεσθαι ἐπὶ τῶν καθόλου, οἷον ἔστι λευκὸς ἄνθρωπος, οὐκ ἔστι λευκὸς ἄνθρωπος· καθόλου γὰρ ὄντος τοῦ ἄνθρωπος οὐχ ὡς καθόλου κέχρηται τῇ ἀποφάνσει· τὸ γὰρ πᾶς οὐ τὸ καθόλου σημαίνει ἀλλ᾿ ὅτι καθόλου.Légo dè tò mè kathólou apophaínesthai epì tôn kathólou, hoîon ésti leukòs ánthropos, ouk ésti leukòs ánthropos· kathólou gàr óntos toû ánthropos ouch hos kathólou kéchretai têi apophánsei· tò gàr pâs ou tò kathólou semaínei all᾿ hóti kathólou.

7.5Ἐπὶ δὲ τοῦ κατηγορουμένου καθόλου κατηγορεῖν τὸ καθόλου οὐκ ἔστιν ἀληθές· οὐδεμία γὰρ κατάφασις ἀληθὴς ἔσται, ἐν ᾗ τοῦ κατηγορουμένου καθόλου τὸ καθόλου κατηγορεῖται, οἷον ἔστι πᾶς ἄνθρωπος πᾶν ζῷον.Epì dè toû kategorouménou kathólou kategoreîn tò kathólou ouk éstin alethés· oudemía gàr katáphasis alethès éstai, en hêi toû kategorouménou kathólou tò kathólou kategoreîtai, hoîon ésti pâs ánthropos pân zôion.

7.6Ἀντικεῖσθαι μὲν οὖν κατάφασιν ἀποφάσει λέγω ἀντιφατικῶς τὴν τὸ καθόλου σημαίνουσαν τῷ αὐτῷ ὅτι οὐ καθόλου, οἷον πᾶς ἄνθρωπος λευκός — οὐ πᾶς ἄνθρωπος λευκός, οὐδεὶς ἄνθρωπος λευκός — ἔστι τις ἄνθρωπος λευκός· ἐναντίως δὲ τὴν τοῦ καθόλου κατάφασιν καὶ τὴν τοῦ καθόλου ἀπόφασιν, οἷον πᾶς ἄνθρωπος λευκός — οὐδεὶς ἄνθρωπος λευκός, πᾶς ἄνθρωπος δίκαιος — οὐδεὶς ἄνθρωπος δίκαιος.Antikeîsthai mèn oûn katáphasin apophásei légo antiphatikôs tèn tò kathólou semaínousan tôi autôi hóti ou kathólou, hoîon pâs ánthropos leukós — ou pâs ánthropos leukós, oudeìs ánthropos leukós — ésti tis ánthropos leukós· enantíos dè tèn toû kathólou katáphasin kaì tèn toû kathólou apóphasin, hoîon pâs ánthropos leukós — oudeìs ánthropos leukós, pâs ánthropos díkaios — oudeìs ánthropos díkaios.

7.7Διὸ ταύτας μὲν οὐχ οἷόν τε ἅμα ἀληθεῖς εἶναι, τὰς δὲ ἀντικειμένας αὐταῖς ἐνδέχεταί ποτε ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἅμα ἀληθεῖς εἶναι, οἷον οὐ πᾶς ἄνθρωπος λευκός καὶ ἔστι τις ἄνθρωπος λευκός.Diò taútas mèn ouch hoîón te háma aletheîs eînai, tàs dè antikeiménas autaîs endéchetaí pote epì toû autoû háma aletheîs eînai, hoîon ou pâs ánthropos leukós kaì ésti tis ánthropos leukós.

7.8Ὅσαι μὲν οὖν ἀντιφάσεις τῶν καθόλου εἰσὶ καθόλου, ἀνάγκη τὴν ἑτέραν ἀληθῆ εἶναι ἢ ψευδῆ, καὶ ὅσαι ἐπὶ τῶν καθ᾿ ἕκαστα, οἷον ἔστι Σωκράτης λευκός — οὐκ ἔστι Σωκράτης λευκός· ὅσαι δὲ ἐπὶ τῶν καθόλου μέν, μὴ καθόλου δέ, οὐκ ἀεὶ ἡ μὲν ἀληθὴς ἡ δὲ ψευδής.Hósai mèn oûn antipháseis tôn kathólou eisì kathólou, anánke tèn hetéran alethê eînai è pseudê, kaì hósai epì tôn kath᾿ hékasta, hoîon ésti Sokrátes leukós — ouk ésti Sokrátes leukós· hósai dè epì tôn kathólou mén, mè kathólou dé, ouk aeì he mèn alethès he dè pseudés.

