Seconds Analytiques, livre 2, chapitre 6

92aἈλλ' ἆρα ἔστι καὶ ἀποδεῖξαι τὸ τί ἐστι κατ' οὐσίαν, ἐξ ὑποθέσεως δέ, λαβόντα τὸ μὲν τί ἦν εἶναι τὸ ἐκ τῶν ἐν τῷ τί ἐστιν ἴδιον, ταδὶ δὲ ἐν τῷ τί ἐστι μόνα, καὶ ἴδιον τὸ πᾶν; τοῦτο γάρ ἐστι τὸ εἶναι ἐκείνῳ. ἢ πάλιν εἴληφε τὸ τί ἦν εἶναι καὶ ἐν τούτῳ; ἀνάγκη γὰρ διὰ τοῦ μέσου δεῖξαι. ἔτι ὥσπερ οὐδ' ἐν συλλογισμῷ λαμβάνεται τί ἐστι τὸ συλλελογίσθαι (ἀεὶ γὰρ ὅλη ἢ μέρος ἡ πρότασις, ἐξ ὧν ὁ συλλογισμός), οὕτως οὐδὲ τὸ τί ἦν εἶναι δεῖ ἐνεῖναι ἐν τῷ συλλογισμῷ, ἀλλὰ χωρὶς τοῦτο τῶν κειμένων εἶναι, καὶ πρὸς τὸν ἀμφισβητοῦντα εἰ συλλελόγισται ἢ μή, τοῦτο ἀπαντᾶν ὅτι "τοῦτο γὰρ ἦν συλλογισμός", καὶ πρὸς τὸν ὅτι οὐ τὸ τί ἦν εἶναι συλλελόγισται, ὅτι "ναί· τοῦτο γὰρ ἔκειτο ἡμῖν τὸ τί ἦν εἶναι". ὥστε ἀνάγκη καὶ ἄνευ τοῦ τί συλλογισμὸς ἢ τὸ τί ἦν εἶναι συλλελογίσθαι τι. Κἂν ἐξ ὑποθέσεως δὲ δεικνύῃ, οἷον εἰ τὸ κακῷ ἐστὶ τὸ διαιρετῷ εἶναι, τὸ δ' ἐναντίῳ τὸ τῷ ἐναντίῳ εἶναι, ὅσοις ἔστι τι ἐναντίον· τὸ δ' ἀγαθὸν τῷ κακῷ ἐναντίον καὶ τὸ ἀδιαίρετον τῷ διαιρετῷ· ἔστιν ἄρα τὸ ἀγαθῷ εἶναι τὸ ἀδιαιρέτῳ εἶναι. καὶ γὰρ ἐνταῦθα λαβὼν τὸ τί ἦν εἶναι δείκνυσι· λαμβάνει δ' εἰς τὸ δεῖξαι τὸ τί ἦν εἶναι. "ἕτερον μέντοι". ἔστω· καὶ γὰρ ἐν ταῖς ἀποδείξεσιν, ὅτι ἐστὶ τόδε κατὰ τοῦδε· ἀλλὰ μὴ αὐτό, μηδὲ οὗ ὁ αὐτὸς λόγος, καὶ ἀντιστρέφει. πρὸς ἀμφοτέρους δέ, τόν τε κατὰ διαίρεσιν δεικνύντα καὶ πρὸς τὸν οὕτω συλλογισμόν, τὸ αὐτὸ ἀπόρημα· διὰ τί ἔσται ὁ ἄνθρωπος ζῷον πεζὸν δίπουν, ἀλλ' οὐ ζῷον καὶ πεζόν ; ἐκ γὰρ τῶν λαμβανομένων οὐδεμία ἀνάγκη ἐστὶν ἓν γίνεσθαι τὸ κατηγορούμενον, ἀλλ' ὥσπερ ἂν ἄνθρωπος ὁ αὐτὸς εἴη μουσικὸς καὶ γραμματικός.All' âra ésti kaì apodeîxai tò tí esti kat' ousían, ex hupothéseos dé, labónta tò mèn tí ên eînai tò ek tôn en tôi tí estin ídion, tadì dè en tôi tí esti móna, kaì ídion tò pân; toûto gár esti tò eînai ekeínoi. è pálin eílephe tò tí ên eînai kaì en toútoi; anánke gàr dià toû mésou deîxai. éti hósper oud' en sullogismôi lambánetai tí esti tò sullelogísthai (aeì gàr hóle è méros he prótasis, ex hôn ho sullogismós), hoútos oudè tò tí ên eînai deî eneînai en tôi sullogismôi, allà chorìs toûto tôn keiménon eînai, kaì pròs tòn amphisbetoûnta ei sullelógistai è mé, toûto apantân hóti "toûto gàr ên sullogismós", kaì pròs tòn hóti ou tò tí ên eînai sullelógistai, hóti "naí· toûto gàr ékeito hemîn tò tí ên eînai". hóste anánke kaì áneu toû tí sullogismòs è tò tí ên eînai sullelogísthai ti. Kàn ex hupothéseos dè deiknúei, hoîon ei tò kakôi estì tò diairetôi eînai, tò d' enantíoi tò tôi enantíoi eînai, hósois ésti ti enantíon· tò d' agathòn tôi kakôi enantíon kaì tò adiaíreton tôi diairetôi· éstin ára tò agathôi eînai tò adiairétoi eînai. kaì gàr entaûtha labòn tò tí ên eînai deíknusi· lambánei d' eis tò deîxai tò tí ên eînai. h"éteron méntoi". ésto· kaì gàr en taîs apodeíxesin, hóti estì tóde katà toûde· allà mè autó, medè hoû ho autòs lógos, kaì antistréphei. pròs amphotérous dé, tón te katà diaíresin deiknúnta kaì pròs tòn hoúto sullogismón, tò autò apórema· dià tí éstai ho ánthropos zôion pezòn dípoun, all' ou zôion kaì pezón ; ek gàr tôn lambanoménon oudemía anánke estìn hèn gínesthai tò kategoroúmenon, all' hósper àn ánthropos ho autòs eíe mousikòs kaì grammatikós.