Physique, livre 1, chapitre 3

186a1Τόν τε δὴ τρόπον τοῦτον ἐπιοῦσιν ἀδύνατον φαίνεται τὰ ὄντα ἓν εἶναι, καὶ ἐξ ὧν ἐπιδεικνύουσι, λύειν οὐ χαλεπόν. ἀμφότεροι γὰρ ἐριστικῶς συλλογίζονται, καὶ Μέλισσος καὶ Παρμενίδης καὶ γὰρ ψευδῆ λαμβάνουσι καὶ ἀσυλλόγιστοί εἰσιν αὐτῶν οἱ λόγοι· μᾶλλον δʼ ὁ Μελίσσου φορτικὸς καὶ οὐκ ἔχων ἀπορίαν, ἀλλʼ ἑνὸς ἀτόπου δοθέντος τἆλλα συμβαίνει· τοῦτο δʼ οὐθὲν χαλεπόν μὲν οὖν παραλογίζεταιTón te dè trópon toûton epioûsin adúnaton phaínetai tà ónta hèn eînai, kaì ex hôn epideiknúousi, lúein ou chalepón. amphóteroi gàr eristikôs sullogízontai, kaì Mélissos kaì Parmenídes kaì gàr pseudê lambánousi kaì asullógistoí eisin autôn hoi lógoi· mâllon d’ ho Melíssou phortikòs kaì ouk échon aporían, all’ henòs atópou dothéntos tâlla sumbaínei· toûto d’ outhèn chalepón mèn oûn paralogízetai

186a10Μέλισσος, δῆλον· οἴεται γὰρ εἰληφέναι, εἰ τὸ γενόμενον ἔχει ἀρχὴν ἅπαν, ὅτι καὶ τὸ μὴ γενόμενον οὐκ ἔχει. εἶτα καὶ τοῦτο ἄτοπον, τὸ παντὸς εἶναι ἀρχήντοῦ πράγματος καὶ μὴ τοῦ χρόνου, καὶ γενέσεως μὴ τῆς ἁπλῆς ἀλλὰ καὶ ἀλλοιώσεως, ὥσπερ οὐκ ἀθρόας γιγνομένηςMélissos, dêlon· oíetai gàr eilephénai, ei tò genómenon échei archèn hápan, hóti kaì tò mè genómenon ouk échei. eîta kaì toûto átopon, tò pantòs eînai archéntoû prágmatos kaì mè toû chrónou, kaì genéseos mè tês haplês allà kaì alloióseos, hósper ouk athróas gignoménes

186a15μεταβολῆς. ἔπειτα διὰ τί ἀκίνητον, εἰ ἕν; ὥσπερ γὰρ καὶ τὸ μέρος ἓν ὄν, τοδὶ τὸ ὕδωρ, κινεῖται ἐν ἑαυτῶ, διὰ τί οὐ καὶ τὸ πᾶν; ἔπειτα ἀλλοίωσις διὰ τί οὐκ ἂν εἴη; ἀλλὰ μὴν οὐδὲ τῷ εἴδει οἷόν τε ἓν εἶναι, πλὴν τῷ ἐξ οὗ (οὕτως δὲ ἓν καὶ τῶν φυσικῶν τινες λέγουσιν, ἐκείνως δʼmetabolês. épeita dià tí akíneton, ei hén; hósper gàr kaì tò méros hèn ón, todì tò húdor, kineîtai en heautô, dià tí ou kaì tò pân; épeita alloíosis dià tí ouk àn eíe; allà mèn oudè tôi eídei hoîón te hèn eînai, plèn tôi ex hoû (oútos dè hèn kaì tôn phusikôn tines légousin, ekeínos d’

186a20οὔ)· ἄνθρωπος γὰρ ἵππου ἕτερον τῷ εἴδει καὶ τἀναντία ἀλλήλων. καὶ πρὸς Παρμενίδην δὲ ὁ αὐτὸς τρόπος τῶν λόγων,oú)· ánthropos gàr híppou héteron tôi eídei kaì tanantía allélon. kaì pròs Parmeníden dè ho autòs trópos tôn lógon,

186a22καὶ εἴ τινες ἄλλοι εἰσὶν ἴδιοι· καὶ ἡ λύσις τῇ μὲν ὅτι ψευδὴς τῇ δὲ ὅτι οὐ συμπεραίνεται, ψευδὴς μὲν ᾗ ἀπλῶς λαμβάνει τὸ ὂν λέγεσθαι, λεγομένου πολλαχῶς, ἀσυμπέραντοςkaì eí tines álloi eisìn ídioi· kaì he lúsis têi mèn hóti pseudès têi dè hóti ou sumperaínetai, pseudès mèn hêi aplôs lambánei tò òn légesthai, legoménou pollachôs, asumpérantos

186a25δὲ ὅτι, εἰ μόνα τὰ λευκὰ ληφθείη, σημαίνοντος ἓν τοῦ λευκοῦ, οὐθὲν ἧττον πολλὰ τὰ λευκὰ καὶ οὐχ ἕν· οὔτε γὰρ τῇ συνεχείᾳ ἓν ἔσται τὸ λευκὸν οὔτε τῷ λόγῳ. ἄλλο γὰρ ἔσται τὸ εἶναι λευκῷ καὶ τῷ δεδεγμένῳ. καὶ οὐκ ἔσται παρὰ τὸ λευκὸν οὐθὲν χωριστόν· οὐ γὰρ ᾗ χωριστὸν ἀλλὰdè hóti, ei móna tà leukà lephtheíe, semaínontos hèn toû leukoû, outhèn hêtton pollà tà leukà kaì ouch hén· oúte gàr têi sunecheíai hèn éstai tò leukòn oúte tôi lógoi. állo gàr éstai tò eînai leukôi kaì tôi dedegménoi. kaì ouk éstai parà tò leukòn outhèn choristón· ou gàr hêi choristòn allà

186a30τῷ εἶναι ἕτερον τὸ λευκὸν καὶ ᾧ ὑπάρχει. ἀλλὰ τοῦτο Παρμενίδης οὔπω συνεώρα. ἀνάγκη δὴ λαβεῖν μὴ μόνον ἓν σημαίνειν τὸ ὄν, καθʼ οὗ ἂν κατηγορηθῇ, ἀλλὰ καὶ ὅπερ ὂν καὶ ὅπερ ἕν. τὸ γὰρ συμβεβηκὸς καθʼ ὑποκειμένου τινὸςtôi eînai héteron tò leukòn kaì hôi hupárchei. allà toûto Parmenídes oúpo suneóra. anánke dè labeîn mè mónon hèn semaínein tò ón, kath’ hoû àn kategorethêi, allà kaì hóper òn kaì hóper hén. tò gàr sumbebekòs kath’ hupokeiménou tinòs

186a35λέγεται, ὥστε ᾧ συμβέβηκε τὸ ὄν, οὐκ ἔσται (ἕτερον γὰρlégetai, hóste hôi sumbébeke tò ón, ouk éstai h(éteron gàr

186b1τοῦ ὄντος)· ἔσται τι ἄρα οὐκ ὄν. οὐ δὴ ἔσται ἄλλῳ ὑπάρχον τὸ ὅπερ ὄν. οὐ γὰρ ἔσται ὄν τι αὐτὸ εἶναι, εἰ μὴ πολλὰ τὸ ὂν σημαίνει οὕτως ὥστε εἶναί τι ἕκαστον. ἀλλʼ ὑπόκειται τὸ ὂν σημαίνειν ἕν. εἰ οὖν τὸ ὅπερ ὄν μηδενὶ συμβέβηκενtoû óntos)· éstai ti ára ouk ón. ou dè éstai álloi hupárchon tò hóper ón. ou gàr éstai ón ti autò eînai, ei mè pollà tò òn semaínei hoútos hóste eînaí ti hékaston. all’ hupókeitai tò òn semaínein hén. ei oûn tò hóper ón medenì sumbébeken

186b5ἀλλὰ τὰ ἄλλα ἐκείνῳ, τί μᾶλλον τὸ ὅπερ ὂν σημαίνει τὸ ὂν ἢ μὴ ὄν; εἰ γὰρ ἔσται τὸ ὅπερ ὂν [ταὐτὸ] καὶ λευκόν, τὸ λευκῷ δʼ εἶναι μὴ ἔστιν ὅπερ ὄν (οὐδὲ γὰρ συμβεβηκέναι αὐτῷ οἷόν τε τὸ ὄν· οὐδὲν γὰρ ὂν ὃ οὐχ ὅπερ ὄν), οὐκ ἄρα ἄν τὸ λευκόν· οὐχ οὕτω δὲ ὥσπερ τι μὴ ὄν, ἀλλʼ ὅλως μὴallà tà álla ekeínoi, tí mâllon tò hóper òn semaínei tò òn è mè ón; ei gàr éstai tò hóper òn [tautò] kaì leukón, tò leukôi d’ eînai mè éstin hóper ón (oudè gàr sumbebekénai autôi hoîón te tò ón· oudèn gàr òn hò ouch hóper ón), ouk ára án tò leukón· ouch hoúto dè hósper ti mè ón, all’ hólos mè

186b10ὄν. τὸ ἄρα ὅπερ ὂν οὐκ ὄν· ἀληθὲς γὰρ εἰπεῖν ὅτι λευκόν, τοῦτο δὲ οὐκ ὄν ἐσήμαινεν. ὥστε καὶ τὸ λευκὸν σημαίνει ὅπερ ὄν· πλείω ἄρα σημαίνει τὸ ὄν. οὐ τοίνυν οὐδὲ μέγεθος ἔξει τὸ ὄν, εἴπερ ὅπερ ὂν τὸ ὄν· ἑκατέρῳ γὰρ ἕτερον τὸ εἶναιón. tò ára hóper òn ouk ón· alethès gàr eipeîn hóti leukón, toûto dè ouk ón esémainen. hóste kaì tò leukòn semaínei hóper ón· pleío ára semaínei tò ón. ou toínun oudè mégethos éxei tò ón, eíper hóper òn tò ón· hekatéroi gàr héteron tò eînai

186b14τῶν μορίαων.tôn moríaon.

186b14ὅτι δὲ διαιρεῖται τὸ ὅπερ ὂν εἰς ὅπερ ὄν τιhóti dè diaireîtai tò hóper òn eis hóper ón ti

186b15ἄλλο, καὶ τῷ λόγῳ φανερόν, οἶον ὁ ἄνθρωπος εἰ ἔστιν ὅπερ ὄν τι, ἀνάγκη καὶ τὸ ζῷον ὅπερ ὄν τι εἶναι καὶ τὸ δίπουν. εἰ γὰρ μὴ ὅπερ ὄν τι, συμβεβηκότα ἔσται. ἢ οὖν τῷ ἀνθρώπῳ ἢ ἄλλῳ τινὶ ὑποκειμένῳ. ἀλλʼ ἀδύνατον· συμβεβηκός τε γὰρ λέγεται τοῦτο, ἢ ὃ ἐνδέχεται ὑπάρχειν καὶ μὴ ὑπάρχειν,állo, kaì tôi lógoi phanerón, oîon ho ánthropos ei éstin hóper ón ti, anánke kaì tò zôion hóper ón ti eînai kaì tò dípoun. ei gàr mè hóper ón ti, sumbebekóta éstai. è oûn tôi anthrópoi è álloi tinì hupokeiménoi. all’ adúnaton· sumbebekós te gàr légetai toûto, è hò endéchetai hupárchein kaì mè hupárchein,

186b20ἢ οὗ ἐν τῷ λόγῳ ὑπάρχει τὸ ὧ συμβέβηκεν ἢ ἐν ὧ ὁ λόγος ὑπάρχει ᾧ συμβέβηκεν (οἶον τὸ μὲν καθῆσθαι ὡς χαωριζόμενον, ἐν δὲ τῷ σιμῷ ὑπάρχει ὁ λόγος ὁ τῆς ῥινὸς ᾗ φαμὲν συμβεβηκέναι τὸ σιμόν)· ἔτι ὅσα ἐν τῷ ὁριστικῷ λόγῳ ἔνεστιν ἢ ἐξ ὧν ἐστιν, ἐν τῷ λόγῳ τῷ τούτων οὐκ ἐνυπάρχει ὁ λόγος ὁ τοῦ ὄλου, οἷον ἐν τῷ δίποδι ὁ τοῦ ἀνθρώπουè hoû en tôi lógoi hupárchei tò hô sumbébeken è en hô ho lógos hupárchei hôi sumbébeken (oîon tò mèn kathêsthai hos chaorizómenon, en dè tôi simôi hupárchei ho lógos ho tês rhinòs hêi phamèn sumbebekénai tò simón)· éti hósa en tôi horistikôi lógoi énestin è ex hôn estin, en tôi lógoi tôi toúton ouk enupárchei ho lógos ho toû ólou, hoîon en tôi dípodi ho toû anthrópou

186b25ἢ ἐν τῷ λευκῷ ὁ τοῦ λευκοῦ ἀνθρώπου. εἰ τοίνυν ταῦτα τοῦτον ἔχει τὸν τρόπον καὶ τῷ ἀνθρώπῳ συμβέβηκε τὸ δίπουν, ἀνάγκη χωριστὸν εἶναι αὐτό, ὥστε ἐνδέχοιτο ἂν μὴ δίπουν εἶναι τὸν ἄνθρωπον, ἢ ἐν τῷ λόγῳ τῷ τοῦ δίποδος ἐνέσται ὁ τοῦ ἀνθρώπου λόγος. ἀλλʼ ἀδύνατον· ἐκεῖνο γὰρ ἐνè en tôi leukôi ho toû leukoû anthrópou. ei toínun taûta toûton échei tòn trópon kaì tôi anthrópoi sumbébeke tò dípoun, anánke choristòn eînai autó, hóste endéchoito àn mè dípoun eînai tòn ánthropon, è en tôi lógoi tôi toû dípodos enéstai ho toû anthrópou lógos. all’ adúnaton· ekeîno gàr en

186b30τῷ ἐκείνου λόγῳ ἔνεστιν. εἰ δʼ ἄλλῳ συμβέβηκε τὸ δίπουν καὶ τὸ ζῷον, καὶ μὴ ἔστιν ἑκάτερον ὅπερ ὄν τι, καὶ ὁ ἄνθρωπος ἂν εἴη τῶν συμβεβηκότων ἑτέρῳ. ἀλλὰ τὸ ὅπερ ὄν ἔστω μηδενὶ συμβεβηκός, καὶ καθʼ οὗ ἄμφω καὶ ἑκατέρον, καὶ τὸ ἐκ τούτων λεγέσθω· ἐξ ἀδιαιρέτων ἄρα τὸ πᾶν;tôi ekeínou lógoi énestin. ei d’ álloi sumbébeke tò dípoun kaì tò zôion, kaì mè éstin hekáteron hóper ón ti, kaì ho ánthropos àn eíe tôn sumbebekóton hetéroi. allà tò hóper ón ésto medenì sumbebekós, kaì kath’ hoû ámpho kaì hekatéron, kaì tò ek toúton legéstho· ex adiairéton ára tò pân;

186b35ἔνιοι δʼ ἐνέδοσαν τοῖς λόγοις ἀμφοτέροις, τῷ μὲν ὅτι πάνταénioi d’ enédosan toîs lógois amphotérois, tôi mèn hóti pánta

187a1ἕν, εἰ τὸ ὂν ἓν σημαίνει, ὅτι ἔστι τὸ μὴ ὄν, τῷ δὲ ἐκ τῆς διχοτομίας, ἄτομα ποιήσαντες μεγέθη. φανερὸν δὲ καὶ ὅτι οὐκ ἀληθὲς ὡς, εἰ ἓν σημαίνει τὸ ὂν καὶ μὴ οἷόν τε ἅμα τὴν ἀντίφασιν, οὐκ ἔσται οὐθὲν μὴ ὄν· οὐθὲν γὰρ κωλύει, μὴhén, ei tò òn hèn semaínei, hóti ésti tò mè ón, tôi dè ek tês dichotomías, átoma poiésantes megéthe. phaneròn dè kaì hóti ouk alethès hos, ei hèn semaínei tò òn kaì mè hoîón te háma tèn antíphasin, ouk éstai outhèn mè ón· outhèn gàr kolúei, mè

187a5ἀπλῶς εἶναι, ἀλλὰ μὴ ὄν τι εἶναι τὸ μὴ ὄν. τὸ δὲ δὴ φάναι, παρʼ αὐτὸ τὸ ὂν εἰ μή τι ἔσται ἄλλο, ἓν πάντα ἔσεσθαι, ἄτοπον. τίς γὰρ μανθάνει αὐτὸ τὸ ὂν εἰ μὴ τὸ ὅπερ ὄν τι εἶναι; εἰ δὲ τοῦτο, οὐδὲυ ὅμως κωλύει πολλὰ εἶναι τὰ ὄντα, ὥσπερ εἴρηται. ὅτι μὲν οὖν οὕτως ἓν εἶναι τὸ ὂν ἀδύνατον,aplôs eînai, allà mè ón ti eînai tò mè ón. tò dè dè phánai, par’ autò tò òn ei mé ti éstai állo, hèn pánta ésesthai, átopon. tís gàr manthánei autò tò òn ei mè tò hóper ón ti eînai; ei dè toûto, oudèu hómos kolúei pollà eînai tà ónta, hósper eíretai. hóti mèn oûn hoútos hèn eînai tò òn adúnaton,

187a10δῆλον.dêlon.