7.9Ἅμα γὰρ ἀληθές ἐστιν εἰπεῖν ὅτι ἔστιν ἄνθρωπος λευκὸς καὶ ὅτι οὐκ ἔστιν ἄνθρωπος λευκός, καὶ ἔστιν ἄνθρωπος καλὸς καὶ οὐκ ἔστιν ἄνθρωπος καλός. Εἰ γὰρ αἰσχρός, καὶ οὐ καλός· καὶ εἰ γίνεταί τι, καὶ οὐκ ἔστιν.Háma gàr alethés estin eipeîn hóti éstin ánthropos leukòs kaì hóti ouk éstin ánthropos leukós, kaì éstin ánthropos kalòs kaì ouk éstin ánthropos kalós. Ei gàr aischrós, kaì ou kalós· kaì ei gínetaí ti, kaì ouk éstin.

7.10Δόξειε δ᾿ ἂν ἐξαίφνης ἄτοπον εἶναι διὰ τὸ φαίνεσθαι σημαίνειν τὸ οὐκ ἔστιν ἄνθρωπος λευκός ἅμα καὶ ὅτι οὐδεὶς ἄνθρωπος λευκός· τὸ δὲ οὔτε ταὐτὸν σημαίνει οὔθ᾿ ἅμα ἐξ ἀνάγκης.Dóxeie d᾿ àn exaíphnes átopon eînai dià tò phaínesthai semaínein tò ouk éstin ánthropos leukós háma kaì hóti oudeìs ánthropos leukós· tò dè oúte tautòn semaínei oúth᾿ háma ex anánkes.

7.11Φανερὸν δὲ ὅτι καὶ μία ἀπόφασις μιᾶς καταφάσεώς ἐστι· τὸ γὰρ αὐτὸ δεῖ ἀποφῆσαι τὴν ἀπόφασιν ὅπερ κατέφησεν ἡ κατάφασις, καὶ ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ, ἢ τῶν καθ᾿ ἕκαστά τινος ἢ ἀπὸ τῶν καθόλου τινός, ἢ ὡς καθόλου ἢ ὡς μὴ καθόλου.Phaneròn dè hóti kaì mía apóphasis miâs katapháseós esti· tò gàr autò deî apophêsai tèn apóphasin hóper katéphesen he katáphasis, kaì apò toû autoû, è tôn kath᾿ hékastá tinos è apò tôn kathólou tinós, è hos kathólou è hos mè kathólou.

7.12Λέγω δὲ οἷον ἔστι Σωκράτης λευκός — οὐκ ἔστι Σωκράτης λευκός. Ἐὰν δὲ ἄλλο τι ἢ ἀπ᾿ ἄλλου τὸ αὐτό, οὐχ ἡ ἀντικειμένη ἀλλ᾿ ἔσται ἐκείνης ἑτέρα. Τῇ δὲ πᾶς ἄνθρωπος λευκός ἡ οὐ πᾶς ἄνθρωπος λευκός, τῇ δὲ τὶς ἄνθρωπος λευκός ἡ οὐδεὶς ἄνθρωπος λευκός· τῇ δὲ ἔστιν ἄνθρωπος λευκός ἡ οὐκ ἔστιν ἄνθρωπος λευκός.Légo dè hoîon ésti Sokrátes leukós — ouk ésti Sokrátes leukós. Eàn dè állo ti è ap᾿ állou tò autó, ouch he antikeiméne all᾿ éstai ekeínes hetéra. Têi dè pâs ánthropos leukós he ou pâs ánthropos leukós, têi dè tìs ánthropos leukós he oudeìs ánthropos leukós· têi dè éstin ánthropos leukós he ouk éstin ánthropos leukós.

7.13Ὅτι μὲν οὖν μιᾷ καταφάσει μία ἀπόφασις ἀντίκειται ἀντιφατικῶς, καὶ τίνες εἰσὶν αὗται, εἴρηται· καὶ ὅτι αἱ ἐναντίαι ἄλλαι, καὶ τίνες εἰσὶν αὗται, εἴρηται· καὶ ὅτι οὐ πᾶσα ἀληθὴς ἢ ψευδὴς ἀντίφασις, καὶ διὰ τί, καὶ πότε ἀληθὴς ἢ ψευδής.Hóti mèn oûn miâi kataphásei mía apóphasis antíkeitai antiphatikôs, kaì tínes eisìn haûtai, eíretai· kaì hóti hai enantíai állai, kaì tínes eisìn haûtai, eíretai· kaì hóti ou pâsa alethès è pseudès antíphasis, kaì dià tí, kaì póte alethès è pseudés.

‹ Peri Hermeneias, chapitre 6Peri Hermeneias, chapitre 8 ›

Texte grec : Aristote, De interpretatione, éd. I. Bekker, Oxford, 1837 — First1KGreek (Open Greek and Latin), licence CC BY-SA 4.0. Translittération automatique selon les conventions de Marc Balmès.