Seconds Analytiques › Seconds Analytiques, livre 1
Seconds Analytiques, livre 1, chapitre 15
79a–79b · texte grec
La traduction et la paraphrase analytique de Marc Balmès viendront ici (livret Seconds Analytiques (ULSH et École Saint-Jean, 1988)).
Texte original :
79aὭσπερ δὲ ὑπάρχειν τὸ Α τῷ Β ἐνεδέχετο ἀτόμως, οὕτω καὶ μὴ ὑπάρχειν ἐγχωρεῖ. λέγω δὲ τὸ ἀτόμως ὑπάρχειν ἢ μὴ ὑπάρχειν τὸ μὴ εἶναι αὐτῶν μέσον· οὕτω γὰρ οὐκέτι ἔσται κατ' ἄλλο τὸ ὑπάρχειν ἢ μὴ ὑπάρχειν. ὅταν μὲν οὖν ἢ τὸ Α ἢ τὸ Β ἐν ὅλῳ τινὶ ᾖ, ἢ καὶ ἄμφω, οὐκ ἐνδέχεται τὸ Α τῷ Β πρώτως μὴ ὑπάρχειν. ἔστω γὰρ τὸ Α ἐν ὅλῳ τῷ Γ. οὐκοῦν εἰ τὸ Β μὴ ἔστιν ἐν ὅλῳ τῷ Γ (ἐγχωρεῖ γὰρ τὸ μὲν Α εἶναι ἔν τινι ὅλῳ, τὸ δὲ Β μὴ εἶναι ἐν τούτῳ), συλλογισμὸς ἔσται τοῦ μὴ ὑπάρχειν τὸ Α τῷ Β· εἰ γὰρ τῷ μὲνHósper dè hupárchein tò A tôi B enedécheto atómos, hoúto kaì mè hupárchein enchoreî. légo dè tò atómos hupárchein è mè hupárchein tò mè eînai autôn méson· hoúto gàr oukéti éstai kat' állo tò hupárchein è mè hupárchein. hótan mèn oûn è tò A è tò B en hóloi tinì êi, è kaì ámpho, ouk endéchetai tò A tôi B prótos mè hupárchein. ésto gàr tò A en hóloi tôi G. oukoûn ei tò B mè éstin en hóloi tôi G (enchoreî gàr tò mèn A eînai én tini hóloi, tò dè B mè eînai en toútoi), sullogismòs éstai toû mè hupárchein tò A tôi B· ei gàr tôi mèn
79bΑ παντὶ τὸ Γ, τῷ δὲ Β μηδενί, οὐδενὶ τῷ Β τὸ Α. ὁμοίως δὲ καὶ εἰ τὸ Β ἐν ὅλῳ τινί ἐστιν, οἷον ἐν τῷ Δ· τὸ μὲν γὰρ Δ παντὶ τῷ Β ὑπάρχει, τὸ δὲ Α οὐδενὶ τῷ Δ, ὥστε τὸ Α οὐδενὶ τῷ Β ὑπάρξει διὰ συλλογισμοῦ. τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον δειχθήσεται καὶ εἰ ἄμφω ἐν ὅλῳ τινί ἐστιν. ὅτι δ' ἐνδέχεται τὸ Β μὴ εἶναι ἐν ᾧ ὅλῳ ἐστὶ τὸ Α, ἢ πάλιν τὸ Α ἐν ᾧ τὸ Β, φανερὸν ἐκ τῶν συστοιχιῶν, ὅσαι μὴ ἐπαλλάττουσιν ἀλλήλαις. εἰ γὰρ μηδὲν τῶν ἐν τῇ Α Γ Δ συστοιχίᾳ κατὰ μηδενὸς κατηγορεῖται τῶν ἐν τῇ Β Ε Ζ, τὸ δ' Α ἐν ὅλῳ ἐστὶ τῷ Θ συστοίχῳ ὄντι, φανερὸν ὅτι τὸ Β οὐκ ἔσται ἐν τῷ Θ· ἐπαλλάξουσι γὰρ αἱ συστοιχίαι. ὁμοίως δὲ καὶ εἰ τὸ Β ἐν ὅλῳ τινί ἐστιν. ἐὰν δὲ μηδέτερον ᾖ ἐν ὅλῳ μηδενί, μὴ ὑπάρχῃ δὲ τὸ Α τῷ Β, ἀνάγκη ἀτόμως μὴ ὑπάρχειν. εἰ γὰρ ἔσται τι μέσον, ἀνάγκη θάτερον αὐτῶν ἐν ὅλῳ τινὶ εἶναι. ἢ γὰρ ἐν τῷ πρώτῳ σχήματι ἢ ἐν τῷ μέσῳ ἔσται ὁ συλλογισμός. εἰ μὲν οὖν ἐν τῷ πρώτῳ, τὸ Β ἔσται ἐν ὅλῳ τινί (καταφατικὴν γὰρ δεῖ τὴν πρὸς τοῦτο γενέσθαι πρότασιν), εἰ δ' ἐν τῷ μέσῳ, ὁπότερον ἔτυχεν (πρὸς ἀμφοτέροις γὰρ ληφθέντος τοῦ στερητικοῦ γίνεται συλλογισμός· ἀμφοτέρων δ' ἀποφατικῶν οὐσῶν οὐκ ἔσται). Φανερὸν οὖν ὅτι ἐνδέχεταί τε ἄλλο ἄλλῳ μὴ ὑπάρχειν ἀτόμως, καὶ πότ' ἐνδέχεται καὶ πῶς, εἰρήκαμεν.A pantì tò G, tôi dè B medení, oudenì tôi B tò A. homoíos dè kaì ei tò B en hóloi tiní estin, hoîon en tôi D· tò mèn gàr D pantì tôi B hupárchei, tò dè A oudenì tôi D, hóste tò A oudenì tôi B hupárxei dià sullogismoû. tòn autòn dè trópon deichthésetai kaì ei ámpho en hóloi tiní estin. hóti d' endéchetai tò B mè eînai en hôi hóloi estì tò A, è pálin tò A en hôi tò B, phaneròn ek tôn sustoichiôn, hósai mè epalláttousin allélais. ei gàr medèn tôn en têi A G D sustoichíai katà medenòs kategoreîtai tôn en têi B E Z, tò d' A en hóloi estì tôi Th sustoíchoi ónti, phaneròn hóti tò B ouk éstai en tôi Th· epalláxousi gàr hai sustoichíai. homoíos dè kaì ei tò B en hóloi tiní estin. eàn dè medéteron êi en hóloi medení, mè hupárchei dè tò A tôi B, anánke atómos mè hupárchein. ei gàr éstai ti méson, anánke tháteron autôn en hóloi tinì eînai. è gàr en tôi prótoi schémati è en tôi mésoi éstai ho sullogismós. ei mèn oûn en tôi prótoi, tò B éstai en hóloi tiní (kataphatikèn gàr deî tèn pròs toûto genésthai prótasin), ei d' en tôi mésoi, hopóteron étuchen (pròs amphotérois gàr lephthéntos toû steretikoû gínetai sullogismós· amphotéron d' apophatikôn ousôn ouk éstai). Phaneròn oûn hóti endéchetaí te állo álloi mè hupárchein atómos, kaì pót' endéchetai kaì pôs, eirékamen.
‹ Seconds Analytiques, livre 1, chapitre 14Seconds Analytiques, livre 1, chapitre 16 ›
Texte grec : Aristote, Ἀναλυτικὰ ὕστερα, texte de Wikisource en grec (el.wikisource.org), licence CC BY-SA 4.0. Translittération automatique selon les conventions de Marc Balmès.