Seconds Analytiques, livre 2, chapitre 14

98aΠρὸς δὲ τὸ ἔχειν τὰ προβλήματα ἐκλέγειν δεῖ τάς τε ἀνατομὰς καὶ τὰς διαιρέσεις, οὕτω δὲ ἐκλέγειν, ὑποθέμενον τὸ γένος τὸ κοινὸν ἁπάντων, οἷον εἰ ζῷα εἴη τὰ τεθεωρημένα, ποῖα παντὶ ζῴῳ ὑπάρχει, ληφθέντων δὲ τούτων, πάλιν τῶν λοιπῶν τῷ πρώτῳ ποῖα παντὶ ἕπεται, οἷον εἰ τοῦτο ὄρνις, ποῖα παντὶ ἕπεται ὄρνιθι, καὶ οὕτως αἰεὶ τῷ ἐγγύτατα· δῆλον γὰρ ὅτι ἕξομεν ἤδη λέγειν τὸ διὰ τί ὑπάρχει τὰ ἑπόμενα τοῖς ὑπὸ τὸ κοινόν, οἷον διὰ τί ἀνθρώπῳ ἢ ἵππῳ ὑπάρχει. ἔστω δὲ ζῷον ἐφ' οὗ Α, τὸ δὲ Β τὰ ἑπόμενα παντὶ ζῴῳ, ἐφ' ὧν δὲ Γ Δ Ε τὰ τινὰ ζῷα. δῆλον δὴ διὰ τί τὸ Β ὑπάρχει τῷ Δ· διὰ γὰρ τὸ Α. ὁμοίως δὲ καὶ τοῖς ἄλλοις· καὶ ἀεὶ ἐπὶ τῶν κάτω ὁ αὐτὸς λόγος. Νῦν μὲν οὖν κατὰ τὰ παραδεδομένα κοινὰ ὀνόματα λέγομεν, δεῖ δὲ μὴ μόνον ἐπὶ τούτων σκοπεῖν, ἀλλὰ καὶ ἂν ἄλλο τι ὀφθῇ ὑπάρχον κοινόν, ἐκλαμβάνοντα, εἶτα τίσι τοῦτ' ἀκολουθεῖ καὶ ποῖα τούτῳ ἕπεται, οἷον τοῖς κέρατα ἔχουσι τὸ ἔχειν ἐχῖνον, τὸ μὴ ἀμφώδοντ' εἶναι· πάλιν τὸ κέρατ' ἔχειν τίσιν ἕπεται. δῆλον γὰρ διὰ τί ἐκείνοις ὑπάρξει τὸ εἰρημένον· διὰ γὰρ τὸ κέρατ' ἔχειν ὑπάρξει. Ἔτι δ' ἄλλος τρόπος ἐστὶ κατὰ τὸ ἀνάλογον ἐκλέγειν. ἓν γὰρ λαβεῖν οὐκ ἔστι τὸ αὐτό, ὃ δεῖ καλέσαι σήπιον καὶ ἄκανθαν καὶ ὀστοῦν· ἔσται δ' ἑπόμενα καὶ τούτοις ὥσπερ μιᾶς τινος φύσεως τῆς τοιαύτης οὔσης.Pròs dè tò échein tà problémata eklégein deî tás te anatomàs kaì tàs diairéseis, hoúto dè eklégein, hupothémenon tò génos tò koinòn hapánton, hoîon ei zôia eíe tà tetheoreména, poîa pantì zóioi hupárchei, lephthénton dè toúton, pálin tôn loipôn tôi prótoi poîa pantì hépetai, hoîon ei toûto órnis, poîa pantì hépetai órnithi, kaì hoútos aieì tôi engútata· dêlon gàr hóti héxomen éde légein tò dià tí hupárchei tà hepómena toîs hupò tò koinón, hoîon dià tí anthrópoi è híppoi hupárchei. ésto dè zôion eph' hoû A, tò dè B tà hepómena pantì zóioi, eph' hôn dè G D E tà tinà zôia. dêlon dè dià tí tò B hupárchei tôi D· dià gàr tò A. homoíos dè kaì toîs állois· kaì aeì epì tôn káto ho autòs lógos. Nûn mèn oûn katà tà paradedoména koinà onómata légomen, deî dè mè mónon epì toúton skopeîn, allà kaì àn állo ti ophthêi hupárchon koinón, eklambánonta, eîta tísi toût' akoloutheî kaì poîa toútoi hépetai, hoîon toîs kérata échousi tò échein echînon, tò mè amphódont' eînai· pálin tò kérat' échein tísin hépetai. dêlon gàr dià tí ekeínois hupárxei tò eireménon· dià gàr tò kérat' échein hupárxei. Éti d' állos trópos estì katà tò análogon eklégein. hèn gàr labeîn ouk ésti tò autó, hò deî kalésai sépion kaì ákanthan kaì ostoûn· éstai d' hepómena kaì toútois hósper miâs tinos phúseos tês toiaútes oúses.