Physique, livre 2, chapitre 7

198a10Ὅτι δὲ ἔστιν αἴτια, καὶ ὅτι τοσαῦτα τὸν ἀριθμὸν ὅσα φαμέν, δῆλον· τοσαῦτα γὰρ τὸν ἀριθμὸν τὸ διὰ τί περιείληφεν· ἢ γὰρ εἰς τὸ τί ἐστιν ἀνάγεται τὸ διὰ τί ἔσχατον, ἐν τοῖς ἀκινήτοις (οἷον ἐν τοῖς μαθήμασιν· εἰς ὁρισμὸν γὰρ τοῦ εὐθέος ἢ συμμέτρου ἢ ἄλλου τινὸς ἀνάγεται ἔσχατον), ἢ εἰς τὸ κινῆσαν πρῶτον (οἷον διὰ τί ἐπολέμησαν; ὅτι ἐσύλησαν), ἢ τίνος ἕνεκα (ἵνα ἄρξωσιν), ἢ ἐν τοῖς γιγνομένοις ἡHóti dè éstin aítia, kaì hóti tosaûta tòn arithmòn hósa phamén, dêlon· tosaûta gàr tòn arithmòn tò dià tí perieílephen· è gàr eis tò tí estin anágetai tò dià tí éschaton, en toîs akinétois (oîon en toîs mathémasin· eis horismòn gàr toû euthéos è summétrou è állou tinòs anágetai éschaton), è eis tò kinêsan prôton (oîon dià tí epolémesan; hóti esúlesan), è tínos héneka h(ína árxosin), è en toîs gignoménois he

198a20ὕλη.húle.

198a21ὅτι μὲν οὖν τὰ αἴτια ταῦτα καὶ τοσαῦτα, φανερόν·hóti mèn oûn tà aítia taûta kaì tosaûta, phanerón·

198a21ἐπεὶ δʼ αἱ αἰτίαι τέτταρες, περὶ πασῶν τοῦ φυσικοῦ εἰδέναι, καὶ εἰς πάσας ἀνάγων τὸ διὰ τί ἀποδώσει φυσικῶς, τὴν ὕλην, τὸ εἶδος, τὸ κινῆσαν, τὸ οὗ ἕνεκα. ἔρχεται δὲ τὰ τρία εἰς [τὸ] ἓν πολλάκις· τὸ μὲν γὰρ τί ἐστι καὶ τὸ οὗ ἕνεκα ἕνepeì d’ hai aitíai téttares, perì pasôn toû phusikoû eidénai, kaì eis pásas anágon tò dià tí apodósei phusikôs, tèn húlen, tò eîdos, tò kinêsan, tò hoû héneka. érchetai dè tà tría eis [tò] hèn pollákis· tò mèn gàr tí esti kaì tò hoû héneka hén

198a25ἐστι, τὸ δʼ ὅθεν ἡ κίνησις πρῶτον τῷ εἴδει ταὐτὸ τούτοις· ἄνθρωπος γὰρ ἄνθρωπον γεννᾷ—καὶ ὅλως ὅσα κινούμενα κινεῖ (ὅσα δὲ μή, οὐκέτι φυσικῆς· οὐ γὰρ ἐν αὑτοῖς ἔχοντα κίνησιν οὐδʼ ἀρχὴν κινήσεως κινεῖ, ἀλλʼ ἀκίνητα ὄντα· διὸ τρεῖς αἱ πραγματεῖαι, ἡ μὲν περὶ ἀκινήτων, ἡ δὲ περὶ κινουμένων μὲνesti, tò d’ hóthen he kínesis prôton tôi eídei tautò toútois· ánthropos gàr ánthropon gennâi—kaì hólos hósa kinoúmena kineî h(ósa dè mé, oukéti phusikês· ou gàr en hautoîs échonta kínesin oud’ archèn kinéseos kineî, all’ akíneta ónta· diò treîs hai pragmateîai, he mèn perì akinéton, he dè perì kinouménon mèn

198a30ἀφθάρτων δέ, ἡ δὲ περὶ τὰ φθαρτά). ὥστε τὸ διὰ τί καὶ εἰς τὴν ὕλην ἀνάγοντι ἀποδίδοται, καὶ εἰς τὸ τί ἐστιν, καὶ εἰς τὸ πρῶτον κινῆσαν. περὶ γενέσεως γὰρ μάλιστα τοῦτον τὸν τρόπον τὰς αἰτίας σκοποῦσι, τί μετὰ τί γίγνεται, καὶ τί πρῶτον ἐποίησεν ἢ τί ἔπαθεν, καὶ οὕτως αἰεὶ τὸ ἐφεξῆς. διτταὶaphthárton dé, he dè perì tà phthartá). hóste tò dià tí kaì eis tèn húlen anágonti apodídotai, kaì eis tò tí estin, kaì eis tò prôton kinêsan. perì genéseos gàr málista toûton tòn trópon tàs aitías skopoûsi, tí metà tí gígnetai, kaì tí prôton epoíesen è tí épathen, kaì hoútos aieì tò ephexês. dittaì

198a35δὲ αἱ ἀρχαὶ αἱ κινοῦσαι φυσικῶς, ὧν ἡ ἑτέρα οὐ φυσική· οὐ γὰρ ἔχει κινήσεως ἀρχὴν ἐν αὑτῇ. τοιοῦτον δʼ ἐστὶν εἴ τι κινεῖdè hai archaì hai kinoûsai phusikôs, hôn he hetéra ou phusiké· ou gàr échei kinéseos archèn en hautêi. toioûton d’ estìn eí ti kineî

198b1μὴ κινούμενον, ὥσπερ τό τε παντελῶς ἀκίνητον καὶ [τὸ] πάντων πρῶτον καὶ τὸ τί ἐστιν καὶ ἡ μορφή· τέλος γὰρ καὶ οὗ ἕνεκα· ὥστε ἐπεὶ ἡ φύσις ἕνεκά του, καὶ ταύτην εἰδέναι δεῖ, καὶ πάντως ἀποδοτέον τὸ διὰ τί, οἷον ὅτι ἐκ τοῦδεmè kinoúmenon, hósper tó te pantelôs akíneton kaì [tò] pánton prôton kaì tò tí estin kaì he morphé· télos gàr kaì hoû héneka· hóste epeì he phúsis héneká tou, kaì taúten eidénai deî, kaì pántos apodotéon tò dià tí, hoîon hóti ek toûde

198b5ἀνάγκη τόδε (τὸ δὲ ἐκ τοῦδε ἢ ἁπλῶς ἢ ὡς ἐπὶ τὸ πολύ), καὶ εἰ μέλλει τοδὶ ἔσεσθαι (ὥσπερ ἐκ τῶν προτάσεων τὸ συμπέρασμα), καὶ ὅτι τοῦτʼ ἦν τὸ τί ἦν εἶναι, καὶ διότι βέλτιον οὕτως, οὐχ ἁπλῶς, ἀλλὰ τὸ πρὸς τὴν ἑκάστου οὐσίαν.anánke tóde (tò dè ek toûde è haplôs è hos epì tò polú), kaì ei méllei todì ésesthai h(ósper ek tôn protáseon tò sumpérasma), kaì hóti toût’ ên tò tí ên eînai, kaì dióti béltion hoútos, ouch haplôs, allà tò pròs tèn hekástou ousían.