Physique, livre 2, chapitre 1

192b1Τῶν ὄντων τὰ μέν ἐστι φύσει, τὰ δὲ διʼ ἄλλας αἰτίας, φύσει μὲν τά τε ζῷα καὶ τὰ μέρη αὐτῶν καὶ τὰTôn ónton tà mén esti phúsei, tà dè di’ állas aitías, phúsei mèn tá te zôia kaì tà mére autôn kaì tà

192b10φυτὰ καὶ τὰ ἀπλᾶ τῶν σωμάτων, οἷον γῆ καὶ πῦρ καὶ ἀὴρ καὶ ὕδωρ (ταῦτα γὰρ εἶναι καὶ τὰ τοιαῦτα φύσει φαμέν, πάντα δὲ ταῦτα φαίνεται διαφέροντα πρὸς τὰ μὴ φύσει συνεστῶτα. τούτων μὲν γὰρ ἕκαστον ἐν ἑαυτῷ ἀρχὴν ἔχει κινήσεως καὶ στάσεως, τὰ μὲν κατὰ τόπον,phutà kaì tà aplâ tôn somáton, hoîon gê kaì pûr kaì aèr kaì húdor (taûta gàr eînai kaì tà toiaûta phúsei phamén, pánta dè taûta phaínetai diaphéronta pròs tà mè phúsei sunestôta. toúton mèn gàr hékaston en heautôi archèn échei kinéseos kaì stáseos, tà mèn katà tópon,

192b15τὰ δὲ κατʼ αὔξησι. καὶ φθίσιν, τὰ δὲ κατʼ ἀλλοίωσιν· κλίνη δὲ καὶ ἱμάτιον, καὶ εἴ τι τοιοῦτον ἄλλο γένος ἐστίν, ᾗ μὲν τετύχηκε τῆς κατηγορίας ἑκάστης καὶ καθʼ ὅσον ἐστὶν ἀπὸ τέχνης, οὐδεμίαν ὁρμὴν ἔχει μεταβολῆς ἔμφυτον, ᾗ δὲ συμβέβηκεν αὐτοῖς εἶναι λιθίνοις ἢtà dè kat’ aúxesi. kaì phthísin, tà dè kat’ alloíosin· klíne dè kaì himátion, kaì eí ti toioûton állo génos estín, hêi mèn tetúcheke tês kategorías hekástes kaì kath’ hóson estìn apò téchnes, oudemían hormèn échei metabolês émphuton, hêi dè sumbébeken autoîs eînai lithínois è

192b20γηίνοις ἢ μικτοῖς ἐκ τούτων, ἔχει, καὶ κατὰ τοσοῦτον, ὡς οὔσης τῆς φύσεως ἀρχῆς τινὸς καὶ αἰτίας τοῦ κινεῖσθαι καὶ ἠρεμεῖν ἐν ᾧ ὑπάρχει πρώτως καθʼ αὑτὸ καὶ μὴ κατὰ συμβεβηκός (λέγω δὲ τὸ μὴ κατὰ συμβεβηκός, ὅτι γένοιτʼ ἂν αὐτὸς αὐτῷ τις αἴτιος ὑγιείας ὢν ἰατρός· ἀλλʼgeínois è miktoîs ek toúton, échei, kaì katà tosoûton, hos oúses tês phúseos archês tinòs kaì aitías toû kineîsthai kaì eremeîn en hôi hupárchei prótos kath’ hautò kaì mè katà sumbebekós (légo dè tò mè katà sumbebekós, hóti génoit’ àn autòs autôi tis aítios hugieías òn iatrós· all’

192b25ὅμως οὐ καθὸ ὑγιάζεται τὴν ἰατρικὴν ἔχει, ἀλλὰ συμβέβηκεν τὸν αὐτὸν ἰατρὸν εἶναι καὶ ὑγιαζόμενον· διὸ καὶ χωρίζεταί ποτʼ ἀπʼ ἀλλήλων). ὁμοίως δὲ καὶ τῶν ἄλλων ἕκαστον τῶν ποιουμένων· οὐδὲν γὰρ αὐτῶν ἔχει τὴν ἀρχὴν ἐν ἑαυτῷ τῆς ποιήσεως, ἀλλὰ τὰ μὲν ἐν ἄλλοις καὶ ἔξωθεν, οἷονhómos ou kathò hugiázetai tèn iatrikèn échei, allà sumbébeken tòn autòn iatròn eînai kaì hugiazómenon· diò kaì chorízetaí pot’ ap’ allélon). homoíos dè kaì tôn állon hékaston tôn poiouménon· oudèn gàr autôn échei tèn archèn en heautôi tês poiéseos, allà tà mèn en állois kaì éxothen, hoîon

192b30οἰκία καὶ τῶν ἄλλων τῶν χειροκμήτων ἕκαστον, τὰ δʼ ἐν αὐτοῖς μὲν ἀλλʼ οὐ καθʼ αὐτά, ὅσα κατὰ συμβεβηκὸς αἴτια γένοιτʼ ἂν αὐτοῖς. φύσις μὲν οὖν ἐστὶ τὸ ῥηθέν· φύσιν δὲ ἔχει ὅσα τοιαύτην ἔχει ἀρχήν. καὶ ἔστιν πάντα ταῦτα οὐσία· ὑποκείμενον γάρ τι, καὶ ἐν ὑποκειμένῳ ἐστὶν ἡ φύσις ἀεί.oikía kaì tôn állon tôn cheirokméton hékaston, tà d’ en autoîs mèn all’ ou kath’ autá, hósa katà sumbebekòs aítia génoit’ àn autoîs. phúsis mèn oûn estì tò rhethén· phúsin dè échei hósa toiaúten échei archén. kaì éstin pánta taûta ousía· hupokeímenon gár ti, kaì en hupokeiménoi estìn he phúsis aeí.

192b35κατὰ φύσιν δὲ ταῦτά τε καὶ ὅσα τούτοις ὑπάρχει καθʼ αὐτά, οἷον τῷ πυρὶ φέρεσθαι ἄνω· τοῦτο γὰρ φύσις μὲν οὐκkatà phúsin dè taûtá te kaì hósa toútois hupárchei kath’ autá, hoîon tôi purì phéresthai áno· toûto gàr phúsis mèn ouk

193a1ἔστιν οὐδʼ ἔχει φύσιν, φύσει δὲ καὶ κατὰ φύσιν ἐστίν. τί μὲν οὖν ἐστιν ἡ φύσις, εἴρηται, καὶ τί τὸ φύσει καὶ κατὰ φύσιν. ὡς δʼ ἔστιν ἡ φύσις, πειρᾶσθαι δεικνύναι γελοῖον· φανερὸν γὰρ ὅτι τοιαῦτα τῶν ὄντων ἐστὶν πολλά. τὸ δὲ δεικνύναι τὰ φανερὰ διὰ τῶν ἀφανῶν οὐ δυναμένου κρίνειν ἐστὶ τὸ διʼ αὐτὸéstin oud’ échei phúsin, phúsei dè kaì katà phúsin estín. tí mèn oûn estin he phúsis, eíretai, kaì tí tò phúsei kaì katà phúsin. hos d’ éstin he phúsis, peirâsthai deiknúnai geloîon· phaneròn gàr hóti toiaûta tôn ónton estìn pollá. tò dè deiknúnai tà phanerà dià tôn aphanôn ou dunaménou krínein estì tò di’ autò

193a5καὶ μὴ διʼ αὑτὸ γνώριμον (ὅτι δʼ ἐνδέχεται τοῦτο πάσχειν, οὐκ ἄδηλον· συλλογίσαιτο γὰρ ἄν τις ἐκ γενετῆς ὢν τυφλὸς περὶ χρωμάτων), ὥστε ἀνάγκη τοῖς τοιούτοις περὶ τῶν ὀνομάτων εἶναι τὸν λόγου, νοεῖν δὲ μηδέν.kaì mè di’ hautò gnórimon h(óti d’ endéchetai toûto páschein, ouk ádelon· sullogísaito gàr án tis ek genetês òn tuphlòs perì chromáton), hóste anánke toîs toioútois perì tôn onomáton eînai tòn lógou, noeîn dè medén.

193a9δοκεῖ δʼ ἡ φύσις καὶ ἡdokeî d’ he phúsis kaì he

193a9οὐσία τῶν φύσει ὄντων ἐνίοις εἶναι τὸ πρῶτον ἐνυπάρχον ἑκάστῳ,ousía tôn phúsei ónton eníois eînai tò prôton enupárchon hekástoi,

193a10ἀρρύθμιστον ὀν καθʼ ἑαυτό, οἷον κλίνης φύσις τὸ ξύλον, ἀνδριάντος δʼ ὁ χαλκός. σημεῖον δέ φησιν Ἀντιφῶν ὅτι, εἴ τις κατορύξειε κλίνην καὶ λάβοι δύναμιν ἡ σηπεδὼν ὥστε ἀνεῖναι βλαστόν, οὐκ ἂν γενέσθαι κλίνην ἀλλὰ ξύλον, ὡς τὸ μὲν κατὰ συμβεβηκὸς ὑπάρχον, τὴν κατὰ νόμον διάθεσινarrúthmiston on kath’ heautó, hoîon klínes phúsis tò xúlon, andriántos d’ ho chalkós. semeîon dé phesin Antiphôn hóti, eí tis katorúxeie klínen kaì láboi dúnamin he sepedòn hóste aneînai blastón, ouk àn genésthai klínen allà xúlon, hos tò mèn katà sumbebekòs hupárchon, tèn katà nómon diáthesin

193a15καὶ τὴν τέχνην, τὴν δʼ οὐσίαν οὖσαν ἐκείνην ἣ καὶ διαμένει ταῦτα πάσχουσα συνεχῶς. εἰ δὲ καὶ τούτων ἕκαστον πρὸς ἕτερόν τι ταὐτὸ τοῦτο πέπονθεν (οἷον ὁ μὲν χαλκὸς καὶ ὁ χρυσὸς πρὸς ὕδωρ, τὰ δʼ ὀστᾶ καὶ ξύλα πρὸς γῆν, ὁμοίως δὲ καὶ τῶν ἄλλων ὁτιοῦν), ἐκεῖνο τὴν φύσιν εἶναι καὶ τὴν οὐσίαν αὐτῶν.kaì tèn téchnen, tèn d’ ousían oûsan ekeínen hè kaì diaménei taûta páschousa sunechôs. ei dè kaì toúton hékaston pròs héterón ti tautò toûto péponthen (oîon ho mèn chalkòs kaì ho chrusòs pròs húdor, tà d’ ostâ kaì xúla pròs gên, homoíos dè kaì tôn állon hotioûn), ekeîno tèn phúsin eînai kaì tèn ousían autôn.

193a20διόπερ οἱ μὲν πῦρ, οἱ δὲ γῆν, οἱ δʼ ἀέρα φασίν, οἱ δἒ ὕδωρ, οἱ δʼ ἔνια τούτων, οἱ δὲ πάντα ταῦτα τὴν φύσιν εἶναι τὴν τῶν ὄντων. ὃ γάρ τις αὐτῶν ὑπέλαβε τοιοῦτον, εἴτε ἓν εἴτε πλείω, τοῦτο καὶ τοσαῦτά φησιν εἶναι τὴν ἅπασαν οὐσίαν, τὰ δὲ ἄλλα πάντα πάθη τούτων καὶ ἕξεις καὶ διαθέσεις,dióper hoi mèn pûr, hoi dè gên, hoi d’ aéra phasín, hoi dè húdor, hoi d’ énia toúton, hoi dè pánta taûta tèn phúsin eînai tèn tôn ónton. hò gár tis autôn hupélabe toioûton, eíte hèn eíte pleío, toûto kaì tosaûtá phesin eînai tèn hápasan ousían, tà dè álla pánta páthe toúton kaì héxeis kaì diathéseis,

193a25καὶ τούτων μὲν ὁτιοῦν ἀΐδιν (οὐ γὰρ εἶναι μεταβολὴν αὐτοῖς ἐξ αὐτῶν), τὰ δʼ ἄλλα γίγνεσθαι καὶ φθείρεσθαι ἀπειράκις.kaì toúton mèn hotioûn aḯdin (ou gàr eînai metabolèn autoîs ex autôn), tà d’ álla gígnesthai kaì phtheíresthai apeirákis.

193a28ἕνα μὲν οὖν τρόπον οὕτως ἡ φύσις λέγεται,héna mèn oûn trópon hoútos he phúsis légetai,

193a28ἡ πρώτη ἑκάστῳ ὑποκειμένη ὕλη τῶν ἐχόντων ἐν αὑτοῖς ἀρχὴνhe próte hekástoi hupokeiméne húle tôn echónton en hautoîs archèn

193a30κινήσεως καὶ μεταβολῆς, ἄλλον δὲ τρόπον ἡ μορφὴ καὶ τὸ εἶδος τὸ κατὰ τὸν λόγον. ὥσπερ γὰρ τέχνη λέγεται τὸ κατὰ τέχνην καὶ τὸ τεχνικόν, οὕτω καὶ φύσις τὸ κατὰ φύσιν [λέγεται] καὶ τὸ φυσικόν, οὔτε δὲ ἐκεῖ πω φαῖμεν ἂν ἔχειν κατὰ τὴν τέχνην οὐδέν, εἰ δυνάμει μόνον ἐστὶ κλίνη, μήkinéseos kaì metabolês, állon dè trópon he morphè kaì tò eîdos tò katà tòn lógon. hósper gàr téchne légetai tò katà téchnen kaì tò technikón, hoúto kaì phúsis tò katà phúsin [légetai] kaì tò phusikón, oúte dè ekeî po phaîmen àn échein katà tèn téchnen oudén, ei dunámei mónon estì klíne, mé

193a35πω δ᾿ ἔχει τὸ εἶδος τῆς κλίνης, οὐδ᾿ εἶναι τέχνην, οὔτ᾿ ἐν τοῖς φύσει συνισταμένοις· τὸ γὰρ δυνάμει σὰρξ ἢ ὀστοῦν οὔτ᾿po d᾿ échei tò eîdos tês klínes, oud᾿ eînai téchnen, oút᾿ en toîs phúsei sunistaménois· tò gàr dunámei sàrx è ostoûn oút᾿

193b1ἔχει πω τὴν ἑαυτοῦ φύσιν, πρὶν ἂν λάβῃ τὸ εἶδος τὸ κατὰ τὸν λόγον, ᾧ ὁριζόμενοι λέγομεν τί ἐστι σὰρξ ἢ ὀστοῦν, οὔτε φύσει ἐστίν. ὥστε ἄλλον τρόπον ἡ φύσις ἂν εἴη τῶν ἐχόντων ἐν αὑτοῖς κινήσεως ἀρχὴν ἡ μορφὴ καὶ τὸ εἶδος, οὐ χωρισιὸνéchei po tèn heautoû phúsin, prìn àn lábei tò eîdos tò katà tòn lógon, hôi horizómenoi légomen tí esti sàrx è ostoûn, oúte phúsei estín. hóste állon trópon he phúsis àn eíe tôn echónton en hautoîs kinéseos archèn he morphè kaì tò eîdos, ou chorisiòn

193b5ὂν ἀλλ᾿ ἢ κατὰ τὸν λόγον. (τὸ δ᾿ ἐκ τούτων φύσις μὲν οὐκ ἔστιν, φύσει δέ, οἷον ἄνθρωπος.) καὶ μᾶλλον αὕτη φύσις τῆς ὕλης· ἕκαστον γὰρ τότε λέγεται ὅταν ἐντελεχείᾳ ᾖ, μᾶλλον ἢ ὅταν δυνάμει. ἔτι γίγνεται ἄνθρωπος ἐξ ἀνθρώπου, ἀλλ᾿ οὐ κλίνη ἐκ κλίνης· διὸ καί φασιν οὐ τὸ σχῆμα εἶναιòn all᾿ è katà tòn lógon. (tò d᾿ ek toúton phúsis mèn ouk éstin, phúsei dé, hoîon ánthropos.) kaì mâllon haúte phúsis tês húles· hékaston gàr tóte légetai hótan entelecheíai êi, mâllon è hótan dunámei. éti gígnetai ánthropos ex anthrópou, all᾿ ou klíne ek klínes· diò kaí phasin ou tò schêma eînai

193b10τὴν φύσιν ἀλλὰ τὸ ξύλον, ὅτι γένοιτ᾿ ἄν, εἰ βλαστάνοι, οὐ κλίνη ἀλλὰ ξύλον. εἰ δ᾿ ἄρα τοῦτο φύσις, καὶ ἡ μορφὴ φύσις· γίγνεται γὰρ ἐξ ἀνθρώπου ἄνθρωπος. ἔτι δ᾿ ἡ φύσις ἡ λεγομένη ὡς γένεσις ὁδός ἐστιν εἰς φύσιν. οὐ γὰρ ὥσπερ ἡ ἰάτρευσις λέγεται οὐκ εἰς ἰατρικὴν ὁδὸς ἀλλ᾿ εἰς ὑγίειαν·tèn phúsin allà tò xúlon, hóti génoit᾿ án, ei blastánoi, ou klíne allà xúlon. ei d᾿ ára toûto phúsis, kaì he morphè phúsis· gígnetai gàr ex anthrópou ánthropos. éti d᾿ he phúsis he legoméne hos génesis hodós estin eis phúsin. ou gàr hósper he iátreusis légetai ouk eis iatrikèn hodòs all᾿ eis hugíeian·

193b15ἀνάγκη μὲν γὰρ ἀπὸ ἰατρικῆς οὐκ εἰς ἰατρικὴν εἶναι τὴν ἰάτρευσιν, οὐχ οὕτω δ᾿ ἡ φύσις ἔχει πρὸς τὴν φύσιν, ἀλλὰ τὸ φυόμενον ἐκ τινὸς εἰς τὶ ἔρχεται ᾗ φύεται. τί σὖν φύεται; οὐχὶ ἐξ οὗ, ἀλλʼ εἰς ὅ. ἡ ἄρα μορφὴ φύσις. ἡ δὲ μορφὴ καὶ ἡ φύσις διχῶς λέγεται· καὶ γὰρ ἡ στέρησις εἶδόςanánke mèn gàr apò iatrikês ouk eis iatrikèn eînai tèn iátreusin, ouch hoúto d᾿ he phúsis échei pròs tèn phúsin, allà tò phuómenon ek tinòs eis tì érchetai hêi phúetai. tí sûn phúetai; ouchì ex hoû, all’ eis hó. he ára morphè phúsis. he dè morphè kaì he phúsis dichôs légetai· kaì gàr he stéresis eîdós

193b20πώς ἐστιν. εἰ δ᾿ ἔστιν στέρησις καὶ ἐναντίον τι περὶ τὴν ἁπλῆν γένεσιν ἢ μὴ ἔστιν, ὕστερον ἐπισκεπτέον.pós estin. ei d᾿ éstin stéresis kaì enantíon ti perì tèn haplên génesin è mè éstin, hústeron episkeptéon